К содержанию
РецензированоUZ2026

"O'ZBEK VA INGLIZ TILLARIDA QO'SHMA SIFATLARNING YASALISHI: QIYOSIY TAHLIL"

YASALISHI: QIYOSIY TAHLIL"

Современное образование и развитие · 2026

Аннотация

This article analyzes the formation of compound adjectives in Uzbek and English, their grammatical features, and structures. In Uzbek, adjectives are mainly derived through affixation and composition, taking various suffixes to form different meanings. In English, prefixes and suffixes are widely used. The article compares the adjective formation systems of both languages, exploring their similarities and differences. This comparison contributes to a deeper understanding of linguistic theory and enhances practical language skills. are widely used. The article compares the adjective formation systems of both languages, exploring their similarities and differences. This comparison helps in a deeper understanding of linguistic theory and enhances practical language skills. Аннотация: В данной статье анализируется образование сложных прилагательных в узбекском и английском языках, их грамматические особенности и структура. В узбекском языке прилагательные в основном образуются с помощью аффиксации и композиции, принимая различные суффиксы для формирования значений. В английском языке широко используются префиксы и суффиксы. В статье сравниваются системы образования прилагательных в обоих языках, изучаются их сходства и Выпуск журнала №-24 Часть–1_Апрел –2025 284 MODERN EDUCATION AND DEVELOPMENT различия. Это сравнение способствует более глубокому пониманию лингвистической теории и развитию практических языковых навыков.уффиксы. В английском языке широко применяются приставки и суффиксы. В статье проводится сравнительный анализ систем образования прилагательных в обоих языках, изучаются их сходства и различия. Этот анализ способствует более глубокому пониманию лингвистической теории и улучшению практических языковых навыков. Kalit so‘zlar: sifat yasash, o‘zbek tili, ingliz tili, prefiks, suffiks, affiksatsiya, kompazitsiya, qo‘shimchalar, grammatik qoidalar, qo‘shma sifatlar. Til inson tafakkurining ifodasi bo'lib, undagi so'zlar va ularning tuzilishi fikrlarni aniq yetkazishda muhim ro'l o'ynaydi. "Til tafakkur bilan bog'liq holda insonni barcha jonzotlardan ajratib turuvchi imkoniyat sifatida baholanadi". ( Xolmonova. Z. 2019.p.4) Sifatlar esa har qanday tilda predmet va hodisalarning belgi xususiyatlarini ifodalovchi so'z turkumidir. Ular nutqga aniqlik va rang baranglik qo'shib, ifodani boyitadi. O'zbek va ingliz tillarida sifatlarning yasalishi turli grammatik qoidalarga asoslangan bo'lsada, o'xshashliklar ham mavjud. Masalan, ikki tilda ham qo'shimchalar yordamida yangi sifatlar hosil qilish mumkin. Biroq, ingliz tilida prefiks va suffikslardan keng foydalanilsa, o'zbek tilida qo'shma sifatlar ham keng qo'llaniladi. Ushbu maqolada o'zbek va ingliz tillarida qo’shma sifatlarning qanday yasalishi hamda ularning o'ziga xos xususiyatlari haqida so'z yuritildi. O'zbek tilshunosligida asosiy sifatlar hech qanday qo'shimchalarsiz mustaqil qo'llanadigan sifatlardir. Ular predmetlarning belgilarini bevosita ifodalaydi. Masalan, rang va hajm bildiruvchi sifatlar: oq, yashil, katta, kichik. Xususiyat va holat bildiruvchi sifatlar: achchiq, yumshoq, nam, sovuq. Sifatlar ikki usul bilan hosil qilinadi. "Affiksatsiya va kompazitsiya. O'zbek tilida sifat yasovchi affiksial derivatsion qolip anchagina" (Sayfullayeva. R va boshq. 2009.p.239). Kompazitsiya usuli bilan qo'shma va juft sifat hosil bo'ladi. Qo'shma Sifatlar yasalishi : Ot+ot. Devsifat, dilozor Выпуск журнала №-24 Часть–1_Апрел –2025 285 MODERN EDUCATION AND DEVELOPMENT Sifat+ot. Sho'rpeshona, kaltafahm Ot+sifat. Yoqavayron, jig'ibiyron Ravish+ot. Hozirjavob, kamgap Ravish +fe'l. Tezpishar, ertapishar Fe'l+fe'l. Yebto'ymas Olmosh+ot. O'zboshimcha Ot+fe'l. Tinchliksevar Olmosh+sifat. O'zbilarmon Son+ot. Ikkiyuzlamachi Sifat+sifat. Olachipor Juft sifatlar yasalishi : I. Juft sifatlar qismlarining ma’no munosabatiga ko’ra quyidagi turlarga bo’linadi: a) qismlari o’zaro sinonim(ma’nodosh) bo’lgan juft sifatlar: aql-hushli, ajoyib- g’aroyib, boy-badavlat, ola-chipor, pishiq-puxta b) qismlari o’zaro antonim (zid ma’noli) bo’lgan juft sifatlar: achchiq-chuchuk, baland-past issiq-sovuq, tanish-notanish, xom-pishiq, chappa-rosta, quyuq-suyuq, yaxshi-yomon d) qismlarining ma’nosi yaqin bo'lgan juft sifatlar: ijtimoiy-siyosiy, kuydi-pishdi (fe’ldan ko’chgan), moshguruch (otdan ko’chgan), mo’min-qobil, ochiq-oydin, och- yalongoch, soya-salqin, tinch-totuv, uzuq-yuluq, II. Juft sifatlar qismlarining yakka (mustaqil) holda qo’llana olish yoki qo’llana olmasligiga ko’ra quyidagi turlarga bo’linadi: a) har ikkala qismi mustaqil holda qo’llana oladigan juft sifatlar: quyuq-suyuq, chappa-rosta, soya-salqin, ochyalongoch, o’ydim-chuqur; b) qismlaridan biri mustaqil holda qo’llanmaydigan juft sifatlar: yengil-yelpi, xom-xatala, tuppa-tuzuk, olakula, nest-nobud, yolg’on-yashiq, kalta-kulta, ilma- teshik; Выпуск журнала №-24 Часть–1_Апрел –2025 286 MODERN EDUCATION AND DEVELOPMENT d) har ikkala qismi mustaqil holda qo’llana olmaydigan juft sifatlar: aji-buji (yozuv), apoq-chapoq, al

Доказательный фрагмент

«This article analyzes the formation of compound adjectives in Uzbek and English, their grammatical features, and structures.»

Образец извлечения

Демо-превью

This article analyzes the formation of compound adjectives in Uzbek and English, their grammatical features, and structures. Полный текст публикации CiteX не хранит — доступ к первоисточнику открывается по DOI согласно лицензии издателя и выбранному плану.

DOI не указан
Цитирований
0
Просмотров
0
Тип
Журнал
Страна
Узбекистан
Ключевые слова
ingliz tili, grammatik qoidalar, suffiks, qo‘shimchalar, affiksatsiya, sifat yasash, qo‘shma sifatlar., kompazitsiya, prefiks, o‘zbek tili
Спросить CiteX об этой работе

Смежные источники