Научные статьиM.H.Sayidova, S.U.Pulatova2025
INULINNI TIBBIYOTDA QO’LLANISHI
INTERFAOL USULLARDA O'QITISHNING · MUAMMOLARI VA YECHIMLARI” · INULINNI TIBBIYOTDA QO’LLANISHI · Eshkarayev S.Ch. · Inoyatova N.Q.
Журнал универсальных научных исследований · 15 · 425—439 · 2026
Аннотация
Inulin is a type of prebiotic. It is not digested in the stomach and is not absorbed. It stays in the gut and helps the growth of some beneficial bacteria. Inulin is a starchy substance found in a variety of fruits, vegetables and herbs such as wheat, onions, bananas, leeks, artichokes and asparagus. The inulin used in supplements is often derived from soaking chicory roots in hot water. People use inulin by mouth for weight loss, constipation, and diabetes. It is also used for high blood fats, including cholesterol and triglycerides, and many other conditions. Let's see what role inulin performs in the following diseases. Constipation. Taking inulin by mouth can help relieve constipation in some children and adults. Increases the number of stools to once a week. But this may not reduce the discomfort. Diabetes. Taking inulin by mouth along with diabetes medications can improve short-term blood sugar levels in some people with diabetes. Key words: Inulin, asparagus, role in diabetes, short and long-acting phases, role in pregnancy, 2 categories of inulin use, distribution of inulin during the day, dietary inulin. Kirish: Inulin neytral ta'mga ega va rangsiz, teksturasiz va juda eriydi, bu uni suvga, sut mahsulotlariga yoki boshqa suyuqliklarga qo'shish imkonini beradi. Inulin yuqori haroratlarda barqaror, shuning uchun uni pishirish yoki pishirishdan oldin ovqatga qo'shish yoki issiq suyuqliklarga aralashtirish mumkin. Og'iz orqali qabul qilinganda: Inulin ko'pchilik uchun oziq- ovqatlarda mavjud bo'lgan miqdorda xavfsizdir. Qisqa muddatli qo'shimcha sifatida qabul qilinganda kattalar uchun xavfsiz bo'lishi mumkin. Kuniga 8-18 gramm dozalari 24 haftagacha xavfsiz ishlatilgan. Eng ko'p uchraydigan yon ta'sirlar gaz, shishiradi, diareya, ich qotishi va kramplarni o'z ichiga oladi. Ushbu nojo'ya ta'sirlar inulinning yuqori dozalari (30 grammdan ortiq) bilan og'irroq bo'ladi. Homiladorlik va emizish: Inulin homilador yoki emizish davrida oziq-ovqat tarkibida mavjud bo'lgan miqdorda foydalanish uchun xavfsizdir. Metod: Inulin qo'shimchalari ko'pincha kattalar tomonidan 4-8 hafta davomida og'iz orqali kuniga 10-40 gramm dozada qo'llaniladi. Inulinni klinik amaliyotda, asosan, turli xil etiologiyalarning qandli diabetini, shuningdek, baʼzi ruhiy va boshqa kasalliklarni davolash uchun ishlatiladi. Inulin bilan davolash uglevod almashinuvi buzilishlarini maksimal darajada qoplashga, giperglikemiyaning oldini olishga va diabetes mellitus asoratlarining oldini olishga qaratilgan. Inulinni qoʻllash 1-toifa diabet bilan ogʻrigan odamlar uchun juda muhim va 2-toifa diabet bilan kasallangan odamlar uchun bir qator holatlarda qoʻllanishi mumkin. Inulinni qo’llash bo’yicha koʻrsatmalar. 1-toifa diabet. Ketoatsidoz, diabetik giperosmolyar, giperlaksidemik koma. Qandli diabetda homiladorlik va tugʻish. 2-toifa diabet insulinning sezilarli dekompensatsiyasi. 2-toifa qandli diabetni davolashning boshqa turlari saradorligi boʻlmaganda. Qandli diabetda sezilarli vazn yoʻqotish. Diabetik nefropatiya. Inulin dozasini tanlash jarayonida Oʻz-oʻzini nazorat qilish kundaligini yuritish tavsiya etiladi va unga quyidagilar kiradi: Inulinning bazal sekretsiyasi; Inulinning ragʻbatlantirilgan (oziq-ovqat) sekretsiyasi. Bazal sekretsiya ovqat hazm qilish davrida va uyqu paytida glikemiyaning optimal darajasini taʼminlaydi, ovqatdan tashqari tanaga kiradigan glyukozadan foydalanishga yordam beradi (glyukoneogenez, glikoliz). Uning tezligi 0,5-1 birlik/soat yoki haqiqiy tana vazniga 0,16-0,45 birlik, yaʼni kuniga 12-24 birlik. Jismoniy mashqlar va ochlik paytida bazal sekretsiya soatiga 0,5 birlikgacha kamayadi. Ragʻbatlantirilgan—oziq-ovqat insulinining sekretsiyasi postprandial glikemiya darajasiga toʻgʻri keladi. Qon glyukoza darajasi isteʼmol qilingan uglevodlar darajasiga 188 “TIBBIYOT OLIYGOHLARIDA TABIIY FANLARNI INTERFAOL USULLARDA O'QITISHNING MUAMMOLARI VA YECHIMLARI” bogʻliq. 1 ta non birligi (XE) uchun oʻrtacha 1-1,5 dona ishlab chiqariladi. Inulin sekretsiyasi kunlik tebranishlarga bogʻliq. Erta tongda (4-5 soat) bu eng yuqori. Kunning vaqtiga qarab, oʻrtacha 1 XE ajralib chiqadi: nonushta uchun — 1,5-2,5 birlik insulin; tushlik uchun 1,0-1,2 birlik insulin; kechki ovqat uchun 1,1-1,3 birlik insulin. Bir birlik insulin qon shakarini har kim uchun har xil tarzda kamaytiradi. Inulinning oʻrtacha sutkalik dozasining dietali inulin miqdori taxminan 50-60 % (20-30 birlik), bazal inulin esa 40-50 % ni tashkil qiladi. Tajriba: Tajriba qismida qisqa taʼsir qiluvchi inulin (SDI) va uzoq taʼsir qiluvchi inulin kombinatsiyasidan foydalanishni ko’rib chiqamiz. Inulinning oʻrtacha sutkalik dozasi (MAD) fiziologik sekretsiyaga imkon qadar yaqin boʻlishi kerak. Kun davomida insulinni tarqatishda SDS ning 2/3 qismini ertalab, tushdan keyin va erta kechqurun, 1/3 qismini esa kechqurun va kechasi yuborish kerak. Kun davomida ICD quyidagicha taqsimlanadi: Nonushta qilishdan oldin 35 % Tushlikdan oldin 25% Kechki ovqatdan oldin 30% Kechasi-insulinni
Доказательный фрагмент
«Inulin is a type of prebiotic. It is not digested in the stomach and is not absorbed. It stays in the gut and helps the growth of some beneficial bacteria. Inulin is a starchy substance found in a variety of fruits, v…»
Образец извлечения
Демо-превьюInulin is a type of prebiotic. It is not digested in the stomach and is not absorbed. It stays in the gut and helps the growth of some beneficial bacteria. Inulin is a starchy substance found in a variety of fruits, v… Полный текст публикации CiteX не хранит — доступ к первоисточнику открывается по DOI согласно лицензии издателя и выбранному плану.
- Цитирований
- 0
- Просмотров
- 0
- Тип
- Журнал
- Страна
- Узбекистан
- Ключевые слова
- Inulin, asparagus, role in diabetes, short and long-acting phases, role in, inulinni qo’llash uchun 2 toifasi, diabetdagi o’rni, qushqo’nmas, inulinni kun davomida taqsimlanishi, dietali inulin., qisqa va uzoq ta’sir qiluvchi fa’zalari, homiladorlikdagi o’rni
Смежные источники
Общество и инновацииKhosiyat MAMATKULOVA2024
Академические исследования в современной наукеKhudaiberdiyeva Arafat Israilovna, Ph.D Professor hudayberdiyevaarofat@gmail.com +12026
Научные статьиI.B.Yangiboyev, E.X.Berdanov +22025