НАУЧНО-ТЕОРЕТИЧЕСКИЕ ОСНОВЫ ИССЛЕДОВАНИЯ РЕЧЕВЫХ ЖАНРОВ

Аннотация

This article discusses the scientific and theoretical foundations of speech genres. This is the idea of M.M. The presenters are Bakhtin, the founder of the theory of speech genres. The role of linguistic and extralinguistic approaches in the study of speech genres is incomparable. Extralinguistic and linguistic research is considered one of the important areas of identifying the communicative nature of speech genres. Keywords: speech genre, communication, linguistics, extralinguistics, speech phenomena, addressee, addressee, person, society, spiritual world, etc. Language: Uzbek Citation: Ruzimova, N. (2025). SCIENTIFIC AND THEORETICAL BASIS OF THE RESEARCH OF SPEECH GENRES. Universal International Scientific Journal, 2(5), 353–356. Retrieved from https://universaljurnal.uz/index.php/jurnal/article/view/3009 Copyright © 2025 by author(s) and Scientific Research Publishing Inc. This work is licensed under the Creative Commons Attribution International License (CC BY 4.0). http://creativecommons.org/licenses/by/4.0/ Nutq insoniyat olamini butun er tuzilmalar va nutqiy hodisalar tadqiqi biroz yuzidagi yaratilgan jonivoru-maxqulotlar kechikdi. olamidan farqlovchi til bilan bogʻliq asosiy Umuman olganda nutqiy hodisalar unsur boʻlib, insonlarning ongi shuurini, ichki tadqiqi garchi nutq madaniyati fani nuqtai olamini, qalbini, qolaversa, individual nazaridan azal-azaldan oʻrganilsa-da, nutqiy xarakterini va sosial muhitini koʻrsatib hodisalarning lingvistik tavsifi masalasi ushbu berishda muhim omil boʻlib xizmat qiladi. fan nuqtai-nazaridan ham toʻlaqonli oʻz Nutqni oʻrganish nafaqat tibbiyot, echimiga ega boʻlmadi. siyosatshunoslik, nutq madaniyati, badiiy Zamonaviy tilshunoslik davriga kelib, adabiyot kabi alohida fanlarning tadqiqot aniqrogʻi 20 asrning 50-yillaridan til tizimida ob'ekti, balki tilshunoslik va uning ichki nutqiy hodisalar tadqiqi masalasi yuzasidan bir yoʻnalishlari boʻlgan psixolingvistika, matn qator nazariy va amaliy lingvistik tilshunosligi, diskursiv tilshunoslik, yondoshuvlar boshlandi. Bunda nutqiy pragmalingvistika, nutqiy janrlar nazariyasi hodisalarning nutqiy kommunikasiyadagi kabi fanlar bilan ham chambarchas bogʻliqdir. tutgan oʻrni va lingvistik asoslari masalalari Ma'lumki, an'anaviy tilshunoslik davrida bevosita lingvistik tadqiqotlar ob'ektiga insonlarning gapirish funksiyasi bilan bogʻliq aylandi. 20 asrning ikkinchi yarmidan til va nutq tizimi alohida faoliyat turlari boshlangan nutqiy kommunikasiyani sifatida farqlangan. Ammo ushbu davrda oʻrganish bilan bogʻliq bir qator lingvistik tilning fonetik, grammatik, sintaktik yoʻnalishlar, jumladan, pragmalingvistika, xususiyatlari nuqtai nazaridan oʻrganilishi diskursiv tilshunoslik kabi yoʻnalishlarda nutqiy hodisalarni oʻrganishni bir chetga surib nutqiy hodisalar u yoki bu jihatdan tadqiq qoʻydi. Natijada til tizimidagi nutqiy qilina boshladi . Nutqiy kommunikasiyaning asosi boʻlgan nutqiy janrlar tadqiqi esa rus 354 Universal International Scientific Journal 2025, 2(5) tilshunos olimi M.Baxtin tomonidan nutqiy xususiyatlarini aralash qoʻllovchi nutqiy butunliklar mavjudligi gʻoyasining ilgari janrlarni ishlab chiqmoqda. Shu nuqtai- surilishi bilan jadallashdi. Bir soʻz bilan nazardan internet janrlarining lingvistik aytganda, M.M.Baxtin til tizimidagi nutqiy xususiyatlari alohida lingvistik tadqiqotlar janrlarni oʻrganilishiga ilmiy-nazariy asos ob'ektiga aylanib bormoqda. Internet sohasi yaratdi . Bunda asosiy e'tibor, muayyan nutqiy bilan bogʻliq nutqiy janrlarning paydo boʻlishi butunliklarning nutqiy maqsadi, nutqiy janrlarning eskirishi yohud yangi kompozisiyasi va uslubi mavjudligiga nutqiy janrning paydo boʻlishini qaratildi. Ushbu nazariya asosida boshlangan tushuntirishning yorqin namunasidir. Internet nazariy va amaliy lingvistik tadqiqotlar muloqotining janrlari hozirgi kunda nutqiy natijasida til tizimidagi nutqiy janrlar muloqot turlarining koʻpayib borayotganligiga tipologiyasi, nutqiy janr va madaniyat, nutqiy amaliy isbotdir. Demak, nutqiy janrlarning janr va mantiq, nutqiy janr va kommunikativ yangilanishi va eskirishi jarayoni bevosita sharoit, nutqiy janr va kommunikativ vaziyat muloqot turlarining faollashuv darajasiga kabi qator masalalar markaziy masalalar bogʻliq. Telegraf joʻnatmalari va yozishmalari sirasidan oʻrin oldi . Ayniqsa, oʻzbek lingvomadaniyatida hozirgi kunda M.M.Baxtinning nutqiy janrlar nazariyasi deyarli eskirgan janrlar safiga kirib bormoqda. soʻnggi 75-yillik tarixga ega nutqiy janrlarni Demakki, nutqiy muloqot turlarining oʻrganishning lingvistik an'anasiga asos soldi. faollashuv darajasi nutqiy janrlarning yashashi Bunda til tizimida mavjud nutqiy janrlarning va yoʻqolib borishining asosiy omilidir. lingvistik va ekstralingvistik xususiyatlari Nutqiy muloqotning asosiy qismi boʻlgan hamda nutqiy janrlarning universal tipologik nutqiy janrlarni oʻrganish kelajakda nutqiy hodisa sifatida tahlilga tortilishi asnosida turli muloqot turlarni tadqiqini ham jadallashtiradi. tizimli tilla