Солиқ имтиёзлари ва уларнинг бозор муносабатларини эркинлаштириш шароитида корхона иқтисодини тартибга солишдаги ўрни

Аннотация

Хўжалик юритувчи субъектларнинг самарали фаолият кўрсатиши кўп жиҳатдан уларнинг давлат бюджети билан бўладиган солиқ муносабатларига бевосита боғлиқ. Солиқларнинг фискаллик функциясига устиворликни берилиши хўжалик субъектларининг мо-лиявий барқарорлигига нисбатан салбий таъсирни юзага келтириши мумкин. Шу боисдан, солиқ сиёсатида солиқларнинг рағбат-лантирувчилик функциясига алоҳида эътибор бериш муҳим аҳамият касб этади. Солиқларнинг рағбатлантирувчилик функцияси-ни намоён бўлиш шаклларининг таркибида солиқ имтиёзлари асосий ўринни эгаллайди. Мамлакатимизда солиқлар ва ундаги имтиёзлар тизими нисбатан қисқа давр мобайнида бир неча босқични ўз бошидан кечирган бўлсада, ҳали тўлиқ такомиллашган кўриниш ҳосил қилмаганлигини таъкидлаш лозим. Республикамизнинг солиқ амалиётида солиққа тортиш тамойилларининг бу-зилиши, берилган имтиёзлардан самарали фойдаланмаслик, уларнинг етарли даражада ишламаслиги ҳоллари кузатилмоқда. Со-лиқ имтиёзига эга бўлган хўжалик юритувчи субъектларнинг имтиёзнинг туб моҳиятини билмаслиги, номукаммал имтиёзларнинг белгиланиши, корхоналарнинг молиявий-иқтисодий жиҳатдан ночорлиги каби қатор муаммолар мавжуд вазиятни янада чигал-лаштирмоқда. Бундай вазият албатта имтиёзларнинг самарали ишлашига ўз таъсирини ўтказмай қолмайди.