Научные статьиM.H.Sayidova, S.U.Pulatova2025
O`T-TOSH KASALLIGI
O`T-TOSH KASALLIGI · GALLSTONE DISEASE · ЖЕЛЧНОКАМЕННАЯ БОЛЕЗНЬ (University Stage 4 student Turdaliyev Samandar Bahadir wrote a) · Научная статья Турдалиева Самандара Бахадыровича (University Stage 4 student Turdaliyev Samandar Bahadir wrote a)
Современное образование и развитие · 2025
Аннотация
желчнокаменная болезнь, Этиология и патогенез согласно современным принципам,изменение физико-химического состояния желчи основные причины возникновения желчнокаменной болезни, по составу различают 3 вида-холестериновые,пигментные и смешанные камни, классификация клиническое течение, болевые приступы желчнокаменной болезни, профилактика. Ключевое слово: желчнокаменная болезнь, , Этиология и патогенез, основные причины возникновения желчнокаменной болезни,Классификация клинического течения,по химическому составу, лабораторно- инструментальные исследования, профилактика. O`t-tosh kasaligi (O'TK)-gepatobiliar tizimdagi metabolik o`zgarishlar natijasida yuzaga keladigan xastaliklar guruhiga kiradi va xolesterin hamda bilirubin almashinuvining buzilishi oqibatida toshlar hosil bo`lishi bilan kechadi.Ushbu toshlar o't qopida hosil bo`lganda-xolesistolitiaz, umumiy o't yo`llaridagisi-xoledoxolitiaz, jigar ichi o't yo`llarida bo`lsa jigar ichi xolelitiazi deb ataladi va o'tib keluvchi obstruksiya,sillig mushaklar spazmi hamda o't yo`li ichi bosimning oshishi oqibatida yuzaga keluvchi og`riq xurujlari bilan namoyon bo`ladi. Etiologiyasi va patogenezi: Zamonaviy tamoyillarga ko'ra,o'tning fizik- kimyoviy holatining o`zgarishi o't tosh kasalligi kelib chiqishining asosiy sababi hisoblanadi.Tosh hosil bo lish jarayonida quyidagi uchta omil hal qiluvchi ahamiyatga ega: -Jigardan “litogen"o't ajralishi; -O'tni kristallanishi uchun “yadrochalar”mavjudligi; Выпуск журнала №-28 Часть–4_Июнь –2025 276 MODERN EDUCATION AND DEVELOPMENT -O'tqopida o'tning dimlanishi va oqibatda kristallarning bir biri bilan qo'shilib,tosh hosil bo`lishi uchun muqobil sharoit yaratilishi. Odatda,o't suyuqligining xolesterin bilan to`yinishi xolesterin ishlab chiqarilishini oshishi (semizlikda,homiladorlikda,estrogen saqlovchi steroid gormonlar va klofibrat qabul qilganda)yoki o't kislotalari sekretsiyasi va so'rilishining kamayishi (och qolganda,ingichka ichak distal qismi kasalliklari va rezeksiyasida, tana vaznining tez kamayishida)natijasida kuzatiladi. Bu jarayon gormonlar ta'siri ostida kechadi.Xususan,xolesistokinin,gastrin,glyukagon,sekretin hamda vazofaol intestinal gormonlar o't hosil bo lishini rag'batlantiradi. Uning ajralishi va tormozlanishi somatostatin,pankreatik va vazofaol intestinal peptidlarga bog'liq. Sog lom kishida o't suyuqligi o'zida kolloid eritmani hosil qiladi va u mitsella ko`rinishida bo`lib,tarkibida faol moddalar mavjud. Xolesterin,fosfolipsidlar,letsitin va o't kislota tuzlari faol moddalar hisoblanadi.Odatda,xolatoxolesterin nisbati 1,3/1 ni tashkil etadi. Agar ushbu komponent tarkibidagi o't kislotalari kamayib,xolesterin miqdori oshib ketsa,diskriniya rivojlanadi va oqibatda tosh hosil bo`ladi. O't tarkibida xolesterin miqdori qancha ko'p bo'Isa, shuncha cho`kma yuzaga kelish jarayoni tezlashadi. Tarkibi bo'yicha 3 xil-xolesterinli,pigmentli va aralash toshlar farqlanadi: Toza xolesterinli toshlar rentgennegativ bo'ladi. Tasnifi: Klinik kechishiga ko'ra: -O't gopchasidagi toshning belgilarsiz kechishi; -O't tosh kasalligining unga xos belgilar bilan ammo asoratsiz kechishi; -O't tosh kasalligini asoratlar bilan kechishi. Kimyoviy tarkibiga ko'ra: -Xolesterinli toshlar -toza va aralash; -Bilirubinli toshlar -qora va jigarrang. -Kalsiy tuzlari bilan tuyinishiga ko`ra: -Kalsifikatsiyalangan (ohaklangan); -Kalsifikatsiyalanmagan (ohaklanmagan). -Fizik tuzilishiga ko`ra: Выпуск журнала №-28 Часть–4_Июнь –2025 277 MODERN EDUCATION AND DEVELOPMENT -Mikrokristalli xolesterinli toshlar. Joylashishiga ko'ra: -Toshlaming o't pufagining tanasi yoki tubida joylashishi; -Toshlarmning o't yo'lida joylashishi; -Toshlarning jigarning umumiy o't yo'lida joylashishi; -O`lchamiga ko`ra:mayda-3 sm gacha,yirik-3 sm dan katta. -Soniga ko'ra:yagona l-2 ta,ko'plab 3 tadan ortiq. Klinik kechishiga ko'ra: -Surunkali og`rigli; -Surunkali dispeptik; -Jigarda og`riq xurujlari bilan; -Boshqa kasalliklar ko'rinishida kechishi; Klinikasi: O't tosh kasalligining klinik namoyon bo'lishi toshlarning soni,o`lchami,joylashishi,yallig lanish jarayonining faolligi, o't chiqarish tizimining funksional holati va qo'shni a'zolardagi patologik jarayonlar bilan uzviy bog'liq.Toshlar o't pufagining tanasi yoki tubida joylashsa,ko'p hollarda klinik belgilarsiz kechishi mumkin.O't yo'lida bo`lgan hollarda xurujsimon og'riqlar bilan namoyon bo'ladi.Toshlar o't yo'llari bo`ylab siljib yurganda O'TK belgilari uning turib qolgan joyiga mos ravishda kuzatiladi.Ular jigardan tashqaridagi o't yo'llarida joylashgan hollarda bemorlarni og'riq(ba'zan xurujlar ko'rinishida), dispeptik o'zgarishlar va teri hamda shilliq qavatlarning sarg`ayishi bezovta qiladi.Ayrim hollarda jarayon infeksiya bilan qo'shilib kelishi mumkin. O`t-tosh kasalligining og`riq xurujlari: Odatda, yog'li va achchiq taomlar, shirinliklar, dudlangan mahsulotlar iste'mol qilganda. jismoniy hamda ruhiy Выпуск журнала №-28 Часть–4_Июнь –2025 278 MODERN EDUCATION AND DEVELOPMENT zo'riqishlar vaqtida,in
Доказательный фрагмент
«желчнокаменная болезнь, Этиология и патогенез согласно современным принципам,изменение физико-химического состояния желчи основные причины возникновения желчнокаменной болезни, по составу различают 3 вида-холестеринов…»
Образец извлечения
Демо-превьюжелчнокаменная болезнь, Этиология и патогенез согласно современным принципам,изменение физико-химического состояния желчи основные причины возникновения желчнокаменной болезни, по составу различают 3 вида-холестеринов… Полный текст публикации CiteX не хранит — доступ к первоисточнику открывается по DOI согласно лицензии издателя и выбранному плану.
- Цитирований
- 0
- Просмотров
- 0
- Тип
- Журнал
- Страна
- Узбекистан
- Ключевые слова
- O`t-tosh kasaligi, gallstone disease, etiology and pathogenesis, kimyoviy tarkibiga ko'ra, tasnifi klinik kechishi, по химическому составу, Laborator-asbobiy tekshirishlar, classification clinical course, основные причины возникновения желчнокаменной болезни, according to the chemical composition, o't tosh kasalligi kelib chiqishining asosiy sabablari, the main causes of the origin of gallstone disease, prevention., Этиология и патогенез, Классификация клинического течения, Laboratory-asbobium examinations, желчнокаменная болезнь, Etiologiyasi va patogenezi, лабораторно-инструментальные исследования, profilaktikasi., профилактика.
Смежные источники
Общество и инновацииKhosiyat MAMATKULOVA2024
Академические исследования в современной наукеKhudaiberdiyeva Arafat Israilovna, Ph.D Professor hudayberdiyevaarofat@gmail.com +12026
Научные статьиI.B.Yangiboyev, E.X.Berdanov +22025