Научные статьиM.H.Sayidova, S.U.Pulatova2025
“PYTHON DASTURINI KOMPYUTERGA O’RNATISH, UNING MUHITI BILAN TANISHISH VA MA’LUMOTLARNI KONSOL ORQALI CHIQARISH HAMDA KIRITISH”
CHIQARISH HAMDA KIRITISH” · TOJIMAMATOV ISRAIL NURMATOVICH
Современное образование и развитие · 1 · 409-413 · 2025
Аннотация
This article extensively covers the implementation of the high-level and multi-purpose Python programming language, which is widespread among modern programming languages, on a computer, the scientific and methodological aspects of working with the programming environment, and the theoretical and practical capabilities of the print() and input() functions, which form an interactive dialogue between the user and the program. The article analyzes the advantages of the Python language in the teaching process, its role in the development of algorithmic thinking, and its potential as a research tool used in the field of information technology. The article also explains what scientific approaches should be used in software modeling, such as the interactive implementation of programming experiments through the IDLE environment, the processing of user input, and the representation of results through output. This article serves as a methodological and theoretical basis for students who are just learning the Python programming language, programmers, and scientific researchers involved in the creation of analytical and automated solutions. Keywords: Python, programming environment, IDLE, interpreter, print(), input(), interactivity, user interface, algorithmic thinking, digital literacy. Аннотация : В статье подробно рассматриваются вопросы реализации на ЭВМ языка программирования Python, широко распространенного среди современных языков программирования, высокоуровневого и многоцелевого языка программирования, научные и методические аспекты работы со средой программирования, теоретические и практические возможности функций print() и input(), формирующих интерактивный диалог между пользователем и программой. В статье анализируются преимущества языка Python в процессе обучения, его роль в развитии алгоритмического мышления и потенциал как исследовательского инструмента, применяемого в сфере информационных технологий. В статье также поясняется, какие научные подходы следует использовать при Выпуск журнала №-27 Часть–3_Июнь –2025 21 MODERN EDUCATION AND DEVELOPMENT программном моделировании, такие как интерактивная реализация программных экспериментов через среду IDLE, обработка пользовательского ввода и представление результатов через output. Статья служит методической и теоретической основой для студентов, только изучающих язык программирования Python, программистов и научных исследователей, занимающихся созданием аналитических и автоматизированных решений. Ключевые слова: Python, среда программирования, IDLE, интерпретатор, print(), input(), интерактивность, пользовательский интерфейс, алгоритмическое мышление, цифровая грамотность. Python — bu yuqori darajadagi, umumiy maqsadli, talqinli (interpreted) dasturlash tili bo‘lib, zamonaviy ilmiy-tadqiqot va amaliy muhandislik jarayonlarida keng qo‘llanilmoqda. Uning sintaksisi soddaligi, semantik jihatdan tozaligi va kuchli standart kutubxonalarga egaligi sababli, Python bugungi kunda fan, texnika, tibbiyot, iqtisodiyot, ta’lim va boshqa sohalarda faol foydalanilayotgan vositaga aylangan. Python dasturini kompyuterga o‘rnatish foydalanuvchining platformasiga mos rasmiy distribyutivni (python.org) tanlash orqali amalga oshiriladi. Dastur o‘rnatilishida "Add Python to PATH" opsiyasi belgilansa, foydalanuvchi operatsion tizim darajasida Python buyruqlariga to‘g‘ridan-to‘g‘ri murojaat qila oladi. Bu esa tizim muhiti bilan ishlash, dasturiy avtomatlashtirish, skript yozish va ular yordamida tahlil ishlarini olib borishga imkon yaratadi. Bu bosqich kompyuter fanlari metodologiyasi nuqtai nazaridan muhim dastlabki qadam hisoblanadi. Python o‘rnatilgach, u bilan ishlash uchun bir nechta muhitlar mavjud bo‘lib, ulardan eng soddasi IDLE hisoblanadi. IDLE (Integrated Development and Learning Environment) — Python uchun ishlab chiqilgan integratsiyalashgan o‘quv muhiti bo‘lib, unda kod yozish, ishga tushirish va natijani darhol kuzatish imkoniyati mavjud. Bu muhit talaba yoki tadqiqotchi tomonidan yozilgan kodning mantiqiy to‘g‘riligini sinovdan o‘tkazish va iterativ (takroriy) eksperimentlar asosida tahlil qilishni ta’minlaydi. Dasturchi bilan kompyuter o‘rtasidagi muloqotni tashkil etuvchi eng muhim vositalar – bu print() va input() funksiyalaridir. print() funksiyasi dasturdan chiqish Выпуск журнала №-27 Часть–3_Июнь –2025 22 MODERN EDUCATION AND DEVELOPMENT ma’lumotlarini foydalanuvchiga ko‘rsatishda ishlatiladi. U foydalanuvchining dasturdagi algoritmik ketma-ketlikni tushunishini osonlashtiradi. input() funksiyasi esa foydalanuvchidan matn yoki son shaklida ma’lumot olish imkonini beradi. Bu ikki funksiya orqali dasturchi oddiy interaktiv tizimlar – kalkulyatorlar, tahliliy vositalar, savol-javob dasturlari yaratishi mumkin.Masalan, foydalanuvchidan yoshini so‘rab, tug‘ilgan yilini hisoblash: python КопироватьРедактировать yosh = int(input("Yoshingizni kiriting: ")) print("Siz", 2025 - yosh, "yilda tug‘ilgansiz.") Ushbu kod namunasi ilmiy nuqtai nazardan qaralganda, bir nechta
Доказательный фрагмент
«This article extensively covers the implementation of the high-level and multi-purpose Python programming language, which is widespread among modern programming languages, on a computer, the scientific and methodologi…»
Образец извлечения
Демо-превьюThis article extensively covers the implementation of the high-level and multi-purpose Python programming language, which is widespread among modern programming languages, on a computer, the scientific and methodologi… Полный текст публикации CiteX не хранит — доступ к первоисточнику открывается по DOI согласно лицензии издателя и выбранному плану.
- Цитирований
- 0
- Просмотров
- 0
- Тип
- Журнал
- Страна
- Узбекистан
- Ключевые слова
- Python, programming environment, IDLE, interpreter, print(), foydalanuvchi interfeysi, interaktivlik, algoritmik tafakkur, raqamli savodxonlik., interpretator, input(), dasturlash muhiti
Смежные источники
Общество и инновацииKhosiyat MAMATKULOVA2024
Выпускные квалификационные работыUtegenova Gúlbaxar2015
Академические исследования в современной наукеKhudaiberdiyeva Arafat Israilovna, Ph.D Professor hudayberdiyevaarofat@gmail.com +12026