SUTNI NAVLARGA AJRATISHDA TOZALIK DARAJASI VA MIKROORGANIZIMLAR BILAN IFLOSLANGANLIGINI ANIQLASH

Аннотация

Sutning tarkibida ko‘p mexanik aralashmalar bilan ifloslanganligi, sutni sog‘ib olishda, saqlash yoki tashishda sanitariya qoidalariga rioya qilinmasligidan dalolat beradi. Mexanik aralashmalar bilan birga, sutga mikroorganizmlar tushadi va sutning tarkibini buzadi. Sutni toza sog‘ib olish va sifatini oshirish uchun mexanik aralashmalar bilan ifloslanganligi aniqlanadi va ifloslanish manbalari topilib bartaraf qilinadi. Sut tarkibining mikroblar bilan ifloslanganligi reduktaza yoki rezazurin namunalari yordamida aniqlanishi laboratoriya tajribasida aniqlash usullari ko‘rsatilgan. Kalit so‘zlar: reduktaza, rezazurin, bakteriya, mikrob, metil koʻki, sut sifati. Annotation: The fact that milk is contaminated with too many mechanical impurities indicates that sanitary rules are not observed when milking, storing or transporting milk. Along with mechanical impurities, microorganisms penetrate into the milk and spoil the composition of the milk. Milk is found to be contaminated with mechanical impurities to improve clean milking and its quality, and sources of contamination are found and eliminated. Detection of microbial contamination in milk using reductase or resazurine samples has been proven in laboratory experiment detection methods. Keywords: reductase, resazurine, bacteria, microbe, methyline blue color, milk quality. Sutning sanitariya-gigiyenik holati uning mexanik aralashmalar bilan ifloslanishi, bakteriyalar tarkibi, mikrofloraning tabiati, kislotalilik, patogenlarning mavjudligi, inhibitiv moddalarning mavjudligi va boshqalar kabi ko‘rsatkichlar bilan baholanishi mumkin. Ushbu ko'rsatkichlarga asoslanib, sutni to‘g‘ridan-to‘g‘ri iste’mol qilish va uni sut mahsulotlariga qayta ishlash uchun yaroqli degan xulosaga kelish mumkin. Sutning tozaligini aniqlash Sutning tozaligi uni ishlab chiqarish uchun sanitariya sharoitlarini tavsiflaydi. Tozalik darajasi "Record" yoki OCHM-M asbobi kabi maxsus asboblar bilan aniqlanadi. Sutdagi mexanik aralashmalarning ko‘pligi (jun, pichan zarralari, qum, go‘ng va boshqalar) uni ishlab chiqarish, saqlash va tashish uchun antisanitariya sharoitlarini ko'rsatadi. Mexanik aralashmalar bilan birga mikroorganizmlar sutga kirib, buzilishlarga olib keladi. 74-son 1–to’plam Iyun-2025 Sahifa: 122 Ustozlar uchun pedagoglar.org Sutning tozaligini aniqlash uchun qurilma "OChM-M" Shunday qilib, sutning mexanik ifloslanishini aniqlash quyidagi maqsadlarda amalga oshiriladi: 1) sutning ifloslanish manbalarini aniqlash va ularni bartaraf etish choralarini belgilash; 2) sutni olish, uni qayta ishlash va saqlashning sanitariya-gigiyena va veterinariya qoidalari qanday amalga oshirilishini belgilash. Sutdagi mexanik aralashmalar miqdorini aniqlashning bir necha usullari mavjud - og‘irlik, cho'kma va filtrlash, ikkinchisi sut tozaligi darajasining rasmiy mezoni bo'lib xizmat qiladi va uni sut majmuasida tahlil qilish uchun eng mos keladi. Tayyorlangan sut yaxshilab aralashtiriladi va tezda mexanik aralashmalarning joylashishiga yo‘l qo'ymasdan, filtr doirasiga zarar bermaslik uchun devor bo‘ylab idishga quyiladi. Filtrdagi mexanik aralashmalar miqdoriga qarab, sut tozalik darajasiga ko‘ra uch guruhga bo'linadi: 1-guruh - filtrda mexanik aralashmalar yo‘q; 2-guruh - filtrda arzimas miqdordagi mexanik aralashmalar mavjud; 3-guruh - filtrda sezilarli cho‘kindi bor. Aniqlash texnikasi. Hajmi 250 sm3 bo‘lgan birlashtirilgan namuna yaxshi aralashtirilgan sut 35 ± 5ºC ga qadar isitiladi va qurilma idishiga quyiladi. Filtrlash oxirida filtrni olib tashlang, uni pergament qog‘oz varag‘iga qo'ying va changni kirmasligi uchun havo bilan quriting. Filtr doirasi standart (jadval) bilan taqqoslanadi va sutning tozalik guruhi o'rnatiladi. 74-son 1–to’plam Iyun-2025 Sahifa: 123 Ustozlar uchun pedagoglar.org Sutning tozaligini aniqlash standarti. Ko‘rsatgich Gruppa birinchi ikkinchi uchinchi Etalon Xarakteristika Filtrda mexanik Filtrda mexanik Filtrda mexanik aralashmalarning aralashmalarning aralashmalar zarralari zarralari yo‘q. Xom alohida zarralari (sochlar, ozuqa sut uchun filtrda mavjud (13 tagacha) zarralari, qum) ikkitadan ko‘p sezilarli cho'kindi bo'lmagan mexanik mavjud. aralashmalarning mavjudligiga ruxsat beriladi Eslatma. Filtrning rangi NTD talablarida ko'rsatilganidek, sut rangiga mos kelishi kerak. Filtrning rangi o‘zgarganda, filtrdagi mexanik aralashmalar miqdoridan qat’i nazar, sut uchinchi guruhga kiradi. Reduktaza namunasi. Sut tarkibining mikroblar bilan ifloslanganligi reduktaza yoki rezazurin namunalari yordamida aniqlanadi. Sutning yangiligini baholashda reduktaza namunasi titrlanish kislotalilikka nisbatan afzalroq. Agar sut past haroratda saqlansa, uning kislotaliligi oshmaydi, ya’ni sut kislotali bakteriyalari ko‘payaolmaydi. Lekin bu sharoitda boshqa gruppaga kiradigan bakteriyalar (chiritadigan, gaz hosil qiluvchi) koʻpayishi oqibatida, sutning tarkibiy qismlari buziladi. Reduktaza namunasi bo‘yicha sut tarkibidagi umumiy mikroblar to‘g‘risida fikr yuritish mumkin, lekin mik