LOGISTIKANING MINTAQA RIVOJIDAGI O’RNI

Аннотация

Maqolada logistikaning iqtisodiy mohiyati, uni minqa iqtisodiy salohiyatining oshirishdagi o'rni haqida fikir yuritildi, foy ko'lami va qo'shimcha qiymatini oshirishdagi o'rni o'rganildi. Logistika xizmatlarining o'ziga xos xususiyatlarga xaqida fikir yuritildi. Transport xizmati, saqlash, qadoqlash, hujjatlashtirish va boshqa vositachilik munosabatlari va harakatlarining samaradorlik ko'rsatgichlariga tasiri tahlil etildi. Korxona raqobatbardoshligini shakllantirishga logistikaning ta'sir o'rganildi. Kalit so‘zlar: logistika, logistika faoliyati, logistika tizimi, raqobatbardoshlik, saqlash va transport hizmati, logistika zanjiri, to'liq qiymat zanjiri. Logistika kompaniyaning funksional muamolarining yechimlarini optimallashtirishga yordam beradi: u moddiy, axborot, moliyaviy va xizmat oqimlarini talab qilinadigan ko'p qirrali faoliyatdir. Yetkazib berish, ishlab chiqarish, tarqatish va sotish o'rtasidagi oʻzaro aloqalarni muvofiqlashtirishdan va birlashtiradigan tizimdir. Logistikaning har bir funksional sohasi (ta'minot, ishlab chiqarish, transport, ombor, tarqatish va sotish) alohida tizimni tashkil etuvchi tuzilma boʻlib, boshqaruvning oʻziga xos mazmuni va muvofiqlashtirish mexanizmiga ega. Shu bilan birga, logistika ijtimoiy takror ishlab chiqarish tarkibida integratsiyalashgan materiallarni oʻtkazish, axborot, xizmat ko'rsatish, moliyaviy va ijtimoiy oqim tizimlarining tashkiliy va iqtisodiy jihati sifatida qaralishi kerak. Shu munosabat bilan logistika amalda iqtisodiy va boshqaruv tarkibiy qismlarining o'zaro ta'siri asosida ishlab chiqarish va muomalaning barcha sohalarini har tomonlama qamrab olishga imkon beradi. Logistikaning rivojlanishi umumiy iqtisodiyotning va mintaqaning rivojlanish tendensiyalari va dinamikasi bilan belgilanadi. Oddiy logistika tizimi ma'lum Выпуск журнала №-26 Часть–3_ Май –2025 17 MODERN EDUCATION AND DEVELOPMENT miqdordagi elementlardan va ma'lum munosabatlardan iborat. Logistika tizimlari bir nechta tuzilmalarni tashkil etuvchi turli xil quyi tizimlarning interpenetratsiyasida ifodalanadigan yarim strukturalilik bilan tavsiflanadi. Ular statik emas: ular mehnat sharoitlariga nisbatan tashkil etilgan, tez qayta qurish xususiyatiga ega bu ularning moslashuvchanligidir. Bir qator fundamental va amaliy fanlarning nazariy apparati logistikaning asosiy vositasi boʻlib xizmat qiladi, bu esa boshqa bilim sohalarida (masalan, tahlil qilish, prognozlash, modellashtirish) odatiy usullarni qo'llash va biznes bo'linmalarining samarali ishlashi uchun sharoitlarni aniqlashga imkon beradi. Rivojlangan axborot- kommunikatsiya infratuzilmasi asosida logistika faoliyati subyektlari va obyektlarining o'zaro ta'sirini tashkil etishda intellektualizatsiya logistika tizimini modernizatsiya qilish va innovatsion rivojlantirishning zarur shartidir: ishbilarmonlik muhitini shakllantirish, biznes xizmatlari infratuzilmasini kengaytirish va faollashtirishga yordam beradi. Logistika biznesning iqtisodiy tarkibiy qismi sifatida logistika faoliyati umumiy ilmiy, iqtisodiy, maxsus fanlar va fanlararo bilimlarga tayanganligi sababli eng ko'p bilim talab qiladigan deb tan olinadi. Logistikaning fanlararo tabiati iqtisodiy nazariya va boshqaruv nazariyasining umumiy qoidalarini, shuningdek makro va mikroiqtisodiyot, xalqaro iqtisodiyot, tashkilot (korxona) iqtisodiyoti, biznesni tashkil etish, menejment, marketing, savdo, xodimlarni boshqarish, sifat menejmenti, narxlashning maxsus asoslarini oʻzaro bog'liq ravishda ko'rib chiqishni o'z ichiga oladi. Shunday qilib, umumiy ilmiy bilimlar logistikaning nazariy asoslarini rivojlantirishga yordam beradi, iqtisodiy va maxsus fanlar logistikaning amaliy xususiyatini shakllantiradi va logistikada ko'plab funksional va resurs sohalari mavjudligini aniqlaydi. Xulosa va takliflar. Shunday qilib, logistika iqtisodiy faoliyatning funksional yoʻnalishlarini muvofiqlashtirishga, boshqaruv tizimini optimallashtirishga va iqtisodiy tuzilmalarning ishlab chiqarish va bozor pozitsiyasining barqarorligiga yordam beradi. Logistika jarayonlarining xilma-xilligi logistika tizimlarining tarkibiy qismlarini birlashtirishga imkon beradi, shuningdek korxonalar va hatto shunga o'xshash bo'linmalarning ish sharoitidagi farqlarni hisobga olgan holda xoʻjalik Выпуск журнала №-26 Часть–3_ Май –2025 18 MODERN EDUCATION AND DEVELOPMENT yurituvchi subyektlarning maqsadlari va vazifalariga muvofiq eng aniq va mazmunli natijalarga erishish uchun bir qator yondashuvlardan foydalanadi. Foydalanilgan adabiyotlar 1. Чекулаева, К. (2024). РОЛЬ УПРАВЛЕНИЯ КОРПОРАТИВНОЙ СОЦИАЛЬНОЙ ОТВЕТСТВЕННОСТИ В РАЗВИТИИ ДЕЯТЕЛЬНОСТИ ПРОМЫШЛЕННЫХ ПРЕДПРИЯТИЙ. Экономическое развитие и анализ, 2(8), 448-457. 2. Ашурова, Н., Чекулаева, К., & Ачилов, М. (2025). АНАЛИЗ ЗАРУБЕЖНОГО ОПЫТА МОДЕЛЕЙ КСО: РОЛЬ БИЗНЕСА В ПРЕОДОЛЕНИИ ГЛОБАЛЬНЫХ КРИЗИСОВ. Передовая экономика и педагогические технологии, 2(1), 248-261. 3. Ашурова, Н., & Чекулаева, К. (2024). ОСНОВЫ МЕТОДОЛОГИИ УПРАВЛЕНИЯ КОРПОРАТИВНОЙ СОЦИАЛЬНОЙ ОТВЕТСТВ