К содержанию
РецензированоRU2026

БАНГИХОНА ТАШКИЛ ЭТИШ ЖИНОЯТИ ВА УНГА ҚАРШИ КУРАШИШНИНГ ҲУҚУҚИЙ АСОСЛАРИ: ИЛМИЙ ЁНДАШУВ

Мухаматов Бобирмирзо Фарходович

Журнал инноваций нового века · 1 · 2026

Аннотация

This article explores the legal foundations of the crime involving the distribution of narcotic substances and the organization of designated places— https://scientific-jl.com/new 99 77 Volume–79_Issue-2_June-2025 JOURNAL OF NEW CENTURY INNOVATIONS commonly referred to as "drug dens"–for their consumption. Based on the analysis of national and international legal frameworks, the study examines the legal nature of this offense, its threat to society, and practical challenges in combating it. The article also presents proposals and recommendations, grounded in various academic studies, aimed at strengthening legal measures to counter this category of crime. Keywords: Narcotic substances, drug den, crime, distribution, legal foundations, Criminal Code, international cooperation, prevention, extradition, offenders, academic research. Республика ҳудудида гиёҳвандлик, психотроп ва кучли таъсир қилувчи воситалар ноқонуний муомаласи билан боғлиқ ҳолатларнинг йилдан йилга кўпайиш тенденцияси кузатилмоқда. Хусусан, сўнгги беш йилда ноқонуний муомала қарийиб 62 фоизга, ноқонуний муомаладан олинган гиёҳвандлик воситалари саккиз баробарга, янги пайдо бўлган синтетик наркотикларнинг ноқонуний муомаласи 270 баробарга, кучли таъсир қилувчи дорилар 21 фоизга кескин ошганлигини кўришимиз мумкин. Маълумки, дунёда гиёҳвандлик воситалари, уларнинг аналоглари ёки психотроп моддаларнинг ноқонуний айланиши билан боғлиқ жиноятларга қарши курашиш масаласи энг долзарб масалалардан бири бўлганлиги боис, айнан ушбу масалада Ўзбекистон Республикаси билан бошқа давлатлар ва халқаро ташкилотлар ўртасида халқаро ҳужжатлар жами 18 та қабул қилиниб, шундан, 3 таси конвенция, 1 таси шартнома ва 14 таси халқаро битимларни ташкил этади. Наркобизнес минтақалараро ва трансмиллий миқёсдаги уюшган жиноятчилик кўриниши сифатида нафақат жиноий, балки сиёсий тусга ҳам эга бўлиб бормоқда. Шу билан бирга, глобаллашув жараёнлари шиддатли тус олган ҳозирги замонда халқимизда,айниқса ёшлар қалбида миллий ғурур, ёт ғоялардан сақловчи мафкуравий иммунитетни ошириш талаб этилади [1]. Гиёҳвандлик воситалари ва психотроп моддаларнинг ноқонуний айланмаси, айниқса уларни тарқатиш ва истеъмол қилиш учун мўлжалланган махсус жойларни – “бангихона”ларни ташкил этиш жинояти замонавий жамият хавфсизлиги, аҳоли саломатлиги ва маънавий барқарорлигига жиддий таҳдид солади. Бу каби жиноятлар нафақат якка шахсларни, балки кенг жамоатчиликни гиёҳванд моддалар таъсирига дучор этиш, жиноятчилик даражасини ошириш ва ҳуқуқбузарлик муҳитини вужудга келтириши билан оғир ижтимоий хавф туғдиради. Хусусан, гиёҳванд моддаларни тарқатиш жинояти – уларни тайёрлаш, сақлаш, олиш, ташиш ва бошқаларга берилишини ўз ичига олган мураккаб ноқонуний айланма бўлиб, жиноятчилар томонидан тизимли ва гуруҳлик шаклда амалга оширилади. Бу эса жиноятнинг ташкилий хусусиятини ва у орқали иқтисодий манфаат кўзланишини англатади. Шу боис, жиноят кодексида бундай қилмишлар учун оғир жазо чоралари назарда тутилган. Айниқса, “бангихона” ташкил этиш ва сасақлаш – гиёҳванд моддаларни истеъмол қилиш ёки тарқатиш учун махсус жойларни тайёрлаш, жиҳозлаш ёки бошқаларга тақдим этиш каби хатти-ҳаракатлар жамиятда наркотик моддаларга https://scientific-jl.com/new 99 88 Volume–79_Issue-2_June-2025 JOURNAL OF NEW CENTURY INNOVATIONS нисбатан муҳит яратилишига, янги истеъмолчилар пайдо бўлишига ва жиноятнинг тарқалиш доирасининг кенгайишига сабаб бўлади. Бу эса ушбу жиноятнинг оғир ижтимоий хавфлилигини ва аниқ мақсадли жиноий ният билан боғлиқлигини кўрсатади. Ўзбекистон Республикаси Жиноят кодексининг “Гиёҳвандлик воситалари ёки психотроп моддалар билан қонунга хилоф равишда муомала қилишдан иборат жиноятлар” [2] бобида назарда тутилган моддага мувофиқ, гиёҳвандлик воситалари, уларнинг аналоглари ёки психотроп моддаларни ўтказиш мақсадида қонунга хилоф равишда тайёрлаш, олиш, сақлаш, ташиш ва тарқатиш каби хатти-ҳаракатлар жиноий жавобгарликка сабаб бўлади. Ушбу моддада эса, гиёҳванд моддаларни лаборатория шароитида, ўзгаларнинг мол-мулки, асбоб- ускуналари ёки прекурсорларидан фойдаланган ҳолда тайёрлаш ёки қайта ишлаш, шунингдек уларни истеъмол қилиш ёки тарқатиш учун махсус жойлар — яъни бангихоналар ташкил этиш ёхуд сақлаш каби оғир жиноий қилмишлар учун жавобгарликни кўзда тутувчи қисм белгилаб қўйилган. Бундай жиноятларга қарши самарали кураш олиб бориш, аҳолининг, айниқса ёшлар орасида наркотик моддаларнинг салбий оқибатлари ҳақидаги ҳуқуқий онг ва маърифий иммунитетни кучайтиришни, ички ишлар, суд-тергов ва божхона органлари ўртасида мувофиқлаштирилган тизимли фаолиятни, халқаро ҳуқуқий ҳамкорликни янада ривожлантиришни талаб этади. Бугунги кунда Ўзбекистон Республикасида бангихона (гиёҳванд моддаларни истеъмол қилиш ёки тарқатиш учун махсус жойлар) ташкил этиш билан боғлиқ жиноятларга қарши курашиш бир қатор ҳуқуқий ҳужжатлар билан тартибга солинган, жумладан, жиноят қонунчилигидаги мазкур жиноятнинг мазмунига кўра кўкнор, мойли кўкнор, каннабис ўсимликлари ёки таркибида БМТнинг «Гиёвандлик воситалари тўғрис

Доказательный фрагмент

«This article explores the legal foundations of the crime involving the distribution of narcotic substances and the organization of designated places— https://scientific-jl.com/new 99 77 Volume–79_Issue-2_June-2025 JOU…»

Образец извлечения

Демо-превью

This article explores the legal foundations of the crime involving the distribution of narcotic substances and the organization of designated places— https://scientific-jl.com/new 99 77 Volume–79_Issue-2_June-2025 JOU… Полный текст публикации CiteX не хранит — доступ к первоисточнику открывается по DOI согласно лицензии издателя и выбранному плану.

Цитирований
0
Просмотров
0
Тип
Журнал
Страна
Узбекистан
Ключевые слова
Narcotic substances, drug den, crime, distribution, legal foundations, экстрадиция, жиноятчи шахслар, тарқатиш, жиноят, профилактика, илмий тадқиқотлар, Калит сўзлар: Гиёҳвандлик воситалари, Жиноят кодекси, халқаро ҳамкорлик, бангихона, ҳуқуқий асослар
Открыть DOI
Спросить CiteX об этой работе

Смежные источники