Грунтли муҳит билан ўзаро таъсирланиш холатидаги ер ости муҳандислик тизимларида тўлқин тарқалиш динамиси

Аннотация

Дунёнинг қурилиш саноати ривожланган мамлакатларида ер ости муҳандислик тизимларининг турғунлиги, умрбоқийлиги ва хизмат муддатини оширишга алоҳида эътибор қаратилмокда. Ер ости магистрал газ қувурлари, иссиқлик узатувчи қувурлари, сув қувурлари ва канализация тизимларининг умрбоқийлигини ва сейсмик мустаҳкамлигини таъминлаш масалаларига оид тадқиқот ишлари АКД1, Англия, Германия, Япония, Россия, Хитой, Узбекистон каби давлатларнинг 100 дан ортиқ ўқув-илмий марказларида олиб борилмокда. Нуфузли жаҳон ташкилотларининг маълумотларига кўра, бугунги кунда умумқурилиш ишларига сарф этилаётган барча ҳаражатларнинг 25-30 % дан ортиги ер ости иншоотларига тўғри келади. Трансмагистрал ва ички магистрал қувурларининг ер ости қисмларини қамраб турувчи грунтли муҳитда кечадиган тўлқинли жараёнлар таъсирида деформация ва авария ҳолатларининг олдини олиш мухим вазифалардан бири бўлиб қолмоқда.