TERMOELEKTRIK EFFEKT. TERMOELEKTRIK GENERATOR

Аннотация

Annotatsiya: Mazkur maqolada termoelektrik effekt va uning asosida ishlovchi termoelektrik generatorlarning fizik asoslari, ishlash prinsipi, qurilish elementlari hamda qoʻllanilish sohalari yoritilgan. Asosiy diqqat Seebeck va Peltier effektlariga qaratilgan boʻlib, ular orqali issiqlik energiyasini bevosita elektr energiyasiga aylantirish imkoniyati izohlangan. Termoelektrik materiallarning elektr va issiqlik oʻtkazuvchanligi, Seebeck koeffitsienti, shuningdek, samaradorlikni belgilovchi ZT ko‘rsatkichi tahlil qilingan. Qurilmalarda p- va n-turdagi yarimoʻtkazgichlardan foydalanish, ularning modullarda joylashtirilishi, harorat gradyenti asosidagi tok hosil boʻlishi tushuntirilgan. Termoelektrik generatorlarning afzalliklari – harakatsiz qismlari, ishonchliligi, kam texnik xizmat talab qilishi – va ularning qiyin muhitlardagi, masalan, kosmik apparatlar, uzoq masofadagi meteorologik stansiyalar kabi joylardagi qoʻllanilishi ko‘rsatilgan. Shuningdek, termoelektrik tizimlarni samarali ishlashi uchun zarur boʻlgan muhandislik yondashuvlari va issiqlik almashinuvi muammolari muhokama qilingan.