APELLYATSIYA KENGASHLARI FAOLIYATI: MILLIY VA XORIJIY TAJRIBA

Аннотация

В последние годы модернизация системы государственного и общественного строительства, децентрализация управления, оптимизация государственных функций, а также повышение эффективности административных реформ приобретают важное значение и развиваются стремительными темпами. В системе Министерства юстиции Республики Узбекистан в последние годы проводятся масштабные реформы, которые реализуются и в деятельности территориальных отделов юстиции. Однако невозможно отрицать, что в деятельности районных и областных отделов юстиции всё ещё сохраняются некоторые системные проблемы. В данной статье рассматриваются основные проблемы, возникающие в деятельности территориальных органов юстиции, и возможные пути их решения. ANNOTATION In recent years, issues related to the modernization of the system of state and public administration, decentralization of governance, optimization of state functions, and increasing the efficiency of administrative reforms have gained significant importance and are rapidly developing. In the system of the Ministry of Justice of the Republic of Uzbekistan, wide-ranging reforms have been implemented in recent years. These reforms are also being carried out in regional justice departments. However, it is undeniable that some systemic problems still persist in the activities of district and regional justice departments. This article discusses the main problems encountered in local justice bodies and explores possible solutions to address them. Kirish. Davlat va jamiyat hayotini takomillashtirish masalasida Adliya vazirligining ro‘li muhim ahamiyat kasb etadi. Shu sababli ham yurtimizda Adliya Vazirligining xalqning chinakam mushkulini oson qiladigan yagona xalqparvar tashkilot sifatidagi nufuzi oshib bormoqda. Dastlab O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining 2018-yil 13-apreldagi PQ-3666- 6 ILM-FAN VA INNOVATSIYA ILMIY-AMALIY KONFERENSIYASI in-academy.uz/index.php/si sonli qarorga muvofiq Adlia vazirligi faoliyatini takomillashtirish va ularning moddiy-texnik bazasini mustahkamlash bo‘yicha muhim choralar belgilangan edi. Ayniqsa, oxirgi islohotlar vazirlikning quyi bo‘limlar faoliyatini izchil va tizimli olib borishi qonun ustovorligi va mustaqil demokratik davlat qurishda yagona bo‘g‘in bo‘lib xizmat qilmoqda. Jumladan, 2024-yilning 24- may sanasida qabul qilingan O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining “Ma’muriy isohatlar doirasida adliya organlari va muassasalarining mas’uliyatini yanada oshirish hamda ixcham boshqaruv tizimini shakllantirish to‘g‘risida”dagi 80-son1 bilan qabul qilingan farmoni ham fikrimizning yorqin isboti hisoblanadi. Ushbu farmon bilan fuqarolarning huquq va erkinliklariga so‘zsiz rioya etilishini ta’minlash, ularga ko‘rsatilayotgan davlat va huquqiy xizmatlar ko‘lamini kengaytirishda adliya organlari va muassasalarining mas’uliyatini yanada oshirish belgilandi hamda adliya organlari va muassasalariga qo‘shimcha vakolatlar va vazifalar belgilab berildi. Ushbu vazifalar bugun adliya organlarining barcha tarmoqlarida bajarib kelinmoqda. Ushbu hujjatlarda belgilangan vazifalarni amalda samarali bajarish esa, avvalo, hududiy adliya organlarida yetarli va malakali kadrlar mavjudligiga bevosita bog‘liq. Afsuski, joylardagi tuman va shahar adliya bo‘limlarida kadrlar tanqisligi, ularning kasbiy malakasi va tajribasi pastligi, doimiy kadr almashinuvi kabi muammolar hali-hanuz o‘z dolzarbligini yo‘qotgani yo‘q. Ayniqsa, joylardagi (viloyat, tuman va shahar miqyosidagi) adliya bo‘limlarining kadrlar bilan ta’minlanishi va ularning kasbiy malakasi bu tizimning barqaror ishlashida asosiy o‘rin tutadi. So‘nggi yillarda aynan joylardagi adliya bo‘limlarida malakali kadrlar tanqisligi va tajriba yetishmovchiligi tizimli muammo sifatida namoyon bo‘lmoqda. Ko‘plab tuman adliya bo‘limlarida malakali yuridik kadrlar yetishmasligi kuzatiladi. Bu, bir tomondan, ishning sifati va tezligiga salbiy ta’sir ko‘rsatsa, boshqa tomondan, aholining adolatli va tezkor huquqiy yordamga bo‘lgan ishonchini pasaytiradi va ish yuklamasining ortishiga ham sabab bo‘ladi. Fikrimizcha quyidagi sabablar tufayli ushbu muammo yuzaga kelmoqda: Aksariyat hollarda yosh mutaxassislar uzoq hududlarda ishlashni istashmaydi. Ular ko‘proq tumanlarda faoliyat olib borishdan ko‘ra viloyat va shahar markazlarida ishlashni afzal ko‘rishmoqda. Bu esa o‘z navbatida uzoq tuman va chekka hududlardagi adliya bo‘limlari esa kadr bilan ta’minlashda ayrim kamchiliklarni yuzaga chiqarmoqda. Shuningdek, transport va oshqa ijtimoiy muammolar ham kadrlarning tez-tez o‘zgarishi, malakali mutaxassislarning ish jarayoniga jalb etishda qiyinchiliklar tug‘dirmoqda. Ushbu muammoni samarali hal qilish uchun uzoq va chekka hududlarda ishlayotgan xodimlarga maoshga ustama, uy-joyga subsidiyalar, xizmat mashinasi, bolalar bog‘chasi va maktab bilan ta’minlash bo‘yicha alohida yondashuv lozim. Shuningdek, Oliy ta’lim muassasalarining yuridik fakultetlari bilan hamkorlikda joylardagi ehtiyojlar asosida kadrlar tayyorlash, ularni amaliyotga jalb etis