К содержанию
РецензированоRU2025

BOSIM VA HARORATNI O‘LCHASHNING ZAMONAVIY USULLARI VA QO‘LLANILISHI

TIBBIY BIOLOGIYA LABORATORIYALARIDA · Qurbanbayev Mansurbek Taxirovich · G’aibnazarov Boburjon Usmonjon o’g’li (O’zbekiston milliy metrologiya instituti)

Современное образование и развитие · 2025

Аннотация

Данная статья исследует значимость и требования процесса аккредитации в медицинских биологических лабораториях. На основе стандартов NF EN ISO 15189 рассматриваются вопросы менеджмента качества, технические требования и управление процессами. Цель – повышение достоверности результатов и обеспечение безопасности пациентов посредством аккредитации. Использован метод документального анализа. Разработаны рекомендации, адаптированные для лабораторий Узбекистана. Ключевые слова: Аккредитация, медицинская биология, менеджмент качества, стандарты, безопасность пациентов. Annotation: This article examines the importance and requirements of accreditation in medical biology laboratories. Based on NF EN ISO 15189 standards, it reviews quality management, technical requirements, and process control. The aim Выпуск журнала №-22 Часть–4_Март –2025 218 MODERN EDUCATION AND DEVELOPMENT is to enhance result reliability and ensure patient safety through accreditation. Documentary analysis was employed. Recommendations tailored for Uzbekistan’s laboratories were developed. Keywords: Accreditation, medical biology, quality management, standards, patient safety. Tibbiy biologiya laboratoriyalari sog‘liqni saqlash tizimida muhim o‘rin tutadi. Ular kasalliklarni aniqlash, davolashni rejalashtirish va bemor holatini kuzatishda asosiy rol o‘ynaydi. Laboratoriya natijalari klinik qarorlar qabul qilishda bevosita ishlatiladi, shuning uchun ularning aniqligi va ishonchliligi juda muhimdir. Bu talablarga rioya qilish uchun akkreditatsiya jarayoni joriy etilgan bo‘lib, u laboratoriyalarga o‘z faoliyatini xalqaro standartlar asosida tasdiqlash imkonini beradi. O‘zbekistonda sog‘liqni saqlash sohasida sifatni oshirish bo‘yicha islohotlar davom etmoqda. Tibbiy biologiya laboratoriyalarining akkreditatsiyasi ushbu jarayonning muhim qismi sifatida ko‘riladi. Bu nafaqat mahalliy talablarga javob berishni, balki global standartlarga moslashishni ham ta’minlaydi. Ushbu maqola Frantsiya Akkreditatsiya Komiteti (COFRAC) tomonidan tayyorlangan “Tibbiy biologiya bo‘yicha akkreditatsiya uchun texnik qo‘llanma” (SH GTA 01 - Révision 02) hujjatiga asoslanadi. Hujjat NF EN ISO 15189 standartiga muvofiq laboratoriyalar uchun talablar va tavsiyalarni o‘z ichiga oladi. Akkreditatsiya laboratoriyalardan texnik jihatdan yuqori darajada ishlashni va sifat menejmenti tizimini (SMT) samarali joriy etishni talab qiladi. SMT jarayonlarni nazorat qilish, xatolarni oldini olish va sifatni doimiy takomillashtirishni kafolatlaydi. Shu bilan birga, akkreditatsiya bemor xavfsizligini oshiradi, chunki u natijalarning ishonchliligini ta’minlaydi va xalqaro standartlarga rioya qilishni nazorat qiladi. Maqolada akkreditatsiya jarayonining asosiy jihatlari, uning maqsadlari, usullari va natijalari tahlil qilinadi. COFRAC hujjatidagi talablar O‘zbekiston laboratoriyalari uchun qo‘llash imkoniyatlari ko‘rib chiqiladi. Shu bilan birga, mahalliy laboratoriyalar uchun amaliy tavsiyalar ishlab chiqiladi. Akkreditatsiyaning afzalliklari orasida natijalar sifatini oshirish, laboratoriya obro‘sini mustahkamlash va Выпуск журнала №-22 Часть–4_Март –2025 219 MODERN EDUCATION AND DEVELOPMENT global sog‘liqni saqlash tizimida raqobatbardoshlikni ta’minlash kabi jihatlar mavjud. O‘zbekistonda tibbiy biologiya laboratoriyalari soni ortib borayotgan bir paytda, akkreditatsiya ularga xalqaro miqyosda tan olinish imkonini beradi. Maqolaning keyingi qismlarida akkreditatsiya maqsadlari, qo‘llanilgan usullar va erishilgan natijalar muhokama qilinadi. Shu bilan birga, O‘zbekiston laboratoriyalari uchun ushbu jarayonni joriy etishdagi muammolar va yechimlar ko‘rib chiqiladi. Ushbu tadqiqotning asosiy maqsadi tibbiy biologiya laboratoriyalarida akkreditatsiya jarayonining ahamiyatini aniqlash va uning natijalarning ishonchliligi hamda bemor xavfsizligiga ta’sirini baholashdan iborat. Akkreditatsiya laboratoriya faoliyatini xalqaro standartlarga muvofiq standartlashtirishga xizmat qiladi va sifat menejmenti tizimi orqali jarayonlarni takomillashtirishni ko‘zlaydi. Maqola COFRAC SH GTA 01 hujjatida keltirilgan talablarni tahlil qilib, ularni O‘zbekiston laboratoriyalari uchun qo‘llash imkoniyatlarini o‘rganishga qaratilgan. Maqsadning muhim jihati laboratoriyalarning texnik va boshqaruv kompetensiyasini oshirishdir. NF EN ISO 15189 standarti asosida akkreditatsiya laboratoriyalardan professional darajada ishlashni, jarayonlarni aniq boshqarishni va sifat nazoratini ta’minlashni talab qiladi. Shu bilan birga, tadqiqot O‘zbekistonda akkreditatsiyani joriy etishdagi muammolarni aniqlash va ularni hal qilish uchun takliflar ishlab chiqishni ham maqsad qilib qo‘ydi. Quyidagi vazifalar belgilandi: 1. Akkreditatsiya talablarini tahlil qilish va ularning laboratoriya faoliyatiga ta’sirini o‘rganish. 2. Sifat menejmenti tizimining samaradorligini baholash. 3. Texnik talablar, uskunalar va jarayonlarni boshqarishni ko‘rib chiqish. 4. O‘zbekiston laboratoriyalari uchun moslashtirilgan tavsiyalar ishlab chiqis

Доказательный фрагмент

«Данная статья исследует значимость и требования процесса аккредитации в медицинских биологических лабораториях.»

Образец извлечения

Демо-превью

Данная статья исследует значимость и требования процесса аккредитации в медицинских биологических лабораториях. Полный текст публикации CiteX не хранит — доступ к первоисточнику открывается по DOI согласно лицензии издателя и выбранному плану.

DOI не указан
Цитирований
0
Тип
Журнал
Страна
Узбекистан
Ключевые слова
Accreditation, medical biology, quality management, standards, bosim o‘lchash, zamonaviy sensorlar, harorat o‘lchash, sanoat texnologiyalari, WIKA qurilmalari.
Спросить CiteX об этой работе

Смежные источники