Научные статьиM.H.Sayidova, S.U.Pulatova2025
TIBBIYOT YO’NALISHI TALABALARIGA TIBBIYOT TERMINLARINI O’RGATISHNING ENG SAMARALI USULLARI
INTERFAOL USULLARDA O'QITISHNING · MUAMMOLARI VA YECHIMLARI” · Hazratqulova Ozoda Abdug’aniyevna
Журнал универсальных научных исследований · 1 · 2026
Аннотация
This article discusses effective and modern methods for teaching medical terminology to medical students. The essence of medical terminology, the advantages of teaching it contextually, and ways to use interactive and technological tools are considered. Keywords: Medical terminology, contextual education, prefix-suffix, visual material, practice, mobile application, interactive method. НАИБОЛЕЕ ЭФФЕКТИВНЫЕ МЕТОДЫ ОБУЧЕНИЯ МЕДИЦИНСКИХ ТЕРМИНОВ СТУДЕНТАМ-МЕДИКАМ Аннотация. В статье рассматриваются эффективные и современные методы обучения медицинской терминологии студентов-медиков. Рассматривается сущность медицинской терминологии, преимущества ее контекстного обучения, способы использования интерактивных и технологических средств. Ключевые слова: Медицинская терминология, контекстное обучение, префикс- суффикс, наглядный материал, практика, мобильное приложение, интерактивный метод. Kirish.Tibbiyot sohasi doimiy ravishda yangilanib borayotgan, ilmiy asosga ega bo‘lgan va aniqlikni talab qiluvchi yo‘nalishlardan biridir. Shuning uchun bu sohaga kirayotgan talabalar uchun tibbiy terminologiyani chuqur va samarali o‘zlashtirish zaruriy masalalardan biridir. Tibbiyot atamalari ko‘pincha lotin va qadimgi yunon tillaridan olingan bo‘lib, murakkab tuzilishga ega. Ularni eslab qolish, to‘g‘ri ishlatish va klinik amaliyotda tatbiq etish maxsus didaktik yondashuvlarni talab qiladi. Tibbiy terminlar shunchaki atamalar emas, balki ular orqali kasalliklar, organlar, jarrohlik amaliyotlari, dori vositalari va boshqa ko‘plab klinik ma’lumotlar aniq va qisqa ifodalanadi. To‘g‘ri va ravon ishlatilgan terminologiya: 1. bemor bilan muloqotni yengillashtiradi, 2. tibbiyot xodimlari o‘rtasida samarali axborot almashinuvini ta’minlaydi, 3. hujjatlarni to‘g‘ri yuritish uchun asos bo‘ladi. Terminlarni kontekstual o‘rganish – asosiy tamoyil: Tibbiy terminlarni izolyatsiyada o‘rgatish (ya’ni, lug‘at tarzida) samarasiz. Kontekstual yondashuv — ularni ma’lum kasallik holatlari, klinik vaziyatlar va an’anaviy tibbiy matnlar orqali tushuntirish demakdir. Misol uchun, “giperglikemiya” atamasini bemorning holati, laborator tahlillar va davolash usullari bilan bog‘lab tushuntirish o‘quvchiga bu terminni faqat yodlash emas, balki tushunish imkonini beradi. Ko‘pgina tibbiy atamalar umumiy qurilishga ega bo‘lib, ularning ko‘p qismini lotin yoki yunon tilidagi prefiks, 368 “TIBBIYOT OLIYGOHLARIDA TABIIY FANLARNI INTERFAOL USULLARDA O'QITISHNING MUAMMOLARI VA YECHIMLARI” suffiks va asosiy ildiz tashkil qiladi. Bu tizimni o‘rgatish orqali talaba yangi terminlarni mustaqil tahlil qilish qobiliyatiga ega bo‘ladi. Misollar: -Nephro- (buyrak) + -logy (fan) = Nephrology (buyraklar haqidagi fan) -Cardio- (yurak) + -megaly (kattalashuv) = Cardiomegaly (yurak kattalashuvi) Vizual, audio va interaktiv vositalardan foydalanish - Anatomik modellardan, organ diagrammalaridan foydalanish atamalarni fazoviy idrok qilishga yordam beradi; Tibbiy videolar va real klinik holatlar asosida yaratilgan animatsiyalar orqali eslab qolish kuchayadi; Kahoot, Quizlet, flashcard, simulyatsiya o‘yinlari va boshqa interaktiv uslublar o‘quv jarayonini qiziqarli qiladi. Amaliy klinik mashg‘ulotlarda terminlarni to‘g‘ridan-to‘g‘ri ishlatish talab qilinadi. Bu: talabani real kasbiy muhitga tayyorlaydi, tibbiy yozuvlarni to‘g‘ri tuzishni o‘rgatadi, bemor kartalarini tushunish va to‘ldirishda yordam beradi. Mashg‘ulotdan so‘ng har bir termin alohida ko‘rib chiqilib, tahlil qilinishi foydalidir. Mobil ilovalar va zamonaviy texnologiyalardan foydalanish - Bugungi raqamli davrda ko‘plab ilovalar tibbiy terminologiyani samarali o‘rganish uchun yaratilgan: • MedTerm Mastery, Anki, Osmosis, Kenhub — terminlarni vizual, eshitish va interaktiv usullar bilan takrorlash imkonini beradi. • Talabalar darsdan tashqari vaqtida ham mustaqil shug‘ullanishi mumkin. Nutq va yozma ko‘nikmalarda terminologiyani faol qo‘llash - Tibbiyot terminlarini o‘zlashtirishda ularni faol ishlatish ham muhim. Bu quyidagilar orqali amalga oshiriladi: 1. Taqdimotlar (kasallik holatlari haqida), 2. Terminologik diktantlar, 3. Mini-maqola va esse yozish, 4. Klinik holat tahliliga bag‘ishlangan seminarlar. Xulosa. Tibbiyot terminologiyasini samarali o‘rgatish — bu oddiy yodlash emas, balki kompleks, kontekstual, amaliy va interaktiv yondashuvlarni birlashtirgan didaktik tizimdir. Talabalarni klinik amaliyotga tayyorlashda tibbiy atamalarni to‘g‘ri tushunish va ishlatish ko‘nikmasi hal qiluvchi rol o‘ynaydi. Shu boisdan o‘qituvchilar o‘z faoliyatida innovatsion vositalar, zamonaviy texnologiyalar va motivatsion metodikalarni keng joriy etishlari zarur. FOYDALANILGAN ADABIYOTLAR: 1. Azizova, N.M. (2020). Tibbiy terminologiyani o‘qitishda zamonaviy pedagogik yondashuvlar. Toshkent: Tibbiyot nashriyoti. 2. Rahimov, A.T. (2021). “Tibbiyot terminlarini o‘rgatishda kontekstual yondashuvning afzalliklari”, Tibbiyot ta’limi muammolari, №2 (14), 35–40-betlar. 3. Karimova, G.A. (2019). Tibbiy atamalar va ularning o‘zlashtirilish
Доказательный фрагмент
«This article discusses effective and modern methods for teaching medical terminology to medical students.»
Образец извлечения
Демо-превьюThis article discusses effective and modern methods for teaching medical terminology to medical students. Полный текст публикации CiteX не хранит — доступ к первоисточнику открывается по DOI согласно лицензии издателя и выбранному плану.
- Цитирований
- 0
- Просмотров
- 0
- Тип
- Журнал
- Страна
- Узбекистан
- Ключевые слова
- Medical terminology, contextual education, prefix-suffix, visual material, prefiks-suffiks, kontekstual ta’lim, Tibbiy terminologiya, interaktiv metod., mobil ilova, amaliyot, vizual material
Смежные источники
Общество и инновацииKhosiyat MAMATKULOVA2024
Академические исследования в современной наукеKhudaiberdiyeva Arafat Israilovna, Ph.D Professor hudayberdiyevaarofat@gmail.com +12026
Научные статьиI.B.Yangiboyev, E.X.Berdanov +22025