Боғланмаган грунтли каналларда критик тезликлар ҳисобини такомиллаштириш

Аннотация

Диссертация мавзусининг долзарблиги ва зарурати. Жаҳонда турли иқтисодиёт тармоқларида фойдаланиш учун дарё гидроузелларидан олинадиган сувнинг сифатини баҳолайдиган мезонлардан бири, каналларда чўкадиган дарё оқизиқларининг миқдори ҳисобланади. Кўриладиган мазкур муаммога оид кўп сонли илмий манбалари бўлишига қарамасдан, ҳозирги вақтда оқизиқларнинг очиқ ўзанлардаги ҳаракати, уларнинг кинематик ва динамик параметрларини тадқиқот масаласига катта аҳамият берилмоқда. Қопламасиз лойиҳаланиладиган ва эксплуатация қилинадиган каналларда оқимнинг ювмайдиган тезликлари ва оқизиқлар сарфини аниқлашнинг ҳисоб усулларини такомиллаштиришга алохида эътибор қаратилган. Бу борада, АҚШ, Германия, Нидерландия, Франция, Россия, Хитой, Узбекистан ва бошқа мамлакатларда кўндаланг ва бўйлама деформацияларга олиб келувчи турли омилларни ҳисобга олган ҳолда грунтли каналларни лойиҳалаш, қуриш ва ишончли эксплуатация қилиш учун самарали ҳисоб усулларини ишлаб чиқишга алохида эътибор қаратилмоқда.