К содержанию
РецензированоRU2026

SOBIR OʻNARNING “BIR OʻLARMAN CHAVANDOZ” VA TOG‘AY MURODNING “YULDUZLAR MANGU YONADI” ASARLARI QIYOSIY TALQINI

ASARLARI QIYOSIY TALQINI · Sa’dullayeva Ruxshona Asqar qizi · Imomqulova Gulchehra Norboboyevna (O‘zbekiston-Finlandiya pedagogika instituti talabasi) · KARŞILAŞTIRMALI YORUMU (ilmiy rahbar, Oʻzbekiston-Finlandiya pedagogika instituti o‘qituvchisi) · Sadullayeva Rukhshona Askar kizi (ilmiy rahbar, Oʻzbekiston-Finlandiya pedagogika instituti o‘qituvchisi) · Imomkulova Gulchehra Norboboyevna (ilmiy rahbar, Oʻzbekiston-Finlandiya pedagogika instituti o‘qituvchisi) · СРАВНИТЕЛЬНАЯ ИНТЕРПРЕТАЦИЯ ПРОИЗВЕДЕНИЯ (ilmiy rahbar, Oʻzbekiston-Finlandiya pedagogika instituti o‘qituvchisi) · “ЗВЕЗДЫ ВСЕГДА ГОРЯТ” (ilmiy rahbar, Oʻzbekiston-Finlandiya pedagogika instituti o‘qituvchisi) · Садуллаева Рухшона Аскар кызы (ilmiy rahbar, Oʻzbekiston-Finlandiya pedagogika instituti o‘qituvchisi) · Имомкулова Гулчехра Норбобоевна (Студентка Узбекско-Финского педагогического института)

Для учителей · 2026

Аннотация

В данной статье особое внимание уделено жизни и творчеству Сабира Онара, созданным им произведениям, шевскому языку в его произведениях. Представлены некоторые комментарии к рассказу Сабира Онара “Я умру наездником” и рассказам Тогая Мурада “Юлдузлар Мангу Йонади”. Ключевые слова. национальная литература, шевский язык, национальная игра, копкари, ошна, гармония, дебют, фаны, бики, джайдари, композиция, дядя Мурад, сюжет. COMPARATIVE INTERPRETATION OF SOBIR ONAR’S “I WILL DIE A RIDE” AND TOGAY MUROD’S “THE STARS BURN FOREVER” Sa’dullayeva Rukhshona Askar kizi, 547 Student of the Uzbek-Finnish pedagogical institute Imomkulova Gulchehra Norboboevna, Scientific supervisor, teacher of the Uzbek-Finnish pedagogical institute Annotation. This article focuses on the life and work of Sobir Onar, the works he created, and the dialect language in his works. Some comments are made on Sobir Onar’s story “I will die a rider” and Togay Murod’s stories “The stars burn forever”. Keywords. National literature, dialect language, national play, multi-part, familiar, harmony, debut, mortal, immortal, gallant, composition, Togay Murod, plot. Adabiyot – xalq ma’naviy va madaniy hayotini aks ettiruvchi asrlar davomida shakllanib, rivojlanib kelgan boy merosidir. Asrlar mobaynida uning yuksalishi uchun qanchadan qancha shoirlar, yozuvchilar, tarixchilar va albatta xalq katta mehnat qilgan. Ne-ne “shoh” asarlar dunyo yuzini koʻrdi. Bugungi kunda ham adabiyotimiz yangilanib, yangi isteʼdodlar paydo boʻlib, milliy va jahon adabiyotimizning ajralmas qismiga aylanib bormoqda. Ana shunday isteʼdodlardan biri, “ dengizdan tomchi” – Sobir Oʻnardir. Toʻliq ismi sharifi Sobir Hamzayevich Oʻnarov boʻlib, 1964- yil 25-fevralda Samarqand viloyati, Qoʻshrabot tumani, Quvkalla qishlogʻida tugʻilgan. Aynan Sobir taxallusi ostida ijod qilgan. Yozuvchi, muharrir, tarjimon, Oʻzbekiston Yozuvchilari uyushmasi a’zosi. Ilk hikoyasi “Kunsuluvning xatlari” va ilk kitobi “Orzuga toʻla qishloq” asarlaridir. Bu uning ilk “debyuti” desak mubolagʻa boʻlmaydi. Sobir Oʻnar 1984-2022-yillarda faoliyat olib borgan. Ijodi davomida barakali ijod qila oldi deb baralla ayta olamiz. Afsuski, 2022- yil 18-dekabrda yozuvchi bu foniy dunyoni tark etdi va boqiy hayot tomon yoʻl oldi. U ona shahrida emas, balki Toshkentning Yunusobod tumanida hayotdan koʻz yumdi va shu yerga dafn etildi. U 58 yoshida ijod pallasida vafot etdi. Hayotlik chogʻlarida “Davlat mukofoti” laureati, “Doʻstlik” ordeni (2022-yil, avgust) sohibi boʻlgan. Sobir Oʻnar oʻrta maktabni bitirib, Toshkent davlat universiteti (hozir OʻzMU) ning jurnalistika fakultetiga oʻqishga kirgan va u yerni 1986-yil tamomlagan. Yozuvchining asarlari talabalik chogʻlaridanoq omma eʼtiboriga tushishni boshlagan. Buning asosiy sabablaridan biri Sobir Oʻnar ham xuddi Togʻay Muroddek sodda, sheva tilidan keng foydalangan. Bu oʻziga xoslik unga katta shuhrat keltirdi. Qolaversa, Sobir Oʻnar oʻz asarlarida oʻzbek xalqining milliy oʻyinlariga alohida eʼtibor qaratgan va juda chiroyli tasvirlar bilan tasvirlagan. Jumladan, “Bir oʻlarman chavandoz” hikoyasi bunga yaqqol misol boʻla oladi. Bu asarda sheva tili va milliy oʻyinlar qorishiq holda butun bir asarga “jon” bagʻishlaydi: “Oʻzim orqasi yer iskamas jaydari tabilchi boʻlsam, xullasi — gapga chechanmasman, yozuvchiligim boʻlganda-ku, oʻzim bilardim-a, ha mayli”. Koʻrinib turganidek, sodda va loʻnda boʻlgan asar tili hikoya boshidanoq yaqqol sezilib turadi. Asar kompozitsiyasi ham murakkab emas. Syujet kitobxonga anchagina tushunarli hamda hikoya boshidanoq yengil oʻqiladi. Asarda xalqimizning milliy gʻururi boʻlgan “koʻpkari” sport oʻyiniga alohida urgʻu beriladi. Asar bosh qahramoni doʻstining sogʻligi vajini koʻpkari bilan bogʻlab jaydari tushuntiradi. Asar qahramonlari: Davlatboy Rais, Koʻliboy, Amrillo va boshqa epizodik obrazlar. Qizigʻi shundaki, asar hikoya janrida yozilgan boʻlsa ham xuddi Togʻay Murodning “Yulduzlar mangu yonadi” qissasiga oʻxshab ketadi. Hikoyani oʻqir ekanmiz beixtiyor “Yulduzlar mangu yonadi” qissasi xayolimizda gavdalanadi. Bu ikki yozuvchi ikki joyda tugʻilib ijod qilgan boʻlsalarda, shevasi bir-biriga yaqin. Hattoki yozish, ijod qilish uslubi ham bir-biriga oʻxshab ketadi. Ayniqsa Sobir Oʻnar “Bir oʻlarman chavandoz” asarining yakunini shunday tugallaydi: “ Kechiringlar, joʻralar, joʻralarmas, yoronlar, gapimning oxiri mungliroq boʻlib ketdi. Kecha kranning kichkinasi Sanjarchani koʻrib bir oʻychan tortgan edim-da, Davlatboyning bir ikkita qiziq hangomalari esim tushib ketdi, xolos. Har xil odam bor ekanda yer yuzida yashayverarkan, hammasi meniki toʻgʻri deb. Hay, mayli, birodarlarim hammamiz oʻtib ketamiz dunyodan!...”[5.5] Togʻay Murod asarlarida xalqona iboralar va ifodalar keng qoʻllaniladi. Koʻpincha asar qahramonlari nimagadir intilib, kurashib yashaydi va xarakteri jonli boʻladi. Sobir Oʻnar asarlarida esa qochiriqlar va metaforadan keng foydalaniladi. Eng qizigʻi 548 psixologik jihatdan koʻproq yondashiladi va yolgʻizlik asosiy tasvir v

Доказательный фрагмент

«В данной статье особое внимание уделено жизни и творчеству Сабира Онара, созданным им произведениям, шевскому языку в его произведениях.»

Образец извлечения

Демо-превью

В данной статье особое внимание уделено жизни и творчеству Сабира Онара, созданным им произведениям, шевскому языку в его произведениях. Полный текст публикации CiteX не хранит — доступ к первоисточнику открывается по DOI согласно лицензии издателя и выбранному плану.

DOI не указан
Цитирований
0
Просмотров
0
Тип
Журнал
Страна
Узбекистан
Ключевые слова
National literature, dialect language, national play, multi-part, familiar, milliy oʻyin, Kalit soʻzlar. Milliy adabiyot, Togʻay Murod, syujet., koʻpkari, sheva tili, debyut, oshna, uygʻunlik, kompozitsiya, jaydari, foniy, boqiy
Спросить CiteX об этой работе

Смежные источники