Научные статьиM.H.Sayidova, S.U.Pulatova2025
MAKTABLARDA INGLIZ TILINI OʻQITISHDA SUNʼIY INTELLEKT ILOVALARIDAN FOYDALANISH: IMKONIYAT VA PEDAGOGIK YECHIMLAR
Begnayeva Sabohat Vladimirovna
Академические исследования в современной науке · 2026
Аннотация
Mazkur maqolada maktab taʼlim tizimida ingliz tilini oʻqitish jarayonida sunʼiy intellekt texnologiyalaridan foydalanishning nazariy va amaliy asoslari tahlil qilingan. Sunʼiy intellektga asoslangan ilovalar – Duolingo, ChatGPT, Quizlet AI, Grammarly kabi platformalarning oʻquv jarayonidagi oʻrni, afzalliklari va taʼlim samaradorligiga taʼsiri yoritilgan. Shuningdek, ingliz tilini oʻqitishda interaktiv, adaptiv va personallashtirilgan yondashuvlarni joriy etishda SI ilovalarining pedagogik yechim sifatidagi imkoniyatlari koʻrib chiqilgan. Maqolada xalqaro va mahalliy tajribalarga tayanilgan holda, SI texnologiyalarini taʼlimga integratsiya qilish yuzasidan tavsiyalar berilgan. Калит сўзлар: ingliz tili, sunʼiy intellekt, taʼlim texnologiyalari, Quizlet AI, ChatGPT, raqamli taʼlim, interaktiv oʻqitish, personallashtirilgan taʼlim, til oʻrganish, pedagogik yechimlar Globallashuv jarayoni va axborot texnologiyalarining jadal rivojlanishi XXI asrda taʼlim sohasi oldiga yangi vazifa va talablarni qoʻymoqda. Xususan, chet tillarini, ayniqsa ingliz tilini samarali va tezkor oʻrgatish masalasi jahon miqyosida ustuvor ahamiyat kasb etmoqda. Ingliz tili bugungi kunda xalqaro muloqot, ilmiy tadqiqotlar, axborot-kommunikatsiya texnologiyalari va biznes sohasidagi asosiy vosita sifatida eʼtirof etilmoqda. Shu munosabat bilan, uning taʼlim tizimidagi oʻrnini mustahkamlash va samaradorligini oshirish maqsadida yangi pedagogik yondashuvlar va raqamli texnologiyalarni tatbiq etish dolzarb vazifaga aylandi. Soʻnggi yillarda sunʼiy intellekt (SI) texnologiyalarining taʼlim sohasiga chuqur kirib borishi bilan, ingliz tilini oʻqitish jarayonida ham sifat jihatdan yangi bosqich kuzatilmoqda. SI asosida ishlovchi ilova va platformalar (masalan, ChatGPT, Duolingo, Quizlet AI, Grammarly va boshqalar) oʻquv jarayonini individuallashtirish, avtomatlashtirish va faollashtirish imkonini bermoqda. Bu esa oʻquvchining til oʻrganishdagi individual salohiyatini hisobga olgan holda oʻqitish, oʻzlashtirish darajasiga mos ravishda mashqlar taqdim etish, real vaqtda fikr qaytarish va nutqni tuzatish imkoniyatlarini yaratadi. Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining taʼlim tizimini raqamlashtirish, pedagoglarning kasbiy salohiyatini oshirish va chet tillarini oʻrgatishni 76 ACADEMIC RESEARCH IN MODERN SCIENCE International scientific-online conference rivojlantirishga qaratilgan qaror va farmonlari mazkur mavzuning milliy miqyosdagi dolzarbligini yanada oshiradi. Jumladan, 2021–2023-yillarda qabul qilingan davlat dasturlarida sunʼiy intellektni taʼlim jarayoniga joriy etish va raqamli taʼlim resurslaridan foydalanish ustuvor vazifa sifatida belgilangan. Shu nuqtayi nazardan, maktab taʼlim tizimida ingliz tilini oʻqitishda sunʼiy intellekt ilovalaridan maqsadli va samarali foydalanish masalasini ilmiy va amaliy jihatdan oʻrganish, mavjud imkoniyatlar hamda pedagogik yechimlarni tahlil qilish – taʼlim sifatini oshirishda muhim qadam hisoblanadi. Mavzuning dolzarbligi, shuningdek, anʼanaviy oʻqitish usullari va raqamli texnologiyalar oʻrtasidagi muvozanatni taʼminlash, zamonaviy pedagogik modellarni shakllantirish va taʼlimda innovatsion yondashuvlarni mustahkamlash zarurati bilan bogʻliqdir. Zamonaviy taʼlim tizimi jadal taraqqiy etayotgan raqamli texnologiyalar, sunʼiy intellekt (SI) va axborot-kommunikatsiya vositalari taʼsirida yangi bosqichga koʻtarilmoqda. Ayniqsa, xorijiy tillarni oʻrganish jarayonida sunʼiy intellekt texnologiyalaridan samarali foydalanish taʼlim mazmunini boyitish, individual yondashuvni taʼminlash va oʻquvchilarning lingvistik kompetensiyalarini rivojlantirishda muhim omil boʻlib xizmat qilmoqda. Sunʼiy intellekt — bu mashinalarga inson aqliy qobiliyatlarini taqlid qilish imkonini beradigan algoritm va dasturlar majmuasidir. U til oʻrganish jarayonida kognitiv faoliyatni qoʻllab-quvvatlaydi, avtomatik tahlil va tuzatish, adaptiv oʻqitish, nutqni tanish va interfaol muloqotni tashkil etish orqali taʼlim jarayonini individuallashtirishga xizmat qiladi. Xususan, ingliz tilini oʻrganishda SI texnologiyalari bir necha muhim vazifalarni amalga oshirishga yordam beradi: Interaktiv mashqlar va testlar: SI asosida ishlovchi platformalar (Duolingo, Quizlet AI, Rosetta Stone) oʻquvchining darajasi va oʻrganish surʼatiga mos ravishda grammatik mashqlar, lugʻat topshiriqlari va talaffuz mashqlarini taqdim etadi. Avtomatik tahlil va fikr qaytarish: Grammarly, ChatGPT va Quillbot kabi ilovalar yozma nutqdagi grammatik, orfografik va uslubiy xatolarni aniqlaydi hamda avtomatik toʻgʻrilash tavsiyalarini beradi. Ovozli nutqni tahlil qilish: ELSA Speak va Speakly kabi dasturlar oʻquvchining talaffuzini tinglab, nutqdagi fonetik xatolarni aniqlaydi va toʻgʻri talaffuz namunasini taqdim etadi. Real vaqtdagi muloqot va fidbek: ChatGPT, Bing AI, Google Gemini kabi ilovalar orqali oʻquvchi sunʼiy intellekt bilan real vaqtda ingliz tilida muloqot 77 ACADEMIC RESEARCH IN MODERN SCIENCE International scientific-online conference qilishi mumkin. Bu
Доказательный фрагмент
«Mazkur maqolada maktab taʼlim tizimida ingliz tilini oʻqitish jarayonida sunʼiy intellekt texnologiyalaridan foydalanishning nazariy va amaliy asoslari tahlil qilingan.»
Образец извлечения
Демо-превьюMazkur maqolada maktab taʼlim tizimida ingliz tilini oʻqitish jarayonida sunʼiy intellekt texnologiyalaridan foydalanishning nazariy va amaliy asoslari tahlil qilingan. Полный текст публикации CiteX не хранит — доступ к первоисточнику открывается по DOI согласно лицензии издателя и выбранному плану.
- Цитирований
- 0
- Просмотров
- 0
- Тип
- Журнал
- Страна
- Узбекистан
- Ключевые слова
- ingliz tili, sunʼiy intellekt, taʼlim texnologiyalari, Quizlet AI, til oʻrganish, pedagogik yechimlar, interaktiv oʻqitish, raqamli taʼlim, personallashtirilgan taʼlim, ChatGPT
Смежные источники
Общество и инновацииKhosiyat MAMATKULOVA2024
Академические исследования в современной наукеKhudaiberdiyeva Arafat Israilovna, Ph.D Professor hudayberdiyevaarofat@gmail.com +12026
Научные статьиI.B.Yangiboyev, E.X.Berdanov +22025