O’ZBEKISTON ICHKI TURIZIM

Аннотация

Ushbu maqola O‘zbekiston ichki turizmining hozirgi holatini, rivojlanish tendensiyalarini va kelajakdagi imkoniyatlarini tahlil qilishga bag‘ishlangan. Tadqiqotda ichki turizmning iqtisodiy, ijtimoiy va madaniy ahamiyati, shuningdek, uni rivojlantirishdagi to‘siqlar va imkoniyatlar o‘rganiladi. Ma’lumotlar O‘zbekistonning yirik shaharlarida o‘tkazilgan so‘rovlar, turizm sohasi vakillari bilan suhbatlar va statistik hisobotlardan olingan. Natijalar infratuzilmani modernizatsiya qilish, xizmat ko‘rsatish sifatini oshirish va mahalliy aholi orasida turizmni targ‘ib qilish zarurligini ko‘rsatadi. Maqola davlat siyosati va xususiy sektor hamkorligi orqali ichki turizmni rivojlantirish bo‘yicha takliflar taqdim etadi. Kalit so‘zlar: ichki turizm, O‘zbekiston, turistik infratuzilma, iqtisodiy ta’sir, madaniy meros, turizm siyosati, sayyohlik mahsulotlari. O‘zbekiston o‘zining boy tarixiy-madaniy merosi, tabiiy go‘zalliklari va xilma- xil etnik tarkibi bilan ichki turizmni rivojlantirish uchun noyob imkoniyatlarga ega. Buyuk Ipak yo‘lidagi tarixiy shaharlar (Samarqand, Buxoro, Xiva), Chimgan va Zaamin kabi tabiiy hududlar, shuningdek, mahalliy urf-odatlar va taomlar ichki sayyohlarni jalb qilishda muhim omillardir. So‘nggi yillarda O‘zbekiston hukumati turizm sohasini rivojlantirishga katta e’tibor qaratib, xorijiy sayyohlarni jalb qilish bilan birga ichki turizmni rivojlantirish bo‘yicha ham qator islohotlar amalga oshirmoqda. Ichki turizm nafaqat iqtisodiy daromad manbai sifatida muhim, balki mahalliy aholining o‘z mamlakatidagi madaniy va tabiiy boyliklarga qiziqishini oshiradi, mintaqalar o‘rtasidagi ijtimoiy aloqalarni mustahkamlaydi va milliy o‘zlikni anglashga yordam beradi. Ushbu maqola O‘zbekistonda ichki turizmning hozirgi holatini tahlil qilish, uning rivojlanishiga ta’sir qiluvchi omillarni aniqlash va kelajakdagi rivojlanish Выпуск журнала №-24 Часть–2_ Апрель –2025 427 MODERN EDUCATION AND DEVELOPMENT strategiyalarini ishlab chiqishga qaratilgan. Tadqiqot savollari quyidagicha shakllantirildi: O‘zbekistonda ichki turizmning hozirgi holati qanday? Qanday to‘siqlar rivojlanishga xalaqit beradi? Qanday strategiyalar orqali ichki turizmni yanada rivojlantirish mumkin? O‘zbekiston ichki turizmi so‘nggi yillarda mamlakatning boy tarixiy-madaniy merosi, tabiiy go‘zalliklari, zamonaviy infratuzilmasi va davlat tomonidan qo‘llab- quvvatlanayotgan tashabbuslar tufayli jadal rivojlanmoqda. Ushbu sohada ko‘plab imkoniyatlar va turistik yo‘nalishlar mavjud bo‘lib, ular nafaqat xorijiy sayyohlarni, balki mahalliy aholini ham o‘ziga jalb qilmoqda. Quyida O‘zbekiston ichki turizmining barcha jihatlari, asosiy yo‘nalishlari, infratuzilmasi, davlat dasturlari va statistik ma’lumotlari haqida batafsil ma’lumot beraman. Ichki turizm O‘zbekiston Respublikasida doimiy yashovchi fuqarolarning mamlakat hududidagi turli turistik manzillarga sayohat qilishini anglatadi. Bu sayohatlar dam olish, ziyorat, madaniy tadbirlarda ishtirok etish, tabiatda hordiq chiqarish, sport faoliyati yoki gastronomik tajribalarni o‘z ichiga oladi. Ichki turizm nafaqat iqtisodiy jihatdan foydali, balki fuqarolarning o‘z mamlakatlari haqidagi bilimlarini oshirish, milliy g‘urur tuyg‘usini mustahkamlash va mahalliy madaniyatni asrab-avaylashga xizmat qiladi. O‘zbekiston ichki turizmi iqtisodiyotning xizmatlar sohasiga katta hissa qo‘shmoqda. Masalan, 2023-yilda xizmatlar sohasi yalpi ichki mahsulotning 314 trillion so‘mni tashkil etdi, bunda turizm muhim o‘rin egalladi. Shuningdek, ichki turizm mahalliy tadbirkorlikni, xususan, kichik mehmonxonalar, restoranlar va transport xizmatlarini rivojlantirishga yordam bermoqda. O‘zbekiston ichki turizmining asosiy yo‘nalishlari O‘zbekistonning turistik salohiyati turli xil yo‘nalishlarni qamrab oladi, bu esa har qanday did va qiziqishga mos keladigan imkoniyatlar yaratadi. Quyida asosiy yo‘nalishlar haqida batafsil ma’lumot: Ziyorat turizmi O‘zbekiston musulmon dunyosining muhim diniy markazlaridan biri sifatida tanilgan. Ziyorat turizmi, ayniqsa, mahalliy aholi orasida juda mashhur. Выпуск журнала №-24 Часть–2_ Апрель –2025 428 MODERN EDUCATION AND DEVELOPMENT - Toshkent: Xazrati Imom majmuasi, Barakxon madrasasi va Shayx Zayniddin bobo maqbarasi. - Samarqand: Imom Maturidiy maqbarasi va Xoja Ahror Valiy ziyoratgohi. - Buxoro: Bahouddin Naqshband majmuasi, Imom Buxoriy maqbarasi va Chor Bakr nekropoli. - Qashqadaryo: Xoja Abdi Darun ziyoratgohi va Shahrisabzdagi Xazrati Imom maqbarasi. - Ziyorat turizmi uchun maxsus marshrutlar ishlab chiqilgan bo‘lib, ko‘plab sayyohlar “Yetti pir” ziyoratini amalga oshiradilar. Bu marshrut Buxoro va Samarqanddagi yetti muqaddas ziyoratgohni qamrab oladi. Madaniy va tarixiy turizm O‘zbekiston Buyuk Ipak yo‘lining markazi sifatida dunyodagi eng muhim madaniy-tarixiy meros ob’ektlariga ega. YUNESKOning Jahon merosi ro‘yxatiga kiritilgan joylar ichki sayyohlarni o‘ziga jalb qiladi. - Samarqand: Registon maydoni, Gur-i Amir maqbarasi, Bibi-Xonim masjidi, Ulug‘bek rasadxonasi v