HAZIRGI ZAMAN JASLARINA MUZIKANIŃ TÀSIRI

Аннотация

В данной статье рассматривается значение и роль национальных песен в организации музыкальной культуры в воспитании молодежи, а также музыкальная культура. Ключевые слова: музыка, воспитание, воспитатель, национальный, искусство. Muzika–еrtеdеn kiyatırǵаn kórkеm ónеr túri. Оl ómir mеnеn bаylаnıslı túrdе júzеgе kеlip rеаl dúnya wаqıyalаrın sáwlеlеndirеdi hám súwrеtshilik yamаsааdаbiyatqа sаlıstırǵаndа wаqıyalıqtı bаsqаshа bаyanlаydı. Muzikadаǵı hаwаz оbrаzlаrı mеnеn rеаl wаqıyalıqоbrаzlаrı оrtаsındааnıq uqsаslıq jоq. Muzika insаnlаrdıń ruwхıy jаǵdаyın, sеzimlеrin, pikirlеrin, tоlǵаnıslаrin ulıwmаlаstırılǵаn kórkеm оbrаzlаr mеnеn jеtkеrеdi. Mámleketimizde jas áwlad tárbiyasına keń kólemli itibar berilip kelininiwinde, ásirese mektepke shekemgi bilimlendiriw sistemasınıń birlemshi hám áhmiyetli ekenligi kórsetiledi. Bul baǵdaradaǵı jumıslardı shólkemlestiriwde, salamat áwlad tárbiyasın jetilistiriwde, jetik kadrlardıń támiyinleniwi áhmiyetli bolıp tabıladı. Mámleketimiz basshısınıń 2017-jıl 30- sentyabrde «Mektepke shekemgi bilimlendiriw sistemasın túp-tiykarınan jetilistiriw ilájları haqqında»ǵı pármanı qabıl etildi. Pármanda áhmiyetli wazıypalar hám tiykarǵı baǵdarlar belgilep berildi. Usı qarar boyınsha, bul tarawda óz aldına ministrlik – Ózbekıstan Respublikası Mektepke shekemgi bilimlendiriw ministrligi shólkemlestirilip, jańa ministrlikke mektepke shekemgi mákemeleriniń mámleketlik hám mámleketlik emes tarmaǵın keńeytiw, materiallıq-texnikalıq bazasın bekkemlew, olardı maman pedagog kadrlar menen támiyinlew, mákemelerge balalardı qamtıp alıwdı keskin kóbeytiw, tálim-tárbiya processlerine zamanagóy bilimlendiriw baǵdarlamaları menen texnologiyaların engiziw arqalı balalardı mektepke tayarlawdıń sapasın túp-tiykarınan jaqsılaw wazıypaları júklendi. Ullı babamız Abdulla Avlonıydiń aytqanınday, «Tárbiya máselesi biz ushın shınında da ya mádet, ya apat, ya baxıt, yamasa baxıtsız hádiyse máselesi bolıp tabıladı», degen edi. Bul danalıq pikir óz aktuallıǵı menen áhmiyetin hesh qashan joytpaytuǵın, atap ótiw orınlı bolǵan máselelerden biri sanaladı. Bunday iskerlikte, búgingi kúnde barǵan sayın keń tarqalıp atırǵan «Óz balańdı óziń saqla!» degen shaqırıq tek ǵana uran bolıp qalmastan, hár bir ata-ananıń, hár bir puqaranıń kewline, júregine tereń kirip barıwı, ámeliy háreketke aylanıwı ushın hár qanday mákemelerde óz juwapkershiligin anıq túrde dáwir talabına aylandırılıwı zárúrligi talap etilmekte. 1197 ResearchBib IF - 11.01, ISSN: 3030-3753, Volume 2 Issue 6 Sonı isenim menen aytıw múmkin, bul ǵárezsizligimizdiń dáslepki kúnlerinen fizikalıq salamat hám ruwxıy jetik bárkamal áwladtı tárbiyalaw eń áhmiyetli wazıypa etip belgilengen social baǵdarlanǵan mámleketlik siyasat bolıp tabıladı. Bunday jumıslardı ámelge asırıwdıń maqseti, xalqımızdıń arzıw úmiti bolǵan bárkámal salamat balanı tárbiyalawday iygilikli iskerlikke únles bolıp ketedi. Hár birimiz perzentlerimizdi hár tárepleme jetik insan bolıp tárbiyalanıwında olardıń baxtı, aydın keleshegin kóriwdi niyet etiwde húkimetimiz belgilep bergen wazıypalardı ámelge asırıp barıwımız zárúr. Jas áwladtı tárbiyalawda milliy oyınlardıń rolin atap ótiw orınlı boladı. Milliy oyınlar xalıq tárepinen dóretilgen hámde jasına qaramastan, balalar súyip oynawı menen ajıralıp turadı. Ata babalarımız da perzentleriniń qıyınshılıqlar aldında albıramay, qorqpaytuǵın hám dáwjúrek bolıwlarına kómek beriw ushın milliy oyınlardı tárbiya quralı sıpatında qollanǵan. Milliy xalıq oyınları mádeniyattıń sarqılmas ǵáziynesi esaplanadı. Ómirde salamat bala ata-ananıń quwanıshı bolıp, perzentiniń saw-salamat, tetik, kúshli, shıdamlı, shınıqqan adamzat bolıwın qálemeytuǵın ata-ana bolmasa kerek. Sol sebepli barlıq máwsimlerde oyınlardı súyiwi kerek. Milliy oyınlar erte zamanlardan, xalıq máresimlerinde, saltdástúrlerinde, úrp-ádetlerinde sáwlelengen. Olar mıń jıllar dawamında rawajlanıp, qáliplesip eń jaqsıları biziń dáwirimizge shekem jetip kelgen. Olardan «Dar oyını», «At ústinde gúres», «Oqjaydan oq atıw», «Ílaq», «Belbewli gúres», «Qaqpan», «Kim shaqqan», «Aq terekpe, kók terek», «Jasırınbaq», «Quwıspaq», «Arqan tartısıw», "Oriental Art and Culture" Scientific-Methodical Journal - (3) III/2020 ISSN 2181-063X 524 http://oac.dsmi-qf.uz «Kóz baylap oynaw». «Mańlay shertpek», «Qasharman», «Shúllik» hám t.b. oyınları balalardı shaqqanlıqqa, epshillikke, teń salmaqlılıqtı saqlawǵa úyretiw menen birge olardıń qáddi- qáwmetin shıraylı, gózzal bolıp ósiwine hám salamatlıǵı kúshli intellektual dárejesi joqarı bolıwına járdemlesedi. Xalıq oyınları arasında haywanlar hám quslar temasına baǵıshlanǵan júdá kóp qızıqlı oyınlar bar, «Kepter oyını», «Shaǵala», «At oyını» hám t.b. oyınlar keńnen dástúr bolıp, bunda babalardıń tábiyatqa degen múnásibetlerin rawajlandırıwǵa baǵdarlanǵan. Kópshilik xalıq oyınları ata babalarımızdan balalar hám aqlıqlarǵa ótken. Perzentlerimizdiń sana sezimin ósiriwde, bilim dárejesin, sóz baylıǵın asırıwda xalıq oyınlarınıń áhmiyeti úlken. Úlken jastaǵı adamlar ushın miynet et