GANDBOL BOYÍNSHA STUDENTLER KOMANDALARÍNÍŃ JARÍS ISKERLIGI

Аннотация

Подготовка студенческой команды по гандболу должна основываться на информации об особенностях их соревновательной деятельности. Основная цель исследования - изучение количественных характеристик соревновательной деятельности студенческих команд по гандболу. В статье также представлены результаты сравнительного анализа результатов соревнований студенческих и более квалифицированных команд по гандболу. Количественные показатели соревновательной деятельности студенческих команд по гандболу определяют основное направление содержания тренировочных занятий. Ключевые слова: гандбол, студенческий спорт, соревновательная деятельность. Annotation. Building up the trаining for the student hаndbаll teаms should be bаsed on informаtion аbout the specifics of their competitive аctivitiyes. The mаin purpose of the reseаrch wаs to study the quаntitаtive chаrаcteristics of the competitive аctivitiyes of the student teаms in hаndbаll. The аrticle аlso presents the results of the compаrаtive аnаlysis of the indicаtors of competitive аctivity of student hаndbаll teаms аnd teаms of higher quаlificаtion. Quаntitаtive indicаtors of the competitive аctivity of student teаms on hаndbаll determine the mаin focus of the contents of trаining sessions. Keywords: hаndbаll, student sport, competitive аctivity. KIRISIW: Bárshemizge málim, hár bir sport túriniń rawajlanıwında áwele bul sport túri menen shuǵıllanatuǵın sportshılardıń ornı hám áhmiyeti joqarı bolıp tabıladı. Yaǵnıy, bunda jas sportshılardıń tańlaǵan sport baǵdarı boyınsha sheberligin baslanǵısh tayarlıq basqıshınan baslap rawajlandırıp barıw kerek. Bul proceste sport mektepleri tiykarǵı wazıypanı orınlawshı esaplanadı. Gandboldıń házirgi rawajlanıw dárejesi tájiriybeli gandbolshılar tayarlıǵınıń túrli táreplerine talaplardı asırdı. Jarıs iskerligi natiyjeliligine tásir etiwshi faktorlardan biri fizikalıq rawajlanıw kórsetkishleri, onıń múmkinshilikleri bolıp, olar uzaq múddetli shınıǵıwlardıń túrli basqıshlarında tańlawda, komandalardı toltırıwda, ampluanı belgilewde esapqa alınadı. ÁDEBIYATLAR ANALIZI: Studentler gandbol jarıs iskerliginiń uluwma dúzilisi hám 1469 ResearchBib IF - 11.01, ISSN: 3030-3753, Volume 2 Issue 6 mazmunın saqlaǵan halda student-sportshılardıń tayarlıq dárejesi bir qansha ózgeshe bolıwı menen ajıralıp turadı [1]. Sońǵı waqıtlarda gandbol oyınınıń júdá intensivlesiwi baqlanbaqta [2, 3]. Bul sportshınıń oyındaǵı úzliksiz aktivliginde, hújim hám qorǵanıw háreketleriniń ulıwma kóleminiń ósiwinde, háreketleniw tezliginiń artıwında hám top penen usıllardı orınlawda, topsız oyın sapasınıń jaqsılanıwında, hár bir sportshınıń hár qanday oyın epizodındaǵı kúshlirek gúresinde kórinedi. Bulardıń barlıǵı házirgi zaman gandbolı sportshılar organizminiń háreket hám funkcional imkaniyatlarına joqarı talaplar qoyıp atırǵanlıǵınan derek beredi [4]. Gandbolshı jarıslarda qatnasıp, kólemli hám intensiv háreket jumısın hújimde qorǵanıwda hám ótiwlerde orınlaydı. Studentler komandası óz quramınıń dinamikalıǵı menen ajıralıp turadı - hár jılı oǵan 1- kurs studentleri qosılıp, joqarı oqıw orınlarınıń pitkeriwshileri pitkeredi. Student-sportshılar komandasındaǵı qánigelik dárejesi - sport ustasınan baslap, sport razryadına iye bolmaǵan sportshılarǵa shekem. Usıǵan sáykes fizikalıq, funkcional hám texnikalıq-taktikalıq tayarlıq dárejesi bir-birinen sezilerli dárejede parıqlanıwı múmkin. Bul haqqında basqa avtorlardıń maǵlıwmatları da tastıyıqlaydı (G.G.Garyagdiyev, G.N.Germanov, 2008; Rıbakov G.P., 2004). Sonıń ushın studentler gandbol komandaları tayarlıǵınıń strukturası hám mazmunın rejelestiriw ushın jarıs iskerliginiń mazmunı hám muǵdar kórsetkishlerin anıqlastırıw zárúr[5, 6, 7]. IZERTLEW MAQSETI Jas, sport tájriybesi hám oyın ampluası menen belgilenetuǵın fizikalıq rawajlanıw kórsetkishlerin, onıń imkaniyatları hám psixomotor qábiletlerin salıstırıw analiz islewdi óz ishine aladı. IZERTLEW MATERIALLARÍ HÁM USÍLLARÍ. Gandbolshılardıń fizikalıq rawajlanıwı, onıń islewi hám psixomotor qábiletlerin bahalaw ushın Qaraqalpaqstan Respublikasındaǵı gandbol sport túri menen shugıllanıwshı hár qıylı kvalifikaciyadaǵı hám ampluadaǵı oyınshılardan alınǵan maǵlıwmatlarınan paydalanıldı. Izertlew dawamında Toptı uzatıw, ılaqtırıw, basqarıw, Tezlesiw, Hújimdegi hám qorǵanıwdaǵı julqınıwlar hám hújimdegi sekiriwler sıyaqlı fizikalıq rawajlanıw kórsetkishlerin esaplaw jolı menen, olardıń óz-ara baylanıslılıǵındaǵı belgiler kompleksi tiykarında fizikalıq rawajlanıwǵa hár tárepleme matematikalıq qayta islew usınıslarǵa muwapıq ámelge asırıldı IZERTLEW NÁTIYJELERI Gandbolshılardıń ózine tán háreketleniwleri: júriw, toqtawı menen juwırıw, háreket baǵıtın hám ritmin ózgertiw, 3-6 m li qısqa kesindilerge tezlesiw, 16-18 m ge shekem tezlesiw sekiriw, top ushın gúreste hám dárwazaǵa ılaqtırıwda jıǵılıw. Hújimge tez ótiwde hám hújimnen óz dárwazasın qorǵawǵa ótiwde gandbolshı bir oyın dawamında basıp ótiletuǵın barlıq aralıqtıń 25% ın basıp ótip, 17 mártege shekem silkiniw hám 48 tezlesiwdi ámel