К содержанию
РецензированоUZ2025

YAPON TILIDA SANASH SAN’ATI: SANOQ QO‘SHIMCHALARI VA ULARNING O‘ZIGA XOSLIGI

Ilhomova Nozima

Современное образование и развитие · 2025

Аннотация

This article discusses Japanese counters, which are essential for counting objects in the Japanese language. Unlike in many other languages, simply using numbers is not enough in Japanese—different counters are required based on the shape, size, and nature of the object being counted. The article explores the most commonly used counters, their usage rules, and exceptions. Additionally, it provides useful strategies for learning and understanding this complex system more easily. Key words: Japanese language, counters, numbers, grammatical features, exceptions. Аннотация: В данной статье рассматриваются счетные суффиксы японского языка, которые необходимы для правильного счета предметов. В отличие от многих других языков, в японском недостаточно просто использовать числа — выбор суффикса зависит от формы, размера и характера предмета. В статье анализируются наиболее распространенные счетные суффиксы, правила их использования и исключения. Также Выпуск журнала №-22 Часть–4_ Март –2025 72 MODERN EDUCATION AND DEVELOPMENT представлены полезные методы, которые помогут легче освоить и понять эту систему. Ключевые слова: Японский язык, счетные суффиксы, числа, грамматические особенности, исключения. Har bir tilning o‘ziga xos sanash usullari mavjud. Ba’zi tillarda sonlarni ishlatish kifoya bo‘lsa, boshqalarida sanalayotgan narsaning turi ham hisobga olinadi. Yapon tili ana shunday murakkab sanash tizimiga ega bo‘lgan tillardan biri sanaladi. Bu tilda har bir ob’yekt turiga qarab maxsus sanoq qo‘shimchalari ishlatiladi. Dunyodagi ko‘plab tillarda sonlar universal bo‘lib, sanashda faqat asosiy raqamlar ishlatiladi. Masalan, o‘zbek tilida “1ta mashina”, “2ta kitob”, “3ta mushuk” deb aytiladi va obyektning turi hisobga olinmaydi. Biroq, yapon tilida sanalayotgan narsaning shakli va xususiyatiga qarab maxsus sanoq qo‘shimchalari qo‘llaniladi. Misol uchun, 2 ta kitob "nisatsu" (にさつ) bo‘ladi, chunki kitoblar uchun "satsu" (冊 ) sanoq qo‘shimchasi ishlatiladi. 3 ta odam esa "sannin" (さんにん) deyiladi, chunki odamlarni sanash uchun "nin" (人) qo‘shimchasi qo‘llanadi. 🔹 Sanoq qo‘shimchalarining ishlatilishiga sabablar: ✔️ Yapon tilida birlik-son tushunchasi aniq emas, shuning uchun sanoq qo‘shimchalari ob’ektning o‘ziga xosligini aniqlashtirishga yordam beradi. ✔️ Bu tizim an’anaviy yapon tafakkurini aks ettiradi, ya’ni atrof-muhit va ob’ektlarni o‘ziga xos tasniflash an’anasidan kelib chiqqan. ✔️ Yaponcha yozuv tizimi bilan bog‘liq, chunki Xitoydan olingan kanjilar sanoq tizimiga ham ta’sir qilgan [1]. Sanoq qo‘shimchalari nega muhim va murakkab? Yaponlar uchun ma’lum bir obyektni sanashda noto‘g‘ri sanoq qo‘shimchasini ishlatish tushunmovchilik keltirib chiqarishi mumkin. Masalan, "3 ta qog‘oz" desangiz, 三枚 (さんまい – sanmai) deyishingiz kerak. Agar noto‘g‘ri qilib 三本 (さんぼん – sanbon) desangiz, bu "3 ta qalam" yoki "3 ta uzun obyekt" deb tushunilishi mumkin. Bundan tashqari, yapon tilida to‘g‘ri sanoq qo‘shimchasidan foydalanish ravon gapirish uchun ham Выпуск журнала №-22 Часть–4_ Март –2025 73 MODERN EDUCATION AND DEVELOPMENT zarur. Hatto yapon bolalari ham erta yoshda sanoq qo‘shimchalarini o‘rganishadi, chunki bu tabiiy nutqning ajralmas qismi [2-3]. Yapon tilidagi asosiy sanoq qo‘shimchalari: Kategoriya Sanoq Misollar Vazifasi qo‘shimchalari Kitoblar, jurnallar, ~冊 (-satsu) 1 ta → issatsu (い Kitoblar, daftarlar, daftarlarga nisbatan jurnallar, っさつ), 2 ta → kataloglar, nisatsu (にさつ), fotoalbomlar kabi 3 ta → sansatsu ( muqovali yoki さんさつ) bog‘langan bosma materiallar uchun. Odamlar ~人 (-nin) 1 kishi → hitori ( Odamlarni sanash ひとり), 2 kishi uchun. (1 va 2 uchun alohida → futari (ふたり), shakllar bor.) 3 kishi → sannin ( さんにん) Yassi va yupqa ~枚 (-mai) 1 ta → ichimai (い Qog‘oz, choyshab, narsalar(qog‘oz, plastinka, kiyim, ちまい), 2 ta → choyshab, plastinka, bilet kabi yassi va nimai (にまい), 3 kiyim, bilet) yupqa narsalar ta → sanmai (さん uchun. まい) Texnika va transport ~台 (-dai) 1 ta → ichidai (い Avtomobil, vositalari televizor, ちだい), 2 ta → samolyot, nidai (にだい), 3 velosiped kabi ta → sandai (さん texnika vositalari だい) uchun. Выпуск журнала №-22 Часть–4_ Март –2025 74 MODERN EDUCATION AND DEVELOPMENT Kiyim ~着 (-chaku) 1 ta → icchaku (い Ko‘ylak, shim, palto, kimono kabi っちゃく), 2 ta → kiyim-kechaklarni nichaku (にちゃ sanash uchun く), 3 ta → ishlatiladi sanchaku (さんち ゃく) Kichik hayvonlar, ~匹 (-hiki) 1 ta → ippiki (い Kichik hayvonlar, baliqlar, hasharotlar baliqlar, っぴき), 2 ta → hasharotlarni nihiki (にひき), 3 sanash uchun. ta → sanbiki (さ (Ba’zi sonlarda h んびき) → p/b tovush almashinuvi sodir bo‘ladi.) Yirik hayvonlar(ot, ~頭 (-tou) 1 ta → ittou (いっ Katta hayvonlarni sigir, fil) sanash uchun. とう), 2 ta → nitou (にとう), 3 ta → santou (さん とう) Silindrsimon va ~本 (-hon) 1 ta → ippon (い Qalam, shisha, uzun narsalar( daraxt, daryo, っぽん), 2 ta → qalam, shisha, yo‘lak kabi uzun nihon (にほん), 3 daraxt, daryo, yoki silindrsimon ta → sanbon (さん yo‘lak) narsalar uchun. ぼん) (Ba’zi sonlarda h → p/b tovush almashinuvi sodir bo‘ladi.) Выпуск журнала №-22 Часть–4

Доказательный фрагмент

«This article discusses Japanese counters, which are essential for counting objects in the Japanese language.»

Образец извлечения

Демо-превью

This article discusses Japanese counters, which are essential for counting objects in the Japanese language. Полный текст публикации CiteX не хранит — доступ к первоисточнику открывается по DOI согласно лицензии издателя и выбранному плану.

DOI не указан
Цитирований
0
Тип
Журнал
Страна
Узбекистан
Ключевые слова
Japanese language, counters, numbers, grammatical features, istisnolar., Yapon tili, sanoq qo‘shimchalari, grammatik xususiyatlar, sonlar
Спросить CiteX об этой работе

Смежные источники