Научные статьиM.H.Sayidova, S.U.Pulatova2025
TIRIK ORGANIZMLARGA AKTINOMETSITLARNING TA’SIRI VA FOYDALI JIHATLARI.
INTERFAOL USULLARDA O'QITISHNING · MUAMMOLARI VA YECHIMLARI” · Ruziboboyev Xumoyunbek Azamat oʻgʻli · Aslanova Xolida Gafurovna
Журнал универсальных научных исследований · 2026
Аннотация
In this article, the anatomical structure, chemical composition, medicinal properties (anti-inflammatory, blood- purifying, immune- boosting, dry and skin care- improving properties), uses in various fields, side effects, and precautions are explained in detail in this article. Key words: Nettle, chemical composition, importance in medicine, use in various fields, side effects. КРАПИВА РАСТЕНИЕ Абстрактный: В этой статье подробно описаны анатомическое строение, химический состав, лечебные свойства (противовоспалительные кровоочистительные иммуностимулирующие подсушивающие и улучшающие уход за кожей), применение в различных областях, побочные эффекты и меры предосторожности. Ключевые слова: Крапива, химический состав, значение в медицине, применение в различных областях, побочные эффекты. Kirish. Krapiva, yoki xalq orasida Qichitqi o’t deb ataluvchi bu o’simlik qadimdan xalq tabobatida keng qo’llanilgan va juda ko’p shifobaxsh xususiyatlarga ega. O’simlikning bu xususiyati uning tarkibidagi bioaktiv moddalarga bog’liq. Krapiva asosan o’zining yallig’lanishga qarshi, immunitetni mustahkamlovchi va qon tozalovchi ta’sirlar bilan mashhur. Krapiva Yevropa, Shimoliy Amerika, Markaziy Osiyo, Sibr, Hindiston, Koreya mintaqalarida keng tarqalgan. Bu o’simlik Qichitqi o’tlar oilasiga mansub bo’lib, bo’yi 30 sm dan 150 sm gacha bo’ladi. Ba’zan 2 metrga ham yetishi mumkin. Bargalari uzun, tishli, o’ziga xos qichituvchi tuklar bilan qoplangan. Gullari yashil rangli, kichik va to’plam shaklda bo’ladi. Mevasi kichik yong’oqcha shakliga ega. O’simlik odatda bahor va yoz oylarida o’sadi. Poyasi to’g’ri, yuqoriga qarab o’suvchi va qichituvchi tuklar bilan qoplangan. Barglari kattalashib, ularni maydalash orqali o’ziga xos qichishish hissini hosil qoladi, bu esa o’simlikning himoya mexanizmini tashkil qiladi. Krapivaning kimyoviy tarkibi bialogik faol moddalarga judayam boy. Unda vitaminlardan: vitamin C (Askarbin kislatasi) – immunitetni oshirish va antioksidant sifatida ishlaydi, vitamin A (Retinol) – ko’z salomatligi va terining regeneratsiyasini qo’llab- quvvatlaydi, Vitamin K – qon quyilishi va qon ivishini tartibga soladi, vitamin B guruhlari ( B1, B2, B5) – energiya ishlab chiqarish va nerv tizimining yaxshi ishlashiga yordam beradi. Minerallardan: Ca – suyaklar va tishlar holatini yaxshilaydi, Fe – qonni tozalash va qon hujayralari ishlab chiqarishga yordam beradi, Mg - mushaklar va asab tizimi faoliyatini qo’llab-quvvatlaydi, Si – teri, soch va 465 “TIBBIYOT OLIYGOHLARIDA TABIIY FANLARNI INTERFAOL USULLARDA O'QITISHNING MUAMMOLARI VA YECHIMLARI” tirnoqlarni mustahkamlashga yordam beradi. Flavonoidlar: kaempferol va kversetin – bu birikmalar kuchli antioksidant va yallig’lanishga qarshi ta’sir ko’rsatadi. Efirlash yog’lari – Krapivaning efir moyi bakteriyalarni yo’qotishda va teri yallig’lanishini samaralidir. Krapiva o’simligi Krapiva o’simligi juda ham shifobaxsh o’simlik bo’lib, ular quyidagilardan iborat: Yallig’lanishga qarshi xususiyti; Krapiva o’simligida mavjud bo’lgan flavonoidlar va organik kislatalar uning kuchli yallig’lanishga qarshi ta’siri taminlaydi. Krapiva o’tkir yallig’lanishlarga qarshi samarali bo’lib, teri kasalliklari, artrit va boshqa yallig’lanish holatlar uchun ishlatiladi. Qon tozalovchi xususiyati; Krapiva qadimdan qon tozalovchi sifatida ishlatilgan. Undagi kalsiy va temir moddalari qon ishlab chiqarishni rag’batlantiradi, shuningdek, zararlangan qon hujayralarini tozalashda yordam beradi. Bu o’simlikni qonni ko’paytirish va yaxshi holatga keltirish uchun ishlatiladi. Immunitetni mustahkamlash; O’simlik yuqori miqdorda Vitamin C va karotinoidlar o’ ichiga olganligi sababli immune tizimini mustahkamlashda va organizmni kasalliklardan himoya qilishda yordam beradi. Soch va teri parvarishida; Krapiva tarkibidagi silitsiy va vitaminlar sochni mustahkasmlashda va terining yoshligini saqlashda yordam beradi. U shuningdek, soch to’kilishini kamaytirish va teridagi yallig’lanishlarni yo’qotishda samarali hisoblanadi. Krapiva xalq tabobatida quyidagi holatlarda ishlatiladi: Qon bosimini tartibga solishda; Krapiva o’simligi qon tomirlarini mustahkanlash va qon aylanishi yaxshilashda yordam beradi, natijada qon bosimi meyorda bo’ladi. Yaralar va shishlar: Krapivaning yallig’lanishga qarshi xususiyatlari tufayli shish va jarohatlarni tez tiklashda ishlatiladi. Krapiva o’simligi damlamasi Oziq ovqatda ishlatilishi: Vitaminli salatlar: Yangi barglari vitaminga boy va salat sifatida iate’mol qilinadi. Choy: Krapiva barglaridan choy tayyorlash orqali uning shifobaxsh xususiyatlaridan foydadanish mumkin. Ehtiyot choralari va yon ta’sirlari Krapiva tarkibida kislata moddalar mavjud bo’lib, ular yuqori qon bosimiga ega b o’lgan insonlar uchun xavfli hisoblanadi. Krapiva ortiqcha istemol qilinganda qonning quyuqlashishiga olib keladi. Homilador ayollar va emizikli ayollarga tavsiya qilinmaydi. 466 “TIBBIYOT OLIYGOHLARIDA TABIIY FANLARNI INTERFAOL USULLARDA O'QITISHNING MUAMMOLARI VA YECHIMLARI” Xulosa Krapiva
Доказательный фрагмент
«In this article, the anatomical structure, chemical composition, medicinal properties (anti-inflammatory, blood- purifying, immune- boosting, dry and skin care- improving properties), uses in various fields, side effe…»
Образец извлечения
Демо-превьюIn this article, the anatomical structure, chemical composition, medicinal properties (anti-inflammatory, blood- purifying, immune- boosting, dry and skin care- improving properties), uses in various fields, side effe… Полный текст публикации CiteX не хранит — доступ к первоисточнику открывается по DOI согласно лицензии издателя и выбранному плану.
- Цитирований
- 0
- Просмотров
- 0
- Тип
- Журнал
- Страна
- Узбекистан
- Ключевые слова
- Human ecology, biosphere, sustainability, ecosystems, MAB program, aktinomikoz, aktinometset, rivojlanishi, hayvon va tirik organizm, foydali xususiyati., odam
Смежные источники
Общество и инновацииKhosiyat MAMATKULOVA2024
Академические исследования в современной наукеKhudaiberdiyeva Arafat Israilovna, Ph.D Professor hudayberdiyevaarofat@gmail.com +12026
Научные статьиI.B.Yangiboyev, E.X.Berdanov +22025