ACTIVITY BILAN ISHLASH. ACTIVITYNI YASHASH DAVRI. INTENT OBYEKTLARIDAN FOYDALANIB ACTIVITYNI ISHGA TUSHURISH

Аннотация

В статье представлен углубленный анализ концепции Activity — одной из ключевых функциональных единиц в компонентно- ориентированной архитектуре операционной системы Android. Приложения Android работают через интерфейсы, взаимодействующие с пользователем, а компонент Activity является центральной точкой этого процесса. В статье также рассматриваются механизмы установления связи между Activity посредством объектов Intent, средства межкомпонентной коммуникации в Android, и их два основных типа (Explicit и Implicit Intent), а также методы передачи данных и практические примеры. Создание интерфейса, быстро и точно реагирующего на действия пользователя, основано на целенаправленном использовании методов жизненного цикла компонента Activity, необходимости оптимизации ресурсов и поддержания приложения в стабильном состоянии. Ключевые слова: Android, активность, жизненный цикл, намерение, явное намерение, неявное намерение, межкомпонентное взаимодействие, мобильное программирование. Kirish. So‘nggi yillarda mobil qurilmalar va ularga mo‘ljallangan ilovalarning ommalashuvi natijasida mobil dasturlash sohasi jadal rivojlanmoqda. Ayniqsa, Android operatsion tizimi ochiq kodli va moslashuvchan ekotizimi tufayli global dasturchilar jamoasi orasida keng qo‘llanilmoqda. Android platformasi komponentga yo‘naltirilgan (component-based) arxitekturaga ega bo‘lib, uning asosiy tarkibiy qismlariga Activity, Service, Broadcast Receiver va Content Выпуск журнала №-27 Часть–2_Июнь –2025 225 MODERN EDUCATION AND DEVELOPMENT Provider kiradi. Ushbu maqolada aynan Activity komponenti texnik va konseptual jihatdan tahlil qilinadi. Bu komponent foydalanuvchi interfeysi va ilovaning tashqi ko‘rinishi uchun asosiy mas’ul hisoblanadi. Shuningdek, Activityning lifecycle (yashash davri) va Intent mexanizmi orqali boshqarilishi mobil ilova funksional imkoniyatlarini kengaytirishda muhim rol o‘ynaydi. Android tizimida Activity — bu foydalanuvchi interfeysini ta’minlovchi asosiy modul bo‘lib, odatda bir sahifali vizual interfeysga to‘g‘ri keladi. Texnik nuqtayi nazardan, Activity android.app.Activity sinfidan meros oladi va onCreate() metodida setContentView(R.layout.activity_main) kabi chaqiruv orqali XML layout faylga ulanadi. Har bir Activity o‘z ichida quyidagi funksiyalarni bajaradi: GUI (Graphical User Interface)ni ko‘rsatish va foydalanuvchidan kirish ma’lumotlarini olish; Sensor, tugma va menyular kabi foydalanuvchi voqealarini qayta ishlash; Tashqi komponentlar (masalan, Service, ContentProvider) bilan aloqa o‘rnatish; Ma’lumotlarni qayta ishlash va natijani ko‘rsatish. Ilovalarda bir nechta Activitylar mavjud bo‘lishi mumkin. Masalan: LoginActivity, MainActivity, SettingsActivity, ProfileActivity. Ushbu Activitylar bir-biri bilan Intentlar orqali bog‘lanadi va foydalanuvchi navigatsiyasini ta’minlaydi. Android Jetpack Compose arxitekturasi paydo bo‘lishi bilan UI komponentlarining qurilishi klassik Activity va XMLga bog‘liq bo‘lmagan modelga o‘ta boshladi. Biroq, Compose hamon Activity orqali ishga tushadi (ComponentActivity sinfi). Activity lifecycle — bu Android tizimining Activity holatini (boshlanish, faoliyat, to‘xtash, yakunlanish) avtomatik boshqarish tizimi bo‘lib, quyidagi metodlar orqali amalga oshiriladi: onCreate() - Activity ilk bor yaratilganda chaqiriladi. Layout bog‘lash, listenerlar o‘rnatish, boshlang‘ich qiymatlarni yuklash shu yerda amalga oshiriladi. Выпуск журнала №-27 Часть–2_Июнь –2025 226 MODERN EDUCATION AND DEVELOPMENT onStart() - Foydalanuvchiga ko‘rsatishga tayyorlanadi. UI hali interaktiv emas. onResume() - Activity interaktiv rejimga o‘tadi. Bu — foydalanuvchi bilan faol muloqot bosqichi. onPause() - Yangi Activity ishga tushirilayotganda yoki suzuvchi oyna chiqayotganda chaqiriladi. Resurslar vaqtincha to‘xtatiladi. onStop() - Activity butunlay ko‘rinmaydi. Resurslarni bo‘shatish kerak bo‘lgan nuqta. onRestart() - onStop()dan qaytishda chaqiriladi. Foydalanuvchi orqaga qaytganida foydali. onDestroy() - Activity butunlay yo‘q qilinmoqda. Resurslar tozalanadi. Har doim emas, balki tizimga bog‘liq holda chaqiriladi. Bu bosqichlar quyidagi diagramma orqali ifodalanadi: onCreate() → onStart() → onResume() onRestart() ← onStop() ← onPause() onDestroy() Amaliy tavsiya: onSaveInstanceState() metodidan foydalanish orqali foydalanuvchi holatini saqlab qolish va qayta tiklash mumkin. Bu metod mobil ilovalarni xatolarga chidamli qiladi. Android arxitekturasi komponentlararo kommunikatsiyani Intent obyektlari orqali tashkil etadi. Intent — bu maqsadli harakatni bildiruvchi struktura bo‘lib, Intent klassi yordamida yaratiladi. Intent turlari 1. Explicit Intent — maqsadli Activity ochiladi: Intent intent = new Intent(CurrentActivity.this, TargetActivity.class); startActivity(intent); 2. Implicit Intent — tizim kerakli komponentni aniqlaydi: Intent intent = new Intent(Intent.ACTION_VIEW); Выпуск журнала №-27 Часть–2_Июнь –2025 227 MODERN EDUCATION AND DEVELOPMENT intent.setData(Uri.parse("tel:+998901234567")); startActi