BOSHLANG'ICH SINFLARDA TARBIYA DARSLARIDA ZAMONAVIY TEXNOLOGIYADAN FOYDALANISH

Аннотация

Ushbu maqolada boshlang'ich sinflarda tarbiya darslarini qiziqarli qilib o'tish va tarbiya darslarida foydalaniladigan zamonaviy metodlar haqida aytilib o'tiladi. Kalit so'zlar: Tarbiya darslari, boshlang'ich sinf, darslar, zamonaviy metodlar, o'quvchilar, o'qituvchi. Tarbiya darsliklari haqida gapirishdan oldin tarbiya atamasiga tóxtalib ótsak. Umumiy o‘rta ta’lim muassasalari o‘quvchilarining yoshi va psixofiziologik xususiyatlarini inobatga olgan holda ularning ongiga umuminsoniy qadriyatlar va yuksak ma’naviyatni yanada chuqur singdirish, ularni vatanparvarlik va insonparvarlik ruhida tarbiyalash, umumiy o‘rta ta’lim muassasalaridagi ma’naviy-tarbiyaviy ishlarni yangicha asosda tashkil etish maqsadida Vazirlar Mahkamasi qaror qiladi: Umumiy o‘rta ta’lim muassasalarida “Odobnoma”, “Vatan tuyg‘usi”, “Milliy istiqlol g‘oyasi va ma’naviyat asoslari” hamda “Dunyo dinlari tarixi” fanlarini birlashtirgan holda yagona “Tarbiya” fani 1 — 9-sinflarda — 2020/2021 o‘quv yilidan, 10 — 11-sinflarda esa — 2021/2022 o‘quv yilidan boshlab fanlarga ajratilgan umumiy soatlar doirasida bosqichma-bosqich amaliyotga joriy etilsin. O‘zbekiston Respublikasi Xalq ta’limi vazirligi: “Tarbiya” fani bo‘yicha umumiy o‘rta ta’limning davlat ta’lim standartini va o‘quv dasturlarini ishlab chiqsin va tasdiqlasin; 2020-yil 10-iyulga qadar 2020/2021 o‘quv yiliga umumiy o‘rta ta’lim muassasalarining 1 — 9-sinflari uchun hamda 1-dekabrga qadar 2021/2022 o‘quv yiliga 10 — 11-sinflar uchun mo‘ljallangan “Tarbiya” fani bo‘yicha darsliklar va o‘quv-metodik majmualarga buyurtmalarni shakllantirsin; 2020-yil 15-iyulga qadar 1 — 9-sinflar hamda 2021-yil 1-mayga qadar 10 — 11-sinflar uchun mo‘ljallangan “Tarbiya” fani bo‘yicha darsliklar va o‘quv-metodik majmualarni chop etish bo‘yicha istisno tariqasida deklaratsiya qilingan narxlar asosida davlat va xususiy nashriyot-matbaa tashkilotlari bilan shartnomalar tuzsin; “Tarbiya” fanidan darsliklar va o‘quv-metodik majmualarni yangi o‘quv yili boshlangunga qadar chop etishni tashkil etsin va ularning joylarga yetkazilishini ta’minlasin kabi qarorlar qabul qilinadi. https://scientific-jl.com 5 4 48-son_2-to’plam_Iyul -2025 ISSN:3030-3621 Ta'lim innovatsiyasi va integratsiyasi Jamiyat azolarining maqsadga yo'naltirilgan rivojlanishi hamda ularning qator ehtiyojlarini qondirish uchun shart-sharoitlar yaratish jamiyat rivoji uchun zarur bolgan ijtimoiy madaniyatga mos yetarlicha hajmdagi ,, inson kapitali" ni tayyorlash madaniyatlarni kuzatib turish orqali ijtimoiy hayotning barqarorligini taminlash malum jins, yoshi ijtimoiy-kasbiy guruhlarning qiziqishlarini hisobga olgan holda va ijtimoiy munosabatlar doirasida jamiyat a'zolarining harakatini tartibga solish . Tarbiya jarayonida tarbiyalanivchilarning yosh xususiyatlarini inobatga olish maqsadga muofiqdir. Yosh xususiyatlari muayyan bir yosh davriga hos bulgan anotamik, fizalogik va pisixologik xususuyatlardir. Masalan; mas'uliyat tuyg'usini boshlangich ta'lim, o'rta ta'lim va o'rta mahsus, kasb-hunar ta'limi muassasalarida ta'lim olayotgan o'quvchilarda ham shakllantirish mumkin. Biroq har bir bosqichda maskur sifatni shakillantirish borasida turli metodlar qo'llaniladi. Tarbiya - insonni ma'naviy, axloqiy, jismoniy, ruhiy sifatlarini shakllantiruvchi pedagogik jarayon. 1.Maktabda tarbiya fanining o’qitilishi 1-2-sinflarda tarbiya fanini o’rgatish bu o’quvchida tarbiyaning rivojlanishi uchun sabab bo’ladi. Bunda o’quvchi birinchi bo’lib o’zidan katta odamlarga salom berishni o’rganadi.Masalan: Assalomu aleykum degani sizga sog’lik tilayman degani .Kattalar esa bunga javoban valaykum assalom deyishi ya'ni sizga ham sihat- salomatlik tilayman deyilishini tushuntirib beradi. Tarbiya fani o’quvchilarda bilim,ko’nikma, malaka va kompetensiyalarni shakllantirish orqali ularni muvaffaqiyatli hayotga tayyorlaydi. “Milliy tiklanish-milliy yuksalish sari”g’oyasi mazmun-mohiyatini o’quvchi-yoshlarga chuqur singdirish, ularda faol fuqarolik pozitsiyalarini shakllantirish orqali mas’ulyat, majburiyat, huquqiy ong va huquqiy madaniyat, teran dunyoqarash, sog’lom e’tiqod, ma’rifatlilik, diniy va milliy bag’rikenglik kabi fazilatlarni tarbiyalashni amalga oshirish nuqtai nazaridan ishlab chiqilgan. Tarbiya fani vazifalari: -bolani maqsad qo’ya olish va unga intilishga undash; -milliy g’urur va iftixor, e’tiqod hislarini ularda shakllantirish; -moddiy va ma’naviy merosga hurmat tuyg’ularini qaror toptirishdan iborat. Boshlang‘ich sinf tarbiya darslarida zamonaviy metodlardan foydalanish uchun quyidagi yondashuvlar ayniqsa samarali ekaniga o‘xshaydi: Interfaol metodlar, didaktik o‘yinlar: - Guruhlarda muhokama, rolli o‘yinlar, savol–javob va bahs-munozara o‘tkazish orqali o‘quvchilarning fikrlash, hissiy va ijtimoiy kompetensiyalari rivojlanadi. Misol: “bilim olish sirlarini” mavzusida interfaol metodik tavsiyalar berilgan, bu o‘quvchilarning darsda faol ishtirokini ta’minlaydi. Gamifikatsiya , STEAM, loyiha asosidagi yondashuv. https://scientific-jl.com 5 5 48-son_2-