MAHALLALARDA FAOLIYAT YURITAYOTGAN IJTIMOIY XODIMNING MAS’ULIYATI

Аннотация

In this article, understanding the responsibility of social workers and providing them with the necessary support is not only about the development of the neighborhood, but also about the development of the whole society. Nowadays, a number of social problems such as unemployment, family violence, drug addiction, psychological problems, violation of children's rights are widespread in the society. Kalit so‘zlar: ijtimoiy xodim, mahalla, ijtimoiy xizmatlar, psixologik yordam, huquqiy maslahatlar, reabilitatsiya, aholi ehtiyojlari, bolaning huquqlari, oilaviy zo‘ravonlik, ijtimoiy adolat. Keywords: Social worker, neighborhood, social services, psychological support, legal advic, rehabilitation, population needs, rights of the child, domestic violence, social justice. Kirish. Ijtimoiy xodimlar (ijtimoiy ishchilar) o‘zlarining asosiy faoliyatini jamiyatda mavjud ijtimoiy muammolarni hal qilish va turli ijtimoiy guruhlar (aholi, bolalar, ayollar, nogironlar va boshqalar) uchun yordam ko‘rsatish orqali amalga oshiradilar. Ularning ishlari faqatgina ijtimoiy xizmat ko‘rsatish bilan cheklanmaydi, balki ular jamiyatning ijtimoiy adolatini, tenglikni, shuningdek, individuallarni ruhiy va jismoniy reabilitatsiya qilishga qaratilgan. Mahallalarda faoliyat yuritayotgan ijtimoiy hodimlarning mas’uliyati, ayniqsa, dolzarb, chunki ular bevosita aholi bilan ishlashadi va turli ijtimoiy muammolarni yuzaga keltiruvchi omillarni bartaraf etishda asosiy vositachilardir. Ushbu maqolada mahallalarda faoliyat yuritayotgan ijtimoiy hodimning mas’uliyatlari, ularning jamiyatdagi roli va ahamiyati tahlil qilinadi. Asosiy qism. Ijtimoiy xodimlarning faoliyati va mas’uliyatining xususiyatlari: 1. Ijtimoiy xizmat ko‘rsatish. Ijtimoiy hodimlar mahallalarda turli ijtimoiy guruhlar (masalan, qariyalar, nogironlar, ishsizlar, oilaviy zo‘ravonlikka uchraganlar) uchun yordam ko‘rsatadilar. Ular foydalanuvchilarga psixologik yordam, huquqiy maslahatlar, tibbiy va ijtimoiy reabilitatsiya xizmatlarini taqdim etadilar. Mahalla aholisi bilan bevosita ishlash orqali, ijtimoiy hodimlar muammoning ildizini aniqlab, ularga individual va jamiyat darajasida yordam ko‘rsatishadi. 2. Psixologik yordam va ruhiy reabilitatsiya. Mahallalarda faoliyat yuritayotgan ijtimoiy hodimlar ko‘pincha ruhiy muammolar bilan kurashayotgan shaxslar bilan ishlashadi. Ijtimoiy hodimlar psixologik yordam ko‘rsatish, odamlarni o‘z hissiyotlari va psixologik holatini yaxshilashga undash orqali jamiyatga ijobiy ta’sir ko‘rsatishadi. Shuningdek, ular giyohvandlik, alkogolizm, oilaviy zo‘ravonlik kabi muammolarga duch kelgan shaxslar uchun 91 reabilitatsiya dasturlarini amalga oshiradilar. 3. Huquqiy maslahatlar. Ijtimoiy hodimlar o‘z faoliyatida ko‘pincha huquqiy maslahatlarni taqdim etadilar. Bu yordam, ayniqsa, mahallalarda yashovchi odamlar uchun muhimdir, chunki ularning ko‘pchiligi huquqiy savodxonlikka ega emas va o‘z huquqlari haqida yetarlicha ma’lumotga ega bo‘lmaydi. Ijtimoiy hodimlar fuqarolik huquqlarini himoya qilish, mehnat huquqlari va oilaviy nizolarni hal qilishda yordam berishadi. 4. Jismoniy va ijtimoiy reabilitatsiya. Ijtimoiy hodimlar, shuningdek, jismoniy nogironlikka ega bo‘lgan yoki jismoniy va ruhiy kasalliklardan aziyat chekayotgan shaxslarni reabilitatsiya qilishda ham faol ishtirok etadilar. Mahallalarda nogironlar va qarilar uchun maxsus xizmatlar taqdim etish, ularning jamiyatga moslashishiga yordam berish ijtimoiy hodimlarning asosiy vazifalaridan biridir. 5. Ijtimoiy adolatni ta’minlash. Ijtimoiy hodimlarning yana bir asosiy vazifasi jamiyatda ijtimoiy adolatni ta’minlashdir. Ular har bir shaxsning teng huquqlarga ega bo‘lishi, ijtimoiy xizmatlardan foydalanish imkoniyatlarini ta’minlash, shuningdek, marginalizatsiya qilingan guruhlar — masalan, ayollar, bolalar va etnik ozchiliklarni himoya qilishga qaratilgan ishlarni amalga oshiradilar. Ularning faoliyati adolatli jamiyat barqarorligini saqlashga yordam beradi. Ijtimoiy hodimlarning mahalladagi ro‘li jamiyatni birlashtirish va ijtimoiy hamkorlikni rivojlantirishda juda muhimdir. Ularning faoliyati aholining bir-biriga bo‘lgan ishonchini mustahkamlash, jamiyatdagi ijtimoiy birdamlikni oshirishga yordam beradi. Mahalladagi aholi o‘rtasida ishonchni yaratish, bir-birini tushunish va birgalikda muammolarni hal qilish ijtimoiy hodimlar orqali amalga oshiriladi. 1. Ijtimoiy muammolarni hal qilishda vositachilik. Mahalla hududida, ayniqsa, ijtimoiy muammolarning ko‘payishi (migratsiya, ishsizlik, uy-joy yetishmovchiligi) natijasida ijtimoiy hodimlar vositachilik qilishga majbur bo‘ladi. Ular jamiyatda yuzaga kelgan ziddiyatlarni hal qilishda, hamkorlikni kuchaytirishda, manfaatlar o‘rtasida muvozanatni saqlashda muhim ro‘l o‘ynaydi. 2. Ko‘p madaniyatli jamiyatda integratsiya. Mahallalardagi ko‘p millatli va ko‘p madaniyatli aholi o‘rtasida ijtimoiy hodimlar integratsiyani ta’minlashda yordam beradi. Ijtimoiy hodimlar yangi migrantlar va etnik guruhlar uchun madaniy moslashuv dasturlarini ishlab chiqis