TUG’MA TOS A’ZOLARINING PROLAPSINI DAVOLASHNING ZAMONAVIY USULLLARI

Аннотация

Ushbu maqolada ayollarda tug‘ma ravishda uchraydigan tos a’zolari prolapsi (ichki a’zolarning pastga siljishi) holatini davolashning zamonaviy usullari ko‘rib chiqiladi. Unda konservativ, jarrohlik va kam invaziv (ya’ni, kamroq shikastlovchi) usullar haqida so‘z yuritiladi hamda har bir bemorga individual yondashuv zarurligi, uzoq muddatli davolash strategiyalari va bemorning hayot sifatini yaxshilash yo‘llari ta’kidlanadi. Kalit so‘zlar: Tug‘ma prolaps, tos a’zolari tushishi, konservativ davolash, rekonstruktiv jarrohlik, tos mushaklarini mashqlantirish, laparoskopik jarrohlik, robot yordamidagi jarrohlik, pessariy, pediatrik ginekologiya, hayot sifati. Абстрактный: В статье рассматриваются современные методы лечения пролапса тазовых органов (заболевания, которое естественным образом возникает у женщин). В нем рассматриваются консервативные, хирургические и малоинвазивные (т.е. менее травматичные) методы, подчеркивается необходимость индивидуального подхода к каждому пациенту, долгосрочные стратегии лечения и пути улучшения качества жизни пациента. Ключевые слова: Врожденный пролапс, пролапс тазовых органов, консервативное лечение, реконструктивная хирургия, тренировка тазовых мышц, лапароскопическая хирургия, роботизированная хирургия, пессарий, детская гинекология, качество жизни. Kirish. Tug‘ma tos a’zolari prolapsi (POP) – bu juda kam uchraydigan, ammo jiddiy e’tibor talab qiladigan holat bo‘lib, odatda bolalik yoki o‘smirlik davrida aniqlanadi. Prolapsning bu turi tug‘ma anatomik nosozliklar sababli yuzaga keladi, farqli ravishda, yoshi kattalarda yoki tug‘ruqdan keyin paydo bo‘ladigan holatlardan. Prolaps o‘z vaqtida davolanmasa, bu holat siydik va ichak faoliyati buzilishi, og‘riq va psixologik noqulayliklarga olib kelishi mumkin. So‘nggi yillarda diagnostika va davolash texnologiyalarining rivojlanishi bu sohada ijobiy o‘zgarishlarga sabab bo‘ldi. 431 “TIBBIYOT OLIYGOHLARIDA TABIIY FANLARNI INTERFAOL USULLARDA O'QITISHNING MUAMMOLARI VA YECHIMLARI” Konservativ yondashuvlar. Konservativ (jarrohlik bo‘lmagan) davolash usullari, ayniqsa, yoshi kichik bemorlar va yengil simptomlarga ega holatlarda asosiy tanlov hisoblanadi. Tos mushaklarini mashqlantirish (pelvic floor physical therapy – PFPT) samarali bo‘lib, bu mushaklarni mustahkamlash va belgilarning kamayishiga yordam beradi (Bump va boshq., 2020). Biofeedback va elektr stimulyatsiya orqali mushaklarning faoliyati yanada yaxshilanadi. Vaginal pessariylar esa, asosan kattalarda ishlatilsa-da, ayrim hollarda o‘smir bemorlarga ham moslashtirilgan. 432 “TIBBIYOT OLIYGOHLARIDA TABIIY FANLARNI INTERFAOL USULLARDA O'QITISHNING MUAMMOLARI VA YECHIMLARI” Jarrohlik usullari. Konservativ usullar yetarli bo‘lmagan yoki holat og‘ir bo‘lgan bemorlarda jarrohlik aralashuv kerak bo‘ladi. Jarrohlik vaginal, qorin sohasidan yoki laparoskopik usulda bajariladi. Rekonstruktiv jarrohlik: Vaginal sakrospin ushlash va uterosakral ligamentni mustahkamlash kabi usullar qo‘llaniladi. Bolalar va o‘smirlarda reproduktiv funksiyani saqlab qolish muhim hisoblanadi. Laparoskopik usullar: Laparoskopik sakrogisteropeksiya va sakrokolpopeksiya kam shikastlovchi, og‘riqsizroq va tez tiklanish imkonini beruvchi zamonaviy usullardir. Robot yordamidagi jarrohlik: Bu texnologiya aniqlik va ko‘rish imkoniyatini oshiradi. Ayni paytda bolalar uchun to‘liq o‘rganilmagan bo‘lsa-da, kelajakda keng qo‘llanishi kutilmoqda. Ko‘p sohalik va uzoq muddatli yondashuv Tug‘ma prolaps holatlari murakkab va surunkali bo‘lganligi sababli, pediatr-ginekolog, uroginekolog, fizioterapevt va psixologlardan iborat ko‘p sohalik jamoa bilan ishlash zarur. Muntazam kuzatuv, psixologik yordam va moslashtirilgan davo rejalari natijani ancha yaxshilaydi. Yangi usullar va istiqbollar Zamonaviy ilm-fan regenerativ terapiya (stem hujayralar orqali) va to‘qima muhandisligini o‘rganmoqda. Shuningdek, 3D vizualizatsiya va sun’iy intellekt yordamida jarrohlik rejalashtirish ishlari olib borilmoqda. Hozircha bu usullar klinik tajriba bosqichida. Xulosa Tug‘ma tos a’zolari prolapsini davolash bo‘yicha zamonaviy yondashuvlar bemorga individual tarzda yondashishga imkon bermoqda. Konservativ usullardan tortib eng ilg‘or robotik jarrohlikgacha bo‘lgan davolash imkoniyatlari mavjud. Reproduktiv salomatlikni saqlab qolish, bemorning hayot sifatini oshirish va uzoq muddatli monitoring davolashning ajralmas qismlari hisoblanadi. Foydalanilgan adabiyotlar: 1. Bump RC va boshq. (2020). Tos mushaklari fizioterapiyasi: umumiy sharh. Obstet Gynecol Clin. 2. Bo K va boshq. (2015). Pelvik mushak mashqlari samaradorligi bo‘yicha dalillar. Neurourol Urodyn. 3. Foon R va boshq. (2013). O‘smir qizlarda pessariy qo‘llanilishi. J Pediatr Adolesc Gynecol. 4. Kumar S va boshq. (2017). Pediatrik uroginekologiya: jarrohlik yondashuvi. Int Urogynecol J. 5. Ceccaroni M va boshq. (2016). Pelvik a’zolar prolapsini laparoskopik davolash. Curr Opin Obstet Gynecol. 6. Dubuisson JB va boshq. (2014). Robot yordamidagi jarrohlik: tahliliy sharh. Int J Med