HARBIY STANDARTLAR

Аннотация

; Ushbu maqola harbiy standartlarining ahamiyatini va ularning armiya faoliyatidagi rolini tushuntiradi.. Shuningdek, turli davlatlar o'rtasida hamkorlikni osonlashtirish uchun bunday standartlarning ahamiyati ta'kidlanadi. Maqola shuningdek, harbiy standartlarning zamonaviy texnologiyalar va xavf-xatarlarni hisobga olish uchun doimiy ravishda yangilanishi zarurligini tushuntiradi. Hozirgi kunda harbiy soha faqat urush olib borish yoki qurol ishlatish bilan cheklanib qolmayapti. Endi bu soha texnika, boshqaruv, ta’minot va hatto strategik rejalashtirish bilan ham juda bog‘liq. Har qanday armiya kuchli bo‘lishi uchun uning ichki tartibi, texnikasi, kiyim-kechagi va boshqa jihatlari aniq qoidalarga asoslangan bo‘lishi kerak. Bu qoidalar harbiy standartlar deb ataladi.Oddiy qilib aytganda, harbiy standartlar armiyada hamma narsa qanday bo‘lishi kerakligini belgilab beradi. Ular harbiylarning xavfsiz ishlashi, texnikaning ishonchli bo‘lishi va butun tizimning tartibli ishlashi uchun juda muhim.Misol uchun, tankning detali ham, harbiy askarning kiyimiga ishlatiladigan materiali ham, hatto favqulodda holatdagi harakatlar rejasi ham belgilangan standart asosida ishlab chiqiladi. Shunda turli harbiy qismlar bir- biriga mos keladi, texnikalar almashtirilganda hech qanday muammo bo‘lmaydi, va hamma bir xil tizimda harakat qiladi. Savol tug’iladi, Harbiy standartla o’zi nima uchun kerk? Harbiy standartlar shunchaki qog’ozdagi qoidalar emas.Bunday qoidalar armiyaning xavfsiz,tartibli va samarali ishlashi uchun juda muhum hisoblanadi.Agar harbiy sohada standartlar bo’lmasa, har kim o’z bilganicha ish ko’radi, tartib buziladi va bu katta muammolarga olib kelishi mumkin. Harbiy standartlar orqali harbiy texnika, harbiy jihozlar yoki vositalar belgilangan me’yor asosida tayyorlanadi. Bu ularning ishonchli ishlashini ta’minlaydi va harbiylar hayotini himoya qiladi.Bundan tashqari harbiy vazifalar tez va aniq bajariladi. Harbiy standartlar albatta oddiy standartlardan farq qiladi, Oddiy standartlar, masalan, qurilish, oziq-ovqat, kiyim-kechak yoki xizmat ko‘rsatish sohalarida bo‘ladi.Ular asosan mijozni mijoz talabini qoniqtirish, mahsulot sifatini ta’minlash yoki xavfsizlikni ta’minlash uchun yaratiladi.Harbiy standartlar esa boshqacharoq ya’ni bu standartlar har doim yuqori aniqlikda 125 ACADEMIC RESEARCH IN MODERN SCIENCE International scientific-online conference ishlab chiqiladi.Harbiy standartlar ko’pincha maxfiy tarzda ishlab chiqiladi chunki bunday standartlar milliy xavfsizlik bilan bog’liq bo’ladi.Misol qilib keltiraman oddiy avtomobil ishlab chiqarish standartida avtomobilning ichki qulayligi muhim bo’lsa, harbiy standartlarda bo’lsa o’q o’tkazmasligi, loyli joylardan tez chiqishi yoki tez portlamasligi muhim bo’ladi. Harbiy sohada yo’nalishlar ko’p bo’lganligi uchun,harbiy standartlar bir nechta turga bo’linadi.Misol uchn, texnik standartlar.Bu standart turida barcha harbiy texnik vositalarga standartlar mavjud bo’ladi.Misol uchun tanklarning o’lchami qanaqa bo’lishi keral yoki avtomatlar qanday materialdan tayyorlanishi kerak va xatto aloqa vositalari ya’ni ratsiyalarning signal uchlashigacha standartlar mavjud bo’ladi.Bundan tashqari tashkiliy standartlar ham mavjud.Bu standartda harbiy mashg‘ulotlar qanday o‘tkazilishi yoki harbiylar qanday kiyim kiyishiga oid standartlar mavjud bo’ladi. Bunday standartlar armiyada tartib va intizom bo’lishini ta’minlaydi.Hozirgi XXI asrda Tehnika-tehnologiya rivojlangan davrda axborot xavsizligi standartlarini ham ishlab chiqish muhum hisoblaniladi.O’tagan 5-10 yil davomida juda ham ko’plab harbiy tizimlarga axborot hujumi uyushtirildi.Misol uchun 2015-yilda AQSHning Office of Personnel Management tizimi buzib kiriladi,Bu tizimda ko’plab harbiylarning shaxsiy ma’lumotlari saqlanardi.Ba’zi manbalarga ko’ra bu hujum ortida Xitoyning xakerlarini turibdi deb taxmin qilindi.Mana shunday noxush holatlarni oldini olish uchun axborot xavfsizligi standartlari ham ishlab chiqilmoqda. Shunday standartlardan biri AQSH hukumati tomonidan ishlab chiqilgan NIST SP 800-53 standartidir.Bu standartda kimga qaysi ma’lumotga kirishga ruxsat borligini belgilaydi,har qanday urinish avtomatik tarzda saqlanadi.Axborot yo’qolib qolmasligi uchun qo’shimcha nusxalar ham saqlanadi. Ba’zi paytlarda bir davlat harbiylari boshqa davlat harbiylari bilan ishlashga to’g’ri keladi.Ya’ni turli armiaylar bitta bo’lib ishlasjga to’g’ri keladi.Masalan, har xil tinchlikparvarlik missiyalari yoki bo’lmasam kaolitatsion urushlar (ikkichi jahon urushi).Harbiy standartlar tufayli turli davlat harbiylari bir-birini tushunadi.Misol NATOga a’zo bo’lgan davlatlar birgalikda harbiy mashg’ulot olib borsa Stanag standarti asosida olib boradi.Bu standartda NATOga azo bo’lgan davlatlar birga mashg’ulot o’tkazishi yoki texnikalari bir xil bo’lishi ya’ni bir- biriga mos bo’lishi ta’minlangan.Harbiy standartlarni ishlab chiqish uchun bir necha oy, bir necha yil vaqt ketishi mumkin.Bunday standartlardavlatning maxsus tashkilotlari