К содержанию
РецензированоRU2026

TADQIQOT UCHUN TANLAB OLINGAN GʻOʻZA NAVLARINING FENOLOGIK KUZATUV NATIJALARI

FENOLOGIK KUZATUV NATIJALARI · Xayitbekova Muxlisa Mirkomiljon qizi · Qodirov Otabek Abdullaxayevich

Развитие и инновации в науке · 2026

Аннотация

Сбор хлопка на семена, как правило, начинается при созревании 80– 85% урожая. В данной статье приведены данные о вегетационном периоде и развитии растений, полученных из семян, собранных с 3–8 плодовых ветвей. Применение данного мероприятия в развитии и научном обосновании семеноводческой системы является одним из факторов, гарантирующих использование отборных семян в будущем и достижение высокой экономической эффективности. Ключевые слова: хлопчатник семенной, урожайность, экономическая эффективность, вариант, повторность, районирование, перспективный сорт, ценная хозяйственная признака, центнер. Annotation: The harvesting of cotton for seed purposes usually begins when 80–85% of the crop has matured. This article presents data on the vegetation period and development of plants grown from seeds collected from the 3rd to 8th fruit branches. The application of this method in the development and scientific justification of the seed production system is one of the factors that ensures the use of selected seeds in the future and the achievement of high economic efficiency. Key words: seed cotton, yield, economic efficiency, variant, zoning, promising variety, valuable economic trait, centner. 136 DEVELOPMENT AND INNOVATIONS IN SCIENCE International scientific-online conference Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining 17.04.2019 yildagi “Oʻzbekiston Respublikasi Qishloq xoʻjaligi vazirligi faoliyatini takomillashtirish toʻgʻrisida” gi PF-5708-sonli farmonini soʻzsiz bajarilishini ta’minlash uchun, Qishloq xoʻjaligi ekinlari urugʻlarini tayyorlash, foydalanish va eksport qilishning zamonaviy tizimini shakllantirish, mahalliy va xorijiy selektsiya navlari, shu jumladan biotexnologik navlarning birlamchi urugʻchiligini tashkil etish va rivojlantirish, urugʻchilik va urugʻshunoslik tizimini ilmiy asosda tubdan yaxshilash, Davlat reyestriga kiritilgan va yangi gʻoʻza navlarini elita va keyingi avlodlari urugʻlarini tayyorlashning zamonaviy resurs tejovchi uslublarini takomillashtirish hamda urugʻlik sifatini belgilovchi yangi Davlat standartlarini va boshqa me’yoriy hujjatlarni ishlab chiqish orqali halqaro talablarga moslashtirish vazifasi yuklatilgan. Shundan kelib chiqib, biz oʻz tadqiqotimizda Andijon viloyati sharoitida xar xil agrotexnologiya qoʻllanilishi orqali yetishtirilayotgan (Ochiq 90x12x1) rayonlashgan gʻoʻza navlari moydorlilik xususiyasi hamda tola sifat koʻrsatkichlarini oʻrganish maqsadida dala tajribalari oʻtkazdik va kelajakda ularning muqobil birlamchi urugʻchiligini tashkil qilishdek maqsadni belgilab oldik. Oʻrtapishar, sifatli tola koʻrsatkichiga ega, har xil agrotexnik sharoitda yetishtirilgan gʻoʻza navlari urugʻlarini Andijon viloyati boʻz tuproqlarida tajriba uchun tanlab olingan Andijon-35, OʻzPITI-201 va OʻzPITI-202 paxta navlarini chitit moydorligi hamda ushbu navlarni tola sifat koʻrsatkichlarini qiyosiy aniqlab, ishlab chiqarishga tavsiya qilinadi. PSUYeAITI (OʻzPITI) uslubiy qoʻllanmasiga asoslanib, fenologik kuzatuvlar olib boriladi. Gʻoʻzaning elita xoʻjaliklaridan olingan Andijon-35, OʻzPITI-201 va OʻzPITI- 202 oʻrtapishar gʻoʻza navlari urugʻlarini OʻzDSt 663:2017 talablariga mosligi va chigit moydorligini aniqlash hamda tola sifat koʻrsatkichi ob’ekti va predmeti sifatida qabul qildik. Iyun oyi kuzatuvlari natijalariga koʻra eng boʻydor gʻoʻza variantimiz OʻzPITI-202 navi boʻlib (22,0 sm), barcha agrotexnik tadbirlar tajribaning xamma variantlariga bir qoʻllanilgan, boshqa variant gʻoʻza navlaridan, xususan OʻzPITI-201 gʻoʻza naviga (17,8 sm) nisbatan naqt 4,2 sm. ga baland boʻlganini koʻrishimiz mumkin. (1-jadval) Tajribada oʻrganilayotgan Andijon-35 gʻoʻza navining boʻyi barcha qaytariqlar boʻyicha hisoblanganda oʻrta hisobda 20,7 sm. ni tashkil qildi. Xuddi 137 DEVELOPMENT AND INNOVATIONS IN SCIENCE International scientific-online conference shu koʻrsatkich boʻyicha OʻzPITI-201 gʻoʻza navining koʻrsatkichi 18,5 sm. ni namoyon qildi. Iyul oyi kuzatuv natijalariga koʻra barcha qaytariqlar boʻyicha gʻoʻza navlarining boʻyi hisoblanganda ularning ichidan eng boʻydori OʻzPITI-202 goʻza navi topilib, uning boʻyi 50,5 sm. ni tashkil qildi. Ushbu gʻoʻza navining deyarli barcha koʻrsatkichlari qolgan variant naviga hamda nazoratga nisbatan ustunlik qilganligini koʻrish mumkin. Tajriba da oʻrganilayotgan OʻzPITI-201 gʻoʻza navining iyul oyining birinchi dekadasida oʻrganilgan boʻy koʻrsatkichi variantlar ichida oʻrta hisobda 1,5 sm. gak am koʻrsatkichni (48,7 sm) namoyon qildi. Qolgan ikkita variantimiz nazorat va OʻzPITI-202 navlarining ushbu oy koʻrsatkichlari deyarli teng ekanligi ma’lum boʻldi. 1-jadval Gʻoʻza navlarining oʻsishi va rivojlanishi Asosiy poya balandligi, sm 1-iyun 1-iyul 1-avgust № Variantlar Qaytariqlar Qaytariqlar Qaytariqlar I II III ∑ I II III ∑ I II III ∑ Andijon-35 1 20,8 21,3 21,5 20,7 48,6 49,6 49,4 49,3 95,4 95,5 95,2 95,3 (Nazorat) OʻzPITI- 3 17,8 18,2 18,7 18,5 49,2 48,6 48,1 48,7 93,6 94,5 94,3 94,0 201 OʻzPITI- 5 21,4 22,7 21,6 22,0 51,3 50,4 50,7 50,5 10

Доказательный фрагмент

«Сбор хлопка на семена, как правило, начинается при созревании 80– 85% урожая.»

Образец извлечения

Демо-превью

Сбор хлопка на семена, как правило, начинается при созревании 80– 85% урожая. Полный текст публикации CiteX не хранит — доступ к первоисточнику открывается по DOI согласно лицензии издателя и выбранному плану.

Цитирований
0
Просмотров
0
Тип
Журнал
Страна
Узбекистан
Ключевые слова
seed cotton, yield, economic efficiency, variant, zoning, promising, iqtisodiy samarodlik, rayonlashtirish, hosildorlik, Urugʻlik paxta, qimmatli xoʻjalik belgi, sentner., qaytariq, istiqbolli nav
Открыть DOI
Спросить CiteX об этой работе

Смежные источники