Мустақиллик йилларида баҳсдаги адабий-назарий муаммолар талқини

Аннотация

Мазкур мақолада мустақиллик йилларида ўзбек адабиётшунослигида олиб борилган баҳсу мунозаралар ва уларнинг адабиёт ривожидаги аҳамияти тадқиқ этилган. Ўзбек адабиётшунослигида баҳсу мунозаралар шаклланиб, турли даврларда турлича тараққий этиб келаётган бўлса-да, унинг илмий-назарий жиҳатлари, жанрий хусусиятларини тадқиқ этиш пайти етиб келди. Баҳснинг адабий жараён ва ёзувчи ижодидаги ўрни, мустақиллик давридаги шеърият ҳақидаги мунозаралар таҳлил қилиниб, маълум хулосаларга келинган. Мустақиллик йилларидаги баҳслар мунаққидларнинг фаоллиги ошганлиги, илмий таҳлиллар кучайганлиги, фикрлар “жанги”нинг миқёси кенгайиб бораётганлиги, мунозаралар одат тусига кириб бораётганлигини адабий танқидчиликдаги устувор тамойиллардан бири деб ҳисоблаш мумкин. Шу билан бирга талабчанлик, мавжуд нуқсонларни йўқотишга интилиш, ҳали адабиётни юксалтириш борасида амалга оширилиши лозим бўлган вазифалар кўплиги ҳам аён бўлмоқда. Адабийбадиий танқид савиясини кўтариш учун турли хил баҳслар уюштирилиши лозим ва бу баҳслар ҳақиқатни кашф этишга, китобхоннинг эстетик дидини тарбиялашга қаратилиши зарур. Бу жабҳада адабий танқид жанрларидан бири адабий-танқидий баҳснинг ўрни ва роли муҳимдир.