DAVLAT XARIDLARINING HUQUQIY TARTIBGA SOLINISHI

Аннотация

This article discusses the stages of development of public procurement in Uzbekistan and the legal foundations for regulating them. The public procurement system has evolved since 2000, transitioning from classical methods to mechanisms involving electronic auctions and the involvement of small business entities. The laws "On Public Procurement" adopted in 2018 and 2021 are focused on ensuring transparency, competitiveness, and efficiency in public procurement. Additionally, measures aimed at combating corruption, preventing conflicts of interest, and improving monitoring systems, along with their socio-economic significance, are analyzed. Keywords: public procurement, legal regulation, competition, anti-corruption, electronic platform, reforms, legislation, efficiency. ПРАВОВОЕ РЕГУЛИРОВАНИЕ ГОСУДАРСТВЕННЫХ ЗАКУПОК Аннотация: В статье рассматриваются этапы развития государственных закупок в Узбекистане и юридические основы их регулирования. Система https://scientific-jl.com 2 1 2 47-son_1-to’plam_Iyun -2025 ISSN:3030-3621 Ta'lim innovatsiyasi va integratsiyasi государственных закупок развивалась с 2000 года, переходя от классических методов к механизмам, включающим электронные аукционы и привлечение субъектов малого бизнеса. Принятые в 2018 и 2021 годах законы "О государственных закупках" направлены на обеспечение прозрачности, конкурентоспособности и эффективности государственных закупок. Кроме того, рассматриваются меры по борьбе с коррупцией, предотвращению конфликта интересов и совершенствованию систем мониторинга, а также их социально- экономическое значение. Ключевые слова: государственные закупки, правовое регулирование, конкуренция, борьба с коррупцией, электронная платформа, реформы, законодательство, эффективность. O'zbekistonda davlat xaridlarining huquqiy tartibga solinishi iqtisodiy barqarorlik va davlat resurslaridan samarali foydalanishni ta'minlashda muhim rol o'ynaydi. Davlat xaridlari jarayoni davlatning ijtimoiy1-iqtisodiy rivojlanishini qo'llab- quvvatlash va shaffoflikni ta'minlash orqali korrupsiyani kamaytirishga xizmat ko’rsatadi. Ushbu maqolada O'zbekistondagi davlat xaridlarining huquqiy tartibga solinishi, rivojlanish bosqichlari, uning ahamiyati va muammolari haqida tahlil qilinadi. Davlat xaridlari - bu davlat yoki uning idoralari tomonidan tovarlar, ishlar yoki xizmatlar sotib olish jarayoni hisoblanadi. Ularning maqsadi xalq manfaatlarini himoya qilish, sifatli mahsulotlar taqdim etish va davlat resurslarini samarali boshqarishdan iborat. Mamlakatimizda davlat xaridlari tizimini rivojlanishini shartli tarzda to‘rt bosqichga ajratish mumkin2 Birinchi bosqich (2000-2011) davomida O‘zbekiston Respublikasida davlat xaridlari tizimi Fuqarolik kodeksi, “Xo‘jalik yurituvchi subyektlar faoliyatining shartnomaviy-huquqiy bazasi to‘g‘risida”gi Qonun va “Tender savdolarini tashkil etishni takomillashtirish chora-tadbirlari to‘g‘risida”gi Vazirlar Mahkamasining Qarori asosida shakllandi va rivojlandi. 3 Ushbu hujjatlar asosida, davlat ehtiyojlari uchun tovarlar etkazib berish bo‘yicha davlat kontrakti va shartnomalarining mohiyati, ularni tuzish va bajarish tartibi, shuningdek, tomonlarning majburiyatlari Fuqarolik kodeksida belgilandi. 1 O‘zbekiston Respublikasining 22.04.2021 yildagi “Davlat xaridlari to‘g‘risida”gi O‘RQ-684-son Qonuni. https://www.google.com/search?client=safari&rls=en&q=O%E2%80%98zbekiston+Respublikasining+22.04.2021+yilda gi+%E2%80%9CDavlat+xaridlari+to%E2%80%98g%E2%80%98risida%E2%80%9Dgi+O%E2%80%98RQ-684- son+Qonuni.&ie=UTF-8&oe=UTF-8 2 O‘roqov U.Yu. Davlat xaridi. O‘quv qo‘llanma.T.:«Nihol print» OK, 2022. 200 b. 3 Vazirlar Mahkamasining 2022-yil 20-maydagi 276-son qarori bilan tasdiqlangan “Davlat xaridlarini amalga oshirish bilan bog‘liq tartib-taomillarini tashkil etish va o‘tkazish tartibi to‘g‘risida”gi Nizom https://scientific-jl.com 2 1 3 47-son_1-to’plam_Iyun -2025 ISSN:3030-3621 Ta'lim innovatsiyasi va integratsiyasi “Xo‘jalik yurituvchi subyektlar faoliyatining shartnomaviy-huquqiy bazasi to‘g‘risida”gi Qonun esa xo‘jalik subyektlari o‘rtasida shartnomalar tuzish, bajarish, o‘zgartirish va bekor qilish jarayonlarini tartibga soladi. Ushbu qonun xo‘jalik yurituvchi subyektlarning huquq va majburiyatlarini, shuningdek, mahalliy davlat hokimiyati organlari va davlat boshqaruv organlarining shartnoma munosabatlaridagi vakolatlarini belgilaydi. Ikkinchi bosqich (2011-2018): Davlat xaridi tizimining rivojlanishining ikkinchi bosqichi (2011 yildan 2017 yilgacha) xalqaro tajribadan kelib chiqib, xaridlar tizimini ochiq va shaffof qilish, shuningdek, tadbirkorlik subyektlarini keng jalb etish orqali raqobatni ta'minlashga qaratilgan. Ushbu davrda davlat xaridlari sohasidagi qonunchilikni xususiy va davlat sektori ehtiyojlariga mos ravishda rivojlantirish zarurati paydo bo'ldi. Shuningdek, yangi davlat xaridlari turlarini joriy etish va mavjudlarini takomillashtirish talabi tug'ildi. Bu sharoitda, O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining "Davlat xaridlari tizimini