К содержанию
РецензированоUZ2026

XIRURGIYADA O’TKIR QORIN SINDROMI

Boratova Asidaxon Abbos qizi · Jamoat Salomatligi Texnikumi o’qituvchisi

Образовательные инновации и интеграция · 2026

Аннотация

O’tkir qorin sindromi tushunchasi Ichki organlar qorin parda bilan qoplangan. Har qanday organning yallig'lanishi bilan qorin pardaning tirnash xususiyati ham paydo bo'ladi. Qorin bo'shlig'i mushaklarining spazmini keltirib chiqaradi. O'tkir qorindagi og'riqlar kompensatsion reaktsiya hisoblanadi. O'tkir qorin sindromi qorin bo'shlig'i organlarining yallig'lanishining namoyonidir. Turli xil kasalliklar shunga o'xshash tarzda namoyon bo'lishi mumkin, shuning uchun o'tkir qorin og'rig'i hiyla belgisidir. Bu har doim o'lik holatlarni istisno qilish uchun shoshilinch tashxisni talab qiladi. Kalit so’zlar: -Ichak tutilishi (obstruktsiya), Ichak ishemiyasi, Ichak burilishi (volvulus), Perforatsiyalar. Dolzarbligi. O‘tkir qorin sindromi (OQS) — bu klinik holat bo‘lib, qorin sohasida to‘satdan paydo bo‘lgan og‘riq, qattiqlik va boshqa simptomlar bilan kechadi hamda shoshilinch tibbiy aralashuvni talab qiladi. Bu sindrom tibbiyot, ayniqsa xirurgiya sohasida dolzarb muammolardan biri hisoblanadi. Kasallikning keng tarqalganligi O’QS har xil yoshdagi bemorlarda, shu jumladan bolalarda, ayollarda va keksa yoshdagilarda uchrashi mumkin. Har yili butun dunyo bo‘yicha millionlab odamlar qorin og‘rig‘i sababli tez yordamga murojaat qiladi. Ularning 10–20 foizida aynan OQS aniqlanadi. Kasallikning paydo boʻlishiga quyidagi sabablar sabab boʻlishi mumkin:Pankreatit, xoletsistit, appenditsit, peritonit, yo'g'on ichak saratoni, emboliya, qon tomir trombozi,xo'ppozlar.Oshqozon, ichakning yorilishi yoki teshilishi.Me'da osti bezi, taloq, jigar, bachadon, qo'shimchalarning yorilishi, ular qorin bo'shlig'iga qon quyilishi bilan kechishi mumkin.Ichak tutilishi.Qorin bo'shlig'idan tashqarida joylashgan organlarning kasalligi. Bu atama tibbiyotda qorin boʻshligʻida paydo boʻladigan va zudlik bilan jarrohlik aralashuvni talab qiladigan oʻtkir ogʻriqlarga nisbatan qoʻllaniladi. O'tkir qorin sindromi qorin bo'shlig'i organlarining tiqilib qolishi yoki oshqozon-ichak kasalliklari tufayli yuzaga kelishi mumkin. Ushbu sindrom bemorning hayoti uchun haqiqiy xavf tug'diradi. "O'tkir qorin" sindromining ta'rifi tibbiyot amaliyotida Genri Mondorning "Favqulodda vaziyatlar" kitobi nashr etilgandan keyin paydo bo'ldi.diagnostika. Qorin", 1940 yilda yorug'likni ko'rgan. Kitobda jarroh sinonimni eslatib o'tdi - "qorin https://scientific-jl.com 2 2 1 47-son_3-to’plam_Iyun -2025 ISSN:3030-3621 Ta'lim innovatsiyasi va integratsiyasi falokati". Aynan ushbu nashrdan keyin o'tkir qorin sindromi kabi kasallikni tashxislash va davolash tibbiy amaliyotda muhokama qilina boshladi. Semptomlar va sabablar chuqurroq o'rganila boshlandi. Genri Mondor bu holatni ta'riflagan yagona jarroh emas edi. Rossiyalik jarroh N. Samarin bu holatni o'rganib chiqdi va o'z kitoblarida bu sindrom bilan kasallangan bemorni tezda kasalxonaga olib borish kerakligini ta'kidlaydi. Bir necha marta nashr etilgan nashrlarida u birinchi alomatlar boshlanganidan keyin bemorda atigi 6 soat borligini da'vo qiladi. Hayot uchun xavfli holat-O’QS sabablari orasida appenditsit, ichak tutilishi, ichki qon ketishlar, peritonit, tuxumdon apopleksiyasi kabi hayot uchun xavfli kasalliklar mavjud. Kech qo‘yilgan tashxis yoki noto‘g‘ri davolash holatlari o‘lim yoki nogironlikka olib kelishi mumkin.Bu sindromda bemorning hayoti soat yoki daqiqalar ichida hal bo‘lishi mumkin. Shu sababli shifokorlar tomonidan klinik tekshiruvlar, laborator va instrumental usullar asosida tezkor va aniq tashxis qo‘yish zarur bo‘ladi. Klinik belgilari O'tkir qorin sindromining asosiy belgilariga quyidagilar kiradi: - Qorin og‘rig‘i (ko‘pincha kuchli, doimiy, palpatsiyada kuchayadi) - Ko‘ngil aynishi, qayt qilish - Ich ketishi yoki ich qotishi - Qorinning sanchuvchi yoki tarang holga kelishi - Harorat ko‘tarilishi (infeksiyali hollarda) - Yurak urishining tezlashuvi (taxikardiya) - Ichak harakatlarining pasayishi yoki yo‘qolishi Diagnostika O'tkir qorin sindromini aniqlashda anamnez, jismoniy tekshiruv va instrumental usullar muhim o‘rin tutadi: 1. Anamnez: Og‘riqning boshlanishi, davomiyligi, lokalizatsiyasi aniqlanadi. 2. Fizikal tekshiruv: Qorin devorining tarangligi, Blumberg belgisi, Shchetkin– Blumberg simptomi baholanadi. 3. Laborator tekshiruvlar: - OQ soni (leykotsitoz) - CRB, amilaza, lipaza - Biokimyo 4. Instrumental tekshiruvlar: - Qorin sohasining UTT - Rentgen (erkin havo, suyuqlik) - KT (kompyuter tomografiya) - Laparoskopiya (zarurat bo‘lsa) https://scientific-jl.com 2 2 2 47-son_3-to’plam_Iyun -2025 ISSN:3030-3621 Ta'lim innovatsiyasi va integratsiyasi Qorin bo'shlig'i a’zolarining yopiq shikastlarida (yirtilishida) va teshib o'tadigan jarohatlarida operatsiyadan oldingi tayyorgarlik iloji boricha qisqa bo'lishi kerak. Gigiyenik vanna, tozalovchi huqna, me’dani yuvish singari tadbirlarni qo'llash yaramaydi. Umumiy tayyorgarlikka kelganda faqat qorindagi tuklar qiriladi va teri iliq suv bilan artiladi. Bemorning qovug'i bo'shatiladi. Operatsiyadan oldingi tayyorgarlikning qolgan qismi shokka, yurak-tomirl

Доказательный фрагмент

«O’tkir qorin sindromi tushunchasi Ichki organlar qorin parda bilan qoplangan.»

Образец извлечения

Демо-превью

O’tkir qorin sindromi tushunchasi Ichki organlar qorin parda bilan qoplangan. Полный текст публикации CiteX не хранит — доступ к первоисточнику открывается по DOI согласно лицензии издателя и выбранному плану.

DOI не указан
Цитирований
0
Просмотров
0
Тип
Журнал
Страна
Узбекистан
Ключевые слова
Perforatsiyalar., Ichak ishemiyasi, Ichak burilishi (volvulus), Kalit so’zlar: -Ichak tutilishi (obstruktsiya)
Спросить CiteX об этой работе

Смежные источники