KALSIY FOSFATNING DORIVOR XUSUSIYATLARI. SUYAK O’RNINI TO’LDIRUVCHI MODDALAR

Аннотация

Suyak nuqsonlarini standart davolash - bu otologik suyak yordamida biologik rekonstruksiya - bu terapevtik yondashuv bo'lib, u cheklangan miqdor kabi cheklovlardan aziyat chekadi. Yig'ish uchun mavjud bo'lgan suyak va qo'shimcha aralashuv zarurati, keyinchalik donor joyida asoratlar paydo bo'lishi mumkin. Shu sababli, sintetik suyak o'rnini bosuvchi vositalar, payvandlash materiali sifatida otolog suyakdan foydalanishni kamaytirish yoki hatto almashtirish uchun ishlab chiqilgan. Ushbu tuzilgan sharh kalsiy fosfatlari va biologik faol ko'zoynaklar (BGs), ikkala o'rnatilgan suyak o'rnini bosuvchi materiallar CaP/BG kompozitlarida birlashganda yaxshilangan xususiyatlarni ko'rsatadimi degan savolga qaratilgan. Shuning uchun u umumiy biologik xususiyatlarni va ayniqsa, CaP/BG kompozit suyak o'rnini bosuvchi materiallarning osteogen xususiyatlarini shakllanishini kuchaytiradi. Yaxshiroq tushunish uchun eng so'nggi eksperimental ma'lumotlarni umumlashtiradi. Natijada, BGlar CaPlarga qo'shilganda in-vitroda prekursor hujayra populyatsiyalarining osteogenik farqlanishi uchun foydali bo'ladi. Bundan tashqari, BG mavjudligi CaP/BG kompozitlarini in-vivo suyakka integratsiyalashuvini qo'llab-quvvatlaydi va muayyan sharoitlarda suyak. Suyak nuqsonlarini ko'paytirish nafaqat ortopedik jarrohlikda, balki zamonaviy tibbiyotning umumiy kontekstida ham klinik jihatdan eng muhim protseduralarga tegishlidir. Har yili suyak transplantatsiyasi Qo'shma Shtatlarda qon quyishdan keyin ikkinchi eng ko'p bajariladigan to'qimalar transplantatsiyasi https://scientific-jl.com 4 4 64-son_1-to’plam_Iyun-2025 ISSN:3030- 3 6 1 3 T A D Q I Q O T L A R jahon ilmiy – metodik jurnali hisoblanadi [1]. Suyak nuqsonlarini tuzatishning hozirgi oltin standarti asosan yonbosh suyagidan olinadigan autolog suyak payvandi bo'lib qolmoqda [2]. Suyakning bu biologik rekonstruksiyasi suyak to'qimasini muhandislik deb ta'riflanadi [3]. Shu bilan birga, nuqsonlarni davolash va autolog to'qimalardan foydalangan holda suyak to'qimasini muhandislik qilish nafaqat mavjud suyak moddasi bilan cheklanib qolmaydi, balki jarrohlik joyidagi asoratlarni keltirib chiqarishi mumkin bo'lgan ikkinchi aralashuvni ham talab qiladi [4,5]. Shu sababli, otolog suyak iligidan payvandlash materiali sifatida foydalanishni cheklashi yoki hatto o'rnini bosishi mumkin bo'lgan sintetik suyak o'rnini bosuvchi moddalarni ishlab chiqish, baholash va ishlab chiqarish eksperimental va klinik ortopedik tadqiqotlarning diqqat markazida. Kirish. Atom og'irligi 31 bo'lgan 5A elementi bo'lgan fosfor o'simliklar tarkibining 0,6% dan sal ko'proqni tashkil qiladi. Fosfor almashinuvi va kinetikasini o'rganish uchun uchta izotop mavjud. 31P barqaror, radioaktiv esa 33P izotopining yarim yemirilish davri 25 kun, 32P esa 14 kun. Fosfat efiri va fosfoangidrid keng tarqalgan kimyoviy bog'lanishlar va fosfor turli xil muhim hujayra funktsiyalarida ishtirok etadigan organik molekulalarning asosiy elementidir. Bularga adenozin trifosfat (ATP) orqali biokimyoviy energiya uzatish, genetik ma'lumotni saqlash kiradi. Nukleotidlar DNK va RNK, siklik adenozin monofosfat (cAMP) orqali hujayra ichidagi signalizatsiya va membrana tuzilishi glitserofosfolipidlar orqali yaxlitlik. Biroq, ushbu sharh noorganik fosforning (Pi) metabolizmiga qaratilgan. Buyrak ECF Pi kontsentratsiyasining asosiy regulyatoridir. Suyak kasalliklari uchun umumiy davolash autolog yordamida biologik rekonstruksiya hisoblanadi. Suyak - cheklangan miqdor kabi cheklovlardan aziyat chekadigan terapevtik yondashuvdir. Payvandlash materiali sifatida otolog suyakdan foydalanishni kamaytirish yoki hatto almashtirish uchun. Ushbu maqola kalsiy fosfatlari (CaPs) va bioaktiv ko'zoynaklar (BGs) yoki yo'qmi degan savolga qaratilgan. Ikkala suyak o'rnini bosuvchi materiallar ham CaP/BGda birlashganda yaxshilangan xususiyatlarni ko'rsatadi. Shuning uchun u yaxshiroq ta'minlash uchun eng so'nggi eksperimental ma'lumotlarni umumlashtiradi. Umumiy biologik xususiyatlarni va xususan osteogen xususiyatlarini tushunish. CaP/BG kompozit suyak o'rnini bosuvchi materiallari natijasida BGs osteogeniklar uchun foydali ko'rinadi. CaPlarga qo'shilganda in-vitroda prekursor hujayra populyatsiyalarining farqlanishi. Suyak nuqsonlarini ko'paytirish nafaqat klinik jihatdan eng muhim protseduralarga tegishli ortopedik jarrohlik, balki zamonaviy tibbiyotning umumiy kontekstida: Suyak nuqsonlarini tuzatishning hozirgi oltin standarti avtonom bo'lib qolmoqda suyak payvandlash, asosan yonbosh suyagidan olinadi. Bu suyakning biologik rekonstruksiyasi hisoblanadi suyak to'qimasi muhandisligi sifatida tasvirlangan. Biroq, nuqsonlarni davolash va suyak to'qimalarining muhandisligi otologik to'qimalardan foydalanish nafaqat mavjud suyak https://scientific-jl.com 4 5 64-son_1-to’plam_Iyun-2025 ISSN:3030- 3 6 1 3 T A D Q I Q O T L A R jahon ilmiy – metodik jurnali moddasi bilan cheklanmaydi, balki ikkinchisini ham talab qiladi. Sintetik suyak o'rnini bosuvchi materiallarga qo'yiladiga