“O‘ZBEKISTON – 2030” STRATEGIYASI DOIRASIDA ATROF-MUHITNI ASRASH VA “YASHIL IQTISODIYOT”

Аннотация

Данная статья посвящена аспектам охраны окружающей среды в рамках стратегии «Узбекистан – 2030». В ней освещаются основные задачи стратегии и подчеркивается важная роль студентов в процессе перехода к «зелёной экономике». Особое внимание уделено повышению экологического сознания студентов, пропаганде экологической культуры, а также их активному участию в практических действиях, что способствует устойчивому развитию и экологическому благополучию Узбекистана. Ключевые слова: стратегия «Узбекистан – 2030», охрана окружающей среды, зелёная экономика, роль студента, устойчивое развитие, экологическая культура, защита окружающей среды, программы, экологические проблемы. Annotation: This article focuses on the environmental protection aspects of the “Uzbekistan – 2030” strategy. It highlights the strategy’s main objectives and the important role of students in the transition to a “green economy.” It emphasizes that raising student awareness, promoting ecological culture, and active participation in practical actions contribute to Uzbekistan’s sustainable development and ecological well-being. https://scientific-jl.com 8 2 47-son_4-to’plam_Iyun -2025 ISSN:3030-3621 Ta'lim innovatsiyasi va integratsiyasi Keywords: “Uzbekistan – 2030” strategy, environmental protection, green economy, student role, sustainable development, ecological culture, environmental conservation, programs, environmental problems. O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining “O‘zbekiston — 2030” strategiyasi to‘g‘risidagi farmoni, 2023-yil 30-aprelda o‘tkazilgan referendum natijasida qabul qilingan yangi tahrirdagi Konstitutsiya asosida, mamlakat taraqqiyotining yangi bosqichiga o‘tish uchun muhim qadamdir. Ushbu strategiya, Yangi O‘zbekistonni barpo etish jarayonida erkin va farovon jamiyatni yaratish, iqtisodiy o‘sishni ta’minlash, ta’lim va tibbiyot tizimlarini rivojlantirish, shuningdek, ekologik sharoitlarni yaxshilashga qaratilgan.[ O‘z Res PF-2023-yil 11 - sentabrdagi PF-158- son Farmon ] “Yashil makon” umummilliy loyihasi doirasida joriy yilgi bahor mavsumida 138 mln tup daraxt va buta ko‘chatlari ekilganligi, shuningdek, sanoat korxonalari hududi va atrofida 5,3 mln tup daraxt ko'chati o‘tqazilganligi, Yashil belbog‘lar tashkil qilinganligini aytib o‘tish lozim. Orol dengizi tubida va Orolbo‘yi mintaqasida 215 ming gektar maydonda “yashil qoplamalar” tashkil etildi, shu bilan bir qatorda “Mening bog‘im” loyihasi ishga tushirildi. “Atrof-muhitni asrash” va “yashil iqtisodiyot” yilida mamlakat rivojlanishining ustuvor yondashuvlari etib quyidagilar belgilandi: - mahallalarning ekologik qiyofasini yaxshilash; - ko‘chalarda yashillik darajasini oshirish; - ekologik jihatdan qulay va farovon yashash muhitini shakllantirish; - aholining salomatligini yaxshilash. Yashil iqtisodiyot - bu insonlarning farovonligi va ijtimoiy tenglikni oshirishga qaratilgan, ayni paytda ekologik xavflarni kamaytiradigan va ekologik tanqislikni bartaraf etadigan iqtisodiy tizim hisoblanadi. Boshqacha qilib aytganda, u iqtisodiy o‘sishni atrof-muhitga zarar yetkazmasdan yoki tabiiy resurslarni tugatmasdan ta’minlashga intiladi. Yashil iqtisodiyotning asosiy elementlari: Resurslardan oqilona foydalanish: Tabiiy resurslardan (suv, energiya, mineral xom ashyo va boshqalar) samarali va tejamkorlik bilan foydalanish, chiqindilarni kamaytirish va qayta ishlash. Qayta tiklanuvchi energiya: Qazilma yoqilg‘i (ko‘mir, neft, gaz) o‘rniga quyosh, shamol, gidroenergetika va boshqa qayta tiklanuvchi energiya manbalaridan foydalanishni kengaytirish. Ekologik toza texnologiyalar: Ishlab chiqarish, transport, qurilish va boshqa sohalarda atrof-muhitga zarar yetkazmaydigan yoki kamroq zarar yetkazadigan texnologiyalarni joriy etish. https://scientific-jl.com 8 3 47-son_4-to’plam_Iyun -2025 ISSN:3030-3621 Ta'lim innovatsiyasi va integratsiyasi Barqaror qishloq xo‘jaligi: Tuproq unumdorligini saqlash, suv resurslaridan oqilona foydalanish va kimyoviy o‘g‘itlar va pestitsidlardan foydalanishni kamaytirishga qaratilgan qishloq xo‘jaligi usullarini qo‘llash. Ekologik transport: Jamoat transportini rivojlantirish, velosiped yo‘llarini qurish va elektr transport vositalaridan foydalanishni rag‘batlantirish. Ekologik turizm: Tabiatga zarar yetkazmaydigan va mahalliy aholining farovonligini oshiradigan turizm turlarini rivojlantirish. “Yashil” ish o‘rinlari: Yashil iqtisodiyot sohalarida yaratiladigan yangi ish o‘rinlari (masalan, qayta tiklanuvchi energiya, chiqindilarni qayta ishlash, ekologik qurilish va boshqalar). Yashil iqtisodiyotning afzalliklari: Atrof-muhitning yaxshilanishi: Havo va suvning ifloslanishini kamaytirish, biologik xilma-xillikni saqlash va iqlim o‘zgarishining oqibatlarini yumshatish. Iqtisodiy o'sish: Yangi texnologiyalar va sohalarni rivojlantirish, “yashil” ish o‘rinlarini yaratish va resurslardan oqilona foydalanish orqali iqtisodiy samaradorlikni oshirish. Ijtimoiy foyda: Aholining salomatligini yaxshilash, qashshoqlikni kamaytirish va ijtimoiy tenglikni ta'minlash.