MAKTABGACHA TA’LIM YOSHIDAGI BOLALARNI TARBIYALASHDA MARIA MONTESSORI METODIKASIDAN FOYDALANISH.

Аннотация

This artiele diseussess the use of the Maria Mantessori method. The humanization of education and discovery of humanpotential and tihe satisfaction of its diverse needs in education, the priority of national values, the harmonization of humansociety and the environment. Therefore, today a number of advanced methods are used to develop the pedogogy of preschool education. One of these is Maria Mantessori technology. It is essentially a ‘’natural’’ way of life and is known for ist perfection in child rearing Keywords; child, mind, individual, exercise, methodology. Ta’limning insonparvarlashuvi va inson qobiliyatlarining ochilishi hamda uning ta’limga bo’lgan nisbatab turli- tuman ehtiyojlari qondirilishi,milliy umumbashariy qadriyatlar ustuvorligining ta’minlanishi, inson jamiyat va atrof muhit muhit o’zaro munosabatlarning uyg’unlashuvidir. Shu bois bugungi kunda maktabgacha ta’lim pedagogikasini rivojlantirish maqsadida bir qancha ilg’or usullar tatbiq etilib kelinmoqda.Shulardan biri Maria Montessori texnologiyasidir.Bu mohiyatdan hayotdan o’zlashtirilgan har tomonlama mukammaligi bilan ommalashgan. 185 MODELS AND METHODS IN MODERN SCIENCE International scientific-online conference “Bizning bolalarga bo’lgan munosabatimizni o’ylar ekanman – deydi Montessori biz ularda tug’ilajak aqliy tuyg’ularni ehtiyotkorlik bilan rivojlantiruvchi hamda mashq qildiruvchiomil hisoblanamiz”. Demak biz bolalarni eng avvalo bola bizning shaxsiy mulkimiz degan fikrdan qutilishimiz kerak.U nafaqat o’z oilasining a’zosi balki jamiyatning bir bo’lagi ekaniga ko’nikishimiz zarur. Agar biz bugungi kunda “Zamonaviy maktabgacha ta’lim tashkilotlarida bolalarning intellektual rivojlanish darajasi qay ahvolda?’ degan savolni bersak Montessorining javobi shundan iborat bo’ladi “ Tarbiyachi bola intellektining quruvchisi hisoblanadi Mariya Montessorining usuli bolalarning yaratuvchanlik va kashfiyot jarayonlarini engillashtirishga yordam beradigan kalitlardan iborat. Ushbu kalitlar ularga tabiiy ravishda rivojlanishiga yordam beradi va avtonomiyalarini rag'batlantiradi. Bu, ayniqsa, 3 yoshgacha juda muhimdir, chunki bu komponentlar yanada muhim rol o'ynaydi. Montessori usuli bolalar kimligi haqida o'ylash usuli sifatida tasvirlangan. Falsafa sifatida u har bir bolaning o'ziga xos individualligini ta'kidlaydi. Montessori bolalarning qadr- qimmati va ahamiyatiga ishondi. Montessori amaliyotida an'anaviy ta'lim tizimlarida qo'llaniladigan me'yorlar va standartlar bilan taqqoslash tavsiya etilmaydi. Buning o'rniga, Montessori tarafdorlari bolalar hech qanday cheklovlarsiz yoki tanqidsiz muvaffaqiyat qozonishi va o'rganishi kerak deb hisoblaydilar. Montessori xulq-atvor uchun mukofotlar va jazolar bolalar va odamlarning ichki munosabatiga putur yetkazadi, deb hisoblardi. Ta'lim usuli sifatida Montessori metodining asosiy maqsadi har bir bolaning ehtiyojlari, iste'dodlari va o'ziga xos individualligiga qaratiladi. Montessori amaliyotchilarining fikricha, bolalar o'z xohishlariga ko'ra bajargan ishlarini yaxshi o'rganadilar. Montessori usuli ta'kidlagan qo'shimcha muhim ko'nikmalar-bu mustaqillikdir. Rivojlanish muhiti - Montessori tizimining eng muhim elementi. Busiz u tizim sifatida ishlay olmaydi. Tayyorlangan muhit bolaga kattalar nazoratisiz bosqichmabosqich rivojlanish va mustaqil bo'lish imkoniyatini beradi. Kundalik hayotda mashq qilish zonasi - materiallar, ularning yordami bilan bola o'ziga va uning narsalariga g'amxo'rlik qilishni o'rganadi, ya'ni. kundalik hayotda sizga kerak bo'lgan narsa. Sensor zonasi. Bu zonada sezgilarni takomillashtirish va rivojlantirish uchun materiallar mavjud. Ob'ektlarning shakli, hajmi, rangi, vazni va boshqalarni o'zlashtirish va farqlash. Bolaning teginish va eshitish qobiliyatini rivojlantirishga katta e'tibor beriladi. Atrof-muhit bilan aloqa va o'z tadqiqoti 186 MODELS AND METHODS IN MODERN SCIENCE International scientific-online conference tufayli bola o'z aql-zakovati bilan ishlay oladigan bilimlar zahirasini shakllantiradi. Ushbu zahira bo'lmasa, mavhumlik qobiliyati yo'qoladi. Aloqa hislar va harakatlar orqali sodir bo'ladi. Mariya Montessori: «Sezgi idrok ruhiy hayotning asosiy va deyarli yagona asosidir», - deydi. 2 Matematik zona. Bu soha bolaning his-tuyg'ularini rivojlantirish uchun materiallar bilan chambarchas bog'liq. Bu yerda bolalar predmetlar soni, tartib va miqdoriy sanash haqida tasavvurga ega bo‘ladilar, sonlarni tanib, yozishni o‘rganadilar, o‘nlik sanoq sistemasi bilan tanishadilar. Ona tili zonasi. Ushbu zonadagi didaktik material nutqni rivojlantirishga, so'z boyligini boyitishga, umumlashtiruvchi tushunchalarni shakllantirishga yordam beradi, tovushlar va harflar bilan tanishtiradi. Kosmik zona. Bu erda dunyo haqidagi g'oyalarni kengaytirish uchun materiallar to'plangan. Klassik Montessori materiallaridan tashqari, guruh boshqa ta'lim o'yinlarini ham o'z ichiga oladi. Mariya Montessori fikriga ko'ra, bola shaxsini rivojlantirish jarayoni to'rt bosqichga bo'lingan:  bolalikn