Научные статьиM.H.Sayidova, S.U.Pulatova2025
FLUKE 438-II QUVVAT SIFATI VA MOTOR TAHLILCHISI YORDAMIDA ELEKTR TARMOG‘INI DIAGNOSTIKA QILISH
Shodiyev Oqiljon Abdurashit o’g’li
Современное образование и развитие · 1 · 2025
Аннотация
Ushbu maqolada Fluke 438-II quvvat sifati va motor tahlilchisi yordamida elektr tarmog‘ining texnik holati baholandi. Kuchlanish va tok parametrlari, quvvat sifati ko‘rsatkichlari, garmonik buzilishlar, yuklama muvozanati va elektromotorlarning ish holati real sharoitda o‘lchab tahlil qilindi. Olingan natijalar asosida tarmoqdagi energiya samaradorligini oshirish va texnik xizmat ko‘rsatishni rejalashtirish bo‘yicha takliflar berildi. Annotation: This article presents an assessment of the technical condition of the electrical network using the Fluke 438-II power quality and motor analyzer. Voltage and current parameters, power quality indicators, harmonic distortions, load balance, and the operational state of electric motors were measured and analyzed under real operating conditions. Based on the obtained results, recommendations were made to improve energy efficiency and plan preventive maintenance of the network. 1. Kirish Bugungi kunda elektr tarmoqlarida energiya samaradorligini oshirish va uskunalarning ishonchli ishlashini ta’minlash ustuvor vazifalardan biridir. Quvvat sifati buzilishlari, ayniqsa kuchlanish dipslari, garmoniklar, tok muvozanatsizligi va elektromotorlarning isrofgarchiligi, tarmoqda samaradorlikni pasaytiradi. Ushbu muammolarni aniqlash va oldini olishda zamonaviy diagnostika vositalari, jumladan Fluke 438-II quvvat va motor tahlilchisi muhim ahamiyatga ega. 2. Tadqiqot uslubi 2.1. Fluke 438-II asbobi haqida Выпуск журнала №-28 Часть–4_Июнь –2025 53 MODERN EDUCATION AND DEVELOPMENT Ushbu qurilma elektr tarmoqlarida quyidagi parametrlarni real vaqt rejimida o‘lchaydi: Kuchlanish: fazaviy, fazalararo, balandlik, simmetriya Tok: o‘rtacha, cho‘qqi, inrush, muvozanatsizlik Quvvat: aktiv (kW), reaktiv (kVAR), to‘liq (kVA) Quvvat omili: PF va cosφ Garmoniklar: kuchlanish va tok bo‘yicha 50-garmonikgacha Elektromotor parametrlari: moment, aylanish tezligi, mexanik quvvat, FIK (foydali ish koeffitsienti) 2.2. O‘lchash tartibi Tadqiqot past kuchlanishli, uch fazali sanoat taqsimlash panelida olib borildi. O‘lchov quyidagi ketma-ketlikda bajarildi: 1. Kuchlanish zondlari va tok qisqichlari ulangan 2. Tizim 3-faza 4-simli deb belgilandi 3. O‘lchash vaqti: 1 soat, 1 soniyalik intervalda 4. Quyidagilar yozib olindi: kuchlanishning barqarorligi, yuklama tok, THD, PF, motorlar FIK’i va muvozanati 3. Natijalar va tahlil 3.1. Quvvat sifati ko‘rsatkichlari Kuchlanish simmetriyasi qabul qilinadigan 1.5% chegarada bo‘ldi, biroq motorlar ishga tushganda qisqa muddatli dipslar kuzatildi. Garmoniklar: kuchlanish THD ~6.2%, tok THD esa 15% dan yuqori bo‘ldi – bu inverter va impulsli yuklamalarga bog‘liq. Quvvat omili (PF) 0.78–0.95 oralig‘ida o‘zgarib turgan, bu reaktiv yuklamalarning o‘zgaruvchanligini bildiradi. 3.2. Garmonik tahlil Tarmoqda eng yuqori amplitudali 5- va 7-garmoniklar aniqlangan. Ular transformator isroflarini oshirib, kompensatsiya tizimlariga salbiy ta’sir ko‘rsatadi. Выпуск журнала №-28 Часть–4_Июнь –2025 54 MODERN EDUCATION AND DEVELOPMENT 1-rasm. Fluke 438 ii quvvat analizatorining ko’rinishi va ishlatilishi 2-rasm: Kuchlanish va tok garmonik spektri 3-rasm: PF va THD’ning vaqt bo‘yicha o‘zgarishi 3.3. Elektromotor tahlili Fluke 438-II’ning motor tahlil rejimi orqali quyidagilar aniqlandi: Выпуск журнала №-28 Часть–4_Июнь –2025 55 MODERN EDUCATION AND DEVELOPMENT 2 ta motorning samaradorligi 75% dan past bo‘lib, nomdagi qiymatlarga mos kelmadi Bitta fan motorida moment yo‘qotilishi va mexanik nosozliklar (val notekisligi) aniqlandi Tok muvozanatsizligi 12% gacha bo‘lgan, bu termik isroflarga olib kelishi mumkin 4. Xulosa Fluke 438-II qurilmasi elektr tizimlari va motorlar diagnostikasi uchun samarali vosita bo‘lib, quvvat sifati va mexanik ko‘rsatkichlarni uzluksiz ishlab turgan holatda tahlil qilish imkonini beradi. O‘rganilgan holatlarda tarmoqdagi THD’ning yuqoriligi, reaktiv yuklama o‘zgarishlari va motor samaradorligining pasayganligi aniqlanib, ularni bartaraf etish bo‘yicha tavsiyalar ishlab chiqildi. Diagnostikani muntazam olib borish energiya samaradorligini oshirishga, ekspluatatsion xarajatlarni kamaytirishga va avariyaviy holatlarning oldini olishga xizmat qiladi. FOYDALANILGAN ADABIYOTLAR 1. FLUKE CORPORATION. FLUKE 438-II POWER QUALITY AND MOTOR ANALYZER – TEXNIK PASPORT, 2020. 2. IEEE STD 519-2014 – ELEKTR TARMOQLARIDA GARMONIK NAZORAT BO‘YICHA TAVSIYALAR 3. IEC 61000-4-30 – QUVVAT SIFATI O‘LCHOV METODIKASI 4. M. H. J. BOLLEN, QUVVAT SIFATI MUAMMOLARINI TUSHUNISH: KUCHLANISH PASAYISHLARI VA UZILISHLAR, IEEE PRESS, 2000. 5. .OQILJON ABDURASHIT O’G’LI SHODIYEV, ERALI NURALI O’G’LI ABDUKARIMOV, IRODA ABDULHAKIM QIZI USMANALIYEVA KARIYER EKSKAVATORI ELEKTR YURITGICHI TIZIMLARINI MODERNIZATSIYA QILISHNING SAMARADORLILIGI // ACADEMIC RESEARCH IN EDUCATIONAL SCIENCES. 2021. №6. URL: Выпуск журнала №-28 Часть–4_Июнь –2025 56 MODERN EDUCATION AND DEVELOPMENT HTTPS://CYBERLENINKA.RU/ARTICLE/N/KARIYER-EKSKAVATORI- ELEKTR-YURITGICHI-TIZIMLARINI-MODERNIZATSIYA-QILISHNING- SAMARADORL
Доказательный фрагмент
«Ushbu maqolada Fluke 438-II quvvat sifati va motor tahlilchisi yordamida elektr tarmog‘ining texnik holati baholandi.»
Образец извлечения
Демо-превьюUshbu maqolada Fluke 438-II quvvat sifati va motor tahlilchisi yordamida elektr tarmog‘ining texnik holati baholandi. Полный текст публикации CiteX не хранит — доступ к первоисточнику открывается по DOI согласно лицензии издателя и выбранному плану.
- Цитирований
- 0
- Просмотров
- 0
- Тип
- Журнал
- Страна
- Узбекистан
- Ключевые слова
- elektr tarmog'ini diagnostika qilish, kuchlanish va tok parametrlari, elektr tarmog‘i, Fluke 438-II
Смежные источники
Общество и инновацииKhosiyat MAMATKULOVA2024
Академические исследования в современной наукеKhudaiberdiyeva Arafat Israilovna, Ph.D Professor hudayberdiyevaarofat@gmail.com +12026
Научные статьиI.B.Yangiboyev, E.X.Berdanov +22025