К содержанию
РецензированоUZ2025

O'ZBEKISTONNING YASHIL IQTISODIYOTGA O‘TISH CHORA-TADBIRLARI

G.M. Qudratova · Xolmurodov Javohir

Современная наука и исследования · 2025

Аннотация

Ushbu maqola O‘zbekistonning yashil iqtisodiyotga o‘tish yo‘lidagi chora-tadbirlari va strategiyalarini tahlil qiladi. Mamlakatning barqaror rivojlanishga erishish maqsadida qayta tiklanuvchi energiya manbalarini rivojlantirish, energiya samaradorligini oshirish, chiqindilarni boshqarish va yashil moliyaviy mexanizmlarni joriy etish kabi asosiy yo‘nalishlar ko‘rib chiqiladi. Maqola davlatning 2019– 2030-yillarga mo‘ljallangan strategiyasi va amaliy loyihalarni yoritib, kelajakdagi istiqbollarni muhokama qiladi. Kalit so‘zlar: yashil iqtisodiyot, qayta tiklanuvchi energiya, energiya samaradorligi, iqlim o‘zgarishi, barqaror rivojlanish, chiqindilarni boshqarish, yashil moliyalash, O‘zbekiston. O‘zbekiston so‘nggi yillarda iqtisodiy o‘sishni ekologik barqarorlik bilan uyg‘unlashtirish maqsadida yashil iqtisodiyotga o‘tish yo‘lida muhim qadamlar tashlamoqda. Yashil iqtisodiyot tabiiy resurslardan oqilona foydalanish, issiqxona gazlari chiqindilarini kamaytirish va yangi ish o‘rinlari yaratishga qaratilgan model sifatida mamlakatning barqaror rivojlanish strategiyasining asosini tashkil etadi. 2019-yilda qabul qilingan “2019–2030-yillarda O‘zbekiston Respublikasining yashil iqtisodiyotga o‘tish strategiyasi” ushbu jarayonning asosiy yo‘nalishlarini belgilab berdi. Ushbu strategiya energiya samaradorligini oshirish, qayta tiklanuvchi energiya manbalarini rivojlantirish, iqlim o‘zgarishiga moslashish va yashil moliyaviy mexanizmlarni ishlab chiqishni o‘z ichiga oladi. 2030-yilga qadar yalpi ichki mahsulot birligiga energiya sarfini ikki baravarga kamaytirish va elektr energiyasi ishlab chiqarishning 25 foizdan ortig‘ini quyosh, shamol va gidroenergetika kabi qayta tiklanuvchi manbalardan ta’minlash rejalashtirilgan. 2022-yilda Prezidentning PQ-436-son qarori bilan tasdiqlangan “2030-yilgacha yashil iqtisodiyotga o‘tish va yashil o‘sishni ta’minlash bo‘yicha Harakatlar rejasi” ushbu maqsadlarga erishish uchun aniq vazifalarni belgilab berdi. O‘zbekiston qayta tiklanuvchi energiya loyihalariga katta e’tibor qaratmoqda. 2025-yil iyun oyida Prezident Shavkat Mirziyoyev yirik sanoat korxonalarini qayta tiklanuvchi energiya bilan ta’minlash bo‘yicha taqdimot bilan tanishdi. Hozirgi kunda bir qancha yirik quyosh elektr stansiyalari foydalanishga topshirilgan bo‘lib, xususiy sektor bilan hamkorlik kengaymoqda. Sanoat va qurilish sohasida energiya tejamkor texnologiyalarni joriy etish bo‘yicha keng ko‘lamli ishlar olib borilmoqda. 2022–2026-yillarda 25 ta yirik korxonada mahsulotning energiya sig‘imini 20 foizga kamaytirish maqsad qilingan. Chiqindilarni boshqarish va aylanma iqtisodiyotni rivojlantirish ham muhim yo‘nalishlardan biridir. Hozirda poligonlarda 370 million kub metr chiqindi to‘plangan bo‘lib, ularni qayta ishlash va utilizatsiya qilish tizimini rivojlantirish bo‘yicha loyihalar amalga oshirilmoqda. Yashil moliyalash mexanizmlarini joriy etish orqali xalqaro moliya institutlari va xususiy sektordan investitsiyalar jalb qilinmoqda. O‘zbekistonning yashil iqtisodiyotga o‘tish yo‘lidagi sa’y-harakatlari nafaqat ekologik muvozanatni ta’minlaydi, balki iqtisodiy xavfsizlikni mustahkamlash va yangi ish o‘rinlari yaratish imkonini beradi. Kelajakda ushbu strategiyalarni muvaffaqiyatli amalga oshirish mamlakatning global iqlim o‘zgarishi muammolariga qarshi kurashda muhim hissa qo‘shishi kutilmoqda. O‘zbekistonda qayta tiklanadigan energiya manbalari rivojlanishi bir qator muammolarga duch kelmoqda. Infratuzilma qurilishi uchun katta investitsiyalar va vaqt talab etiladi. Energiya saqlash tizimlarining yetishmasligi qayta tiklanadigan energiya manbalarining uzluksiz ta’minotini qiyinlashtiradi. Qazilma yoqilg‘i subsidiyalari esa qayta tiklanadigan energiyaga o‘tishni sekinlashtirishi mumkin. Biroq, 603 Iyun, 2025-Yil xalqaro hamkorlik, masalan, Xalqaro moliya korporatsiyasi va Masdar kompaniyasi bilan hamkorlikdagi loyihalar bu muammolarni hal qilishda muhim yordam bermoqda. Istiqbolda O‘zbekiston qayta tiklanadigan energiya sohasida yetakchi mamlakatlardan biriga aylanish potentsialiga ega. Hukumat tomonidan qabul qilingan soliq imtiyozlari, masalan, quyosh panellari o‘rnatgan jismoniy va yuridik shaxslar uchun mol-mulk va yer solig‘idan ozod qilish, soha rivojiga turtki bermoqda. Vodorod energetikasi va energiya saqlash texnologiyalariga investitsiyalar kiritish rejalashtirilmoqda, bu qayta tiklanadigan energiya manbalarining samaradorligini yanada oshiradi. Qayta tiklanadigan energiya manbalari O‘zbekistonning yashil iqtisodiyotga o‘tishida muhim rol o‘ynamoqda. Quyosh, shamol va gidroenergetika loyihalari orqali mamlakat ekologik barqarorlik, energetika xavfsizligi va iqtisodiy rivojlanishni ta’minlamoqda. Statistik ma’lumotlar sohada sezilarli yutuqlarga erishilganini ko‘rsatadi, biroq infratuzilma, investitsiyalar va texnologik yechimlar sohasida qo‘shimcha harakatlar talab etiladi. Xalqaro hamkorlik va davlat siyosati yordamida O‘zbekiston 2030-yilga qadar yashil iqtisodiyot maqsadlariga erishishi mumkin.

Доказательный фрагмент

«Ushbu maqola O‘zbekistonning yashil iqtisodiyotga o‘tish yo‘lidagi chora-tadbirlari va strategiyalarini tahlil qiladi.»

Образец извлечения

Демо-превью

Ushbu maqola O‘zbekistonning yashil iqtisodiyotga o‘tish yo‘lidagi chora-tadbirlari va strategiyalarini tahlil qiladi. Полный текст публикации CiteX не хранит — доступ к первоисточнику открывается по DOI согласно лицензии издателя и выбранному плану.

Цитирований
0
Просмотров
0
Тип
Журнал
Страна
Узбекистан
Ключевые слова
iqlim o‘zgarishi, O‘zbekiston., qayta tiklanuvchi energiya, energiya samaradorligi, chiqindilarni boshqarish, yashil iqtisodiyot, barqaror rivojlanish, yashil moliyalash
Открыть DOI
Спросить CiteX об этой работе

Смежные источники