SOCIAL PEDAGOGTIŃ KÁSIPLIK ISKERLIGI

Аннотация

The scientific article broadly discusses the services performed by a social worker, the main tasks, the conditions for working with employees, and the professional role of selecting employees. Keywords: Social worker, social structures, organization of social work, the main task of a social worker, the role of a social worker, the selection of employees, the professional role of a social worker. Social-pedagogikalıq iskerlik degende social tárbiya jáne social-pedagogikalıq qorǵaw wazıypaların sheshiwge qaratılǵan iskerlik túsiniledi.Házirgi dáwir sharayatlarında túrli social strukturalar jumısında social pedagog alıp baratuǵın iskerliginiń tiykarǵı baǵdarları belgilengen.Bular: materiallıq járdem kórsetiw (pensiyalar hám jeńillikler, kúndelik turmısda járdem) social jumıstı shólkemlestiriw (xızmetkerlerdi tańlaw); insanǵa tásir kórsetiw-bul pedagogikalıq hám psixologiyalıq tásir kórsetiw procesi bolıp,usı jumıs menen social pedagog shuǵıllanadı. Social pedagog jumısınıń mektep pedagogı yamasa klass basshısı jumısından parqı nede? Pedagog kóbinese klass yamasa gruppa menen isleydi, onıń jumıs metodları tiykarlanıp topar menen islewdi názerde tutadı.Social pedagog ayırım shaxs, ayırım bala menen, kishi gruppa menen, arnawlı bir shańaraq menen isleydi. Social pegagogtiń tiykarǵı waziypası-balanı, óspirimdi social qorǵaw, oǵan social yamasa medicinalıq járdem kórsetiw, onıń tálim alıw, onı reabilitatsiyaqılıw yamasa jámiyetke kelisiw procesin shólkemlestiriw. Bul wazıypalardı hal qılıw ushın social pedagog balanı, onıń jaǵdayın úyrenedi, onı jáne de rawajlandırıw jolların joybarlastiradi. Social pedagog social tárbiya, shańaraqqa tiyisli tárbiya, bala ózligi neligin, qanday baylanıs usılları bar ekenligin, tárbiyası salmaqli balalar menen islewdiń qásiyetlerin 1 44 4 International scientific journal ISSN: 2181-3906 «MODERN SCIENCE АND RESEARCH» 2025 VOLUME 4 / ISSUE 6 / UIF:8.2 / MODERNSCIENCE.UZ biliwi kerek. Oqıtıwshı klass yaki topar menen islesedi, onıń usıll tiykarınan jámáát penen islesiwi qaratılgan boladı. Sociallıq pedagog ayırım jeke insan menen, ayırım bala, óspirim menen islesedi, Pedagog topar menen islesetuǵın bolsa, onda kishi topar menen, shanan penen islessede, oníń hár biri menen ayırıp islesedi. Sociall pedagogtıń tiykarǵı wazıypası balanı, óspirimdi social qorgaw, ogan sociallıq yaki medicinalıq járdem kórsetiw, oni oqitiw shólkemlestire biliw, onıń jámiyette beyimlesiwin shólkemlestiredi. Social pedagog iskerliginiń maqseti balanıń ruwxiy jeńilligi hám qawipsizligi ushın sharayat jaratıw, onıń shańaraǵı, mektep hám átirapındaǵı oǵan unamsız tásir kórsetiwshi faktorlardan eskertiwshi hám olardı jeńip ótetuǵın social, xuquqiy, ruwxiy, medicinalıq hám pedagogikalıq mashqalalardi kompleks túrde sheshiw maqsetinde túrli qánigeler (medicinalıq xızmetkerler, social xızmetkerler hám yuristler) hám de basqarıw organlar hám mekemelerdiń (tálim, den sawlıqtı saqlaw, social qorǵaw salasındaǵı ) usı máselege baǵdarlanǵan is-háreketlerin muwapıqlastiturıwda dáldalshı bola alıwı kerek. Social pedagog iskerligindegi zárúrli jónelis-bul BMSH konvensiyasida daǵaza etilgen balanıń jasawǵa, saw qáliplesiwge, tálim alıwǵa, óz qarawların erkin ańlatıwǵa, kemshiliklerdiń hár qanday túrinen qorǵawǵa qaratılǵan huqıqların qorǵaw bolıp tabıladı. Social pedagog iskerligindegi taǵı bir jónelis-bul balanı qáliplesiwine kómeklesiwshi social joybarlar hám programmalar, jeke baslamalardı islep shıǵıwda qatnasiw. Pedagogikalıq sheberlik pedagogtıń jeke sıpatlarına, sonday-aq oniń bilim hám uqıplarına baylanıslı boladı. Har bir oqıtıwshı jeke insan.Biz,ádette tárbiyalanıwshınıń jeke basının qáliplesiwi haqqında aytamız da,oqıtıwshı haqqında esten shigaramız.Pedagogtıń jeke bası,onıń tárbiyalanıwshıģa tásir kórsetiwi ogada ullı,oni pedagogikalıq texnika hesh almastıra almaydı.Oqtiwshi miyneti intellektuallı, psixologiyalıq, ruwxıy, aqılıy hám fizikalıq kúsh salıwlardı talap etedi. Sonlıqtan, pedagog óz uqıbın biliwi, ol qalay tabısqa erisiwi hám óziniń kemshiliklerin biliwi tiyis. Geypara oqıtıwshılar sózge sheshen bolsa, basqası balalar energiyasın bilip, olarda qızıǵıwshılar payda ete aladı. Pedagogtıń balaga tásir kórsetiwi onıń jeke sıpatlarına baylanıslı boladı. "Social pedagog" lawazımı hám kásibi XXasir ásirese, 1970-1980-jıllarda social máseleler kúsheygen dáwirde qáliplese baslaǵan. Bul termin birinshi náwbette Batıs mámleketlerinde, keyin bolsa basqa mámleketlerde qollanila baslandı. Social pedagogtin qáliplesiwine sebep bolǵan faktorlar: 1. Social máseleler kusheytiwi. 2.Qalalarda xalıq tıǵızlıǵı asıwı. 3.Shańaraqqa tiyisli qatnaslardıń hálsizleniwi. 4.Balalar hám jaslar arasında huqıqbuzarlıqlar, jetimler jáne social shetletiwshilik jaǵdayınıń kóbeyiwi. Ǵárezsizlikten keyin, 1990 -jıllar aqırı hám 2000-jıllarda Ózbekstanda da social pedagogikaǵa bolǵan mútajliarttı. Ásirese Bilimlendiriw tarawında reformalar.Jetim balalar, mayıplar hám qıyın sharayattaǵı shańaraqlar menen islew zárúriyatı.Oqıwshılardıń huqıq hám