PEDAGOGIK TA’LIM JARAYONIDA O‘QITUVCHINING ZAMONAVIY AXBOROT TEXNOLOGIYALARIDAN SAMARALI FOYDALANISHI

Аннотация

Эффективное использование современных информационных технологий в педагогическом образовании сегодня требует от учителя овладения цифровой грамотностью, нового подхода и постоянно меняющихся технологий. В данной теме рассматривается компетентность педагога в использовании информационно-коммуникационных технологий в образовательном процессе, интерактивность урока, его роль в эффективности и активном вовлечении обучающегося в учебный процесс. Применение цифровых ресурсов, онлайн-платформ, мультимедийных инструментов и других инновационных технологий в повышении качества образования расширяет дидактические и методические возможности учителя. Готовность учителя к использованию современных технологий и стремление к постоянному развитию стали неотъемлемой частью современного образования. Ключевые слова: педагогическое образование, учитель, современные информационные технологии, ИКТ, качество образования, цифровая грамотность, интерактивный урок, инновационный подход. Kirish.Zamonaviy ta’lim tizimi global miqyosda doimiy yangilanish va rivojlanishni talab etadi. Axborot-kommunikatsiya texnologiyalarining (AKT) ta’lim jarayoniga kiritilishi ta’limning samaradorligini oshirish, o‘quvchilarning bilim olish jarayonini yanada interaktiv va samarali qilish uchun yangi imkoniyatlar yaratadi. Pedagogik ta’limda o‘qituvchining zamonaviy texnologiyalardan foydalanishi nafaqat dars jarayonini yangilaydi, balki o‘quvchilarda zamonaviy bilimlarni o‘zlashtirishda, innovatsion fikrlashni rivojlantirishda, mustaqil ishlash ko‘nikmalarini shakllantirishda muhim ahamiyat kasb etadi.O‘qituvchining axborot texnologiyalaridan foydalanish malakasi uning ta’lim jarayonida o‘quvchilarni qanday qiziqtirishini, ularga bilimlarni qanday tushuntirishini va o‘quvchilarda ijodiy Выпуск журнала №-25 Часть–4_ Май –2025 57 MODERN EDUCATION AND DEVELOPMENT fikrlashni qanday rivojlantirishini belgilab beradi. Shuning uchun, ta’lim jarayoniga AKTning qo‘shilishi o‘qituvchi va o‘quvchilar uchun yangi imkoniyatlarni yaratadi. Bu o‘qituvchining metodik va didaktik imkoniyatlarini kengaytirish, darsni interaktiv shakllantirish va o‘quvchilarning o‘quv faoliyatini qo‘llab-quvvatlashni ta’minlaydi.Shu bilan birga, o‘qituvchining zamonaviy texnologiyalarga tayyorligi, ularning pedagogik amaliyotga qo‘llanilish darajasi ta’lim sifatini oshirishga bevosita ta’sir ko‘rsatadi. Ta’limda innovatsion metodlar va texnologiyalarni qo‘llash nafaqat bilimlarni tez va samarali o‘zlashtirishni ta’minlaydi, balki o‘quvchilarda mustaqil fikrlash va tanqidiy yondashuvni rivojlantirishga yordam beradi. Mavzuga doir adabiyotlar tahlili.Pedagogik ta’lim jarayonida zamonaviy axborot texnologiyalaridan samarali foydalanish sohasida turli tadqiqotlar va ilmiy izlanishlar amalga oshirilgan. Zamonaviy ta’limda axborot-kommunikatsiya texnologiyalarining o‘rni va ahamiyatini o‘rganishning boshliqlaridan biri sifatida ularning ta’lim tizimiga kiritilishi, o‘qituvchining malakasini oshirish, o‘quvchilarni ta’lim jarayoniga faol jalb qilish masalalari alohida e’tiborga olinadi.A. Sh. Raxmonov (2016) tomonidan olib borilgan tadqiqotda, zamonaviy axborot texnologiyalarining ta’lim tizimidagi roli va o‘quvchilarning ta’limga nisbatan faolligini oshirishdagi ahamiyati yoritilgan. U o‘qituvchilarning AKTga oid bilimlarini mustahkamlash va ularni amaliyotda qo‘llashni samarali ta’limning asosiy omili deb hisoblaydi. Raxmonovning fikriga ko‘ra, texnologiyalar ta’lim jarayonini o‘qituvchi tomonidan boshqariladigan an’anaviy darsdan ko‘ra interaktiv va ko‘proq o‘quvchiga yo‘naltirilgan bo‘lishiga yordam beradi.Bundan tashqari, T. T. Mukhamadiev (2019) o‘z tadqiqotida, axborot texnologiyalaridan foydalanishning metodologik asoslarini tahlil qilgan. Mukhamadiev ta’lim jarayonida interaktiv texnologiyalarni qo‘llash o‘quvchilarning o‘z-o‘zini baholash, fikr yuritish va ijodiy ishlash ko‘nikmalarini rivojlantirishga imkon yaratishini ta’kidlagan. Shu bilan birga, o‘qituvchilar uchun axborot texnologiyalaridan samarali foydalanishning muhim jihatlari, shu jumladan, texnologik kompetensiyani oshirish zarurligi ko‘rsatilgan.Yana bir muhim tadqiqot, S. A. Karimova (2020) tomonidan olib borilgan, unda zamonaviy ta’lim texnologiyalarini pedagogik amaliyotda qo‘llashning ijobiy natijalari haqida gapiriladi. Karimova, AKT Выпуск журнала №-25 Часть–4_ Май –2025 58 MODERN EDUCATION AND DEVELOPMENT vositalaridan samarali foydalanish o‘quvchilarda yangi bilimlar va ko‘nikmalarni o‘zlashtirishga, ularni tanqidiy fikrlashga va mustaqil ishlashga undashini ko‘rsatgan.Shuningdek, O‘zbekiston ta’lim tizimida axborot texnologiyalarining o‘qituvchilar tomonidan qo‘llanilishi bo‘yicha olib borilgan tadqiqotlar ham mavjud. Xususan, F. T. Yuldasheva (2021) o‘zining ilmiy ishida, o‘qituvchilar uchun axborot texnologiyalari bo‘yicha metodik ko‘rsatmalarni ishlab chiqish zarurligini, shu bilan birga, o‘qituvchilarning texnologik kompetensiyasini oshirishni ta’kidlashga e’tibor qaratgan.Umuman olganda, adabiyotlar tahlili