KORONA VIRUSDAN KEYINGI OSTEOPAROZ KELIB CHIQISH SABABLARI DIAGNOSTIKASI VA DAVOLASH USULLARI

Аннотация

Maqolada osteoparoz kasalligining umumiy tushunchasi, sabab va xolatlari keltirilgan bo’lib, bu kasallik COVID-19 virusli inveksiyali kasalligidan so’ng jiddiylashganligi va buning asosiy sablarini o’rganishda ko’plab taxmin va natijalarga ko’ra vaksina va turli davolash vositalarining paratgarmonga tasiri, bu garmonning o’zgarishi esa qonda kalsiy muvozanatini buzib osreoparozga olib kelganligini ko’rishimniz mumkin. Osteroparoz qonda kalsiy yetishmasligidan kelib chiqadi va suyaklar yemirilib bu holatda turli garmonlar va kalsiyli pereparadlar buyuriladi. ANNOTATION. The article contains the general concept of osteoparnosis, causing the disease after the disease Cover-19, and the change in the hormone, while this hormone changes in the blood of vaccine and lead to the osreoprological balance in the blood. Otheroparyoz is derived from the shortage of calcium and the bones are decomposed in this case a peparavay and calculation are prescribed. АННОТАТЦИЯ. Содержание Artce является остеопарнозом, вызывая заболевание после причины изменения в лошади, в то время как этот Хореман изменяется и ведет вакцин и осреопролологическибалас в лицевой кости.Другие равнины - этодерриваль от SchortageofCalcium, а кости демонстрируются в этом случае намолосовым и предусмотренным. Kalit so’zlar: osteodistrofiya, birlamchi osteoparoz, ikkilamchi osteoparoz, alendronat, risedronat,zolendron kislota, estrogen terapiyasi, SARS-CoV-2 KIRISH. Osteoporoz - skeletning surunkali progressivlanuvchi tizimli metobolitik kasalligi yoki klinik sindrom bo’lib, u boshqa kasalliklarda namoyon bo’ladi va surunkali zichlikning pasayishi, ularning mikroarxitektonikasining buzilishi tufayli mo’rtlikning oshishi bilan tavsiflanadi. Osteoparoz asosan suyak moddasining miqdori kamayib suyakning qattiqligi va mexanik zichligi yo’qolishi bilan birga davom etib boradigan patalogik jarayondir. Osteoparoz osteodistrofiyaning bir ko’rinishi bo’lib, ikki xilga bo’linadi: birlamchi va ikkilamchi osteoparoz. Birlamchi osteoparoz hammasidan ko’ra diqqatga sazavordir. U metobolitik o’zgarishlar bilan bog’liq bo’ladi. Yosh o’tgan sayin bu osteoparoz ko’payib, 50 yosh bilan 70 yosh o’rtasidagi davrda tez tez uchrab turadi. Ayniqsa klimaks davriga kirgan ayollarda ko’proq uchraydi. Shu sababli bu xildagi osteoparoz keksalikka aloqador yoki klimakterik osteoparoz deb ataladi. Ikkilamchi osteoparoz har xil patalogik sindromlar mahalida paydo bo’ladi, shunga ko’ra uning quyidagi xillari tafovut qilinadi: 1) ovqatda oqsil yetishmovchiligiga aloqador malabsorbsiya sindromi mahalidagi osteoparoz; 2) turli endokrinopatiyalar, jumladan Kushing sindromi paytida kuzatiladigan osteoparoz; 3) uzoq davom etgan suyak immobilizatsiyasiga bog’liq osteoparoz. Osteoparoz mahalliy yoki umumiy bo’lishi mumkin. Mahalliy osteoparoz qon aylanish buzilganda, masalan, qo’l yoki oyoq immobilizatsiya qilinib uzoq vaqt harakatsiz qolganida venoz qonning oqib ketishi qiyinlashishiga bog’liq bo’ladi. Umumiy osteoparozda skeletning hammasi, ayniqsa suyak trabekulalari juda ko’p bo’ladigan joylari osteoparozga uchraydi. 484 “TIBBIYOT OLIYGOHLARIDA TABIIY FANLARNI INTERFAOL USULLARDA O'QITISHNING MUAMMOLARI VA YECHIMLARI” 1-rasm. Osteoparozning klinik belgilari quyidagilardan iborat: bo’yin va orqada og’riq, bo’yning qisqarishi, qomatning bukilishi (kifoz), minimal travmadan keyin suyak sinishlari, og’riqli harakatlanish kabilar. Kasallar asosan suyaklar, ayniqsa umurtqa pog’onasi sohasidagi og’riq bilan noliydi, bu og’riq aksariyat suyaklarning sinib, bo’laklarining o’rnidan ko’chib qolish holati bilan bog’liq bo’ladi. KORONAVIRUSDAN KEYINGI OSTEOPAROZNING SABABLARI COVID-19 bu SARS-CoV-2 virusi bilan chaqiriladigan infeksiya bo’lib, u faqatgina nafas yo’llariga emas, balki butun tanaga ko’p qirrali ta’sir qiladi. Xususan endokrin va suyak tizimiga ta’siri: vitamin D darajasi tushadi, bu suyaklar va umumiy metabolizmga salbiy ta’sir qiladi yoki yangi holatlar keltirib chiqarishi mumkin.Koronavirus infeksiyasidan keying davrda osteoporoz holatlari sezilarli darajada ko’paygan. Bu holat ayniqsa keksalarda, surunkali kasalliklarga ega bo’lgan bemorlarda va uzoq vaqt immobilizatsiyada qolganlarda yaqqol kuzatilmoqda. COVID-19 dan keyin osteoporoz rivoj lanayotgan bemorlar quyidagi belgilar bilan murojaat qilishi mumkin: umurtqaning sinishi hisobiga bo’yning qisqarishi, minimal travmada suyak sinishlari, umumiy holsizlik, charchoq. Yallig’lanishli sitokininlar va suyak to’qimasi o’zgarishlari COVID-19 infeksiyasi vaqtida organizmda yallig’lanishli sitokininlar (masalan, IL-1, IL-6) ko’payadi. Bu sitokininlar osteoklastlarni faollashtirib, suyak rezorbsiyasini kuchaytiradi va suyak zichligini kamaytiradi. COVID-19 infeksiyasi vaqtida va undan keying holatlarda organizmda vitamin D darajasi sezilarli darajada pasayishi mumkin, bu esa o’z navbatida suyak salomatligiga salbiy ta’sir ko’rsatadi. Kortikosteroidlar terapiyasi: COVID-19 ning og’ir holatlarida korikosteroidlar (masalan, deksamitazon) yallig