Научные статьиM.H.Sayidova, S.U.Pulatova2025
Этапы становления и развития института предварительного следствия в Республике Узбекистан
Abdulla JUMANOV (investigation institution in the Republic of Uzbekistan)
Общество и инновации · 6 · 633-644 · 2025
Аннотация
Калит сўзлар: Ушбу мақолада Ўзбекистон Республикасида дастлабки жиноят ҳуқуқи, тергов институтининг вужудга келиши ва ривожланиш дастлабки тергов, босқичлари таҳлил қилинади. Муаллиф ҳуқуқий ҳуқуқ тарихи, манбаларни чуқур ўрганиб, зардуштийлик давридан ислоҳотлар, жиноят-процессуал бошлаб, ислом ҳуқуқи ва шариат қоидаларига таянган қонунчилик, даврни, шунингдек мустақилликка эришгандан кейинги 1 Independent researcher, Academy of the Ministry of Internal Affairs of the Republic of Uzbekistan. Жамият ва инновациялар – Общество и инновации – Society and innovations Special Issue – 04 (2025) / ISSN 2181-1415 ички ишлар, замонавий ислоҳотлар даврини қамраб олган. Мақолада тергов органлари, тергов органларининг ташкил этилиши, улар фаолиятини Авесто, шариат, тартибга солувчи қонунчилик ҳужжатларидаги эволюция ва ҳуқуқий тизим. фуқароларнинг ҳуқуқ ҳамда эркинликларини таъминлашга қаратилган чора-тадбирлар кенг ёритилган. Совет давридан бошлаб бугунги кунгача бўлган жараёнда жиноят- процессуал қонунчиликдаги ўзгаришлар таҳлил қилиниб, замонавий тергов тизимини такомиллаштиришга қаратилган ташаббуслар ўрганилган. Этапы становления и развития института предварительного следствия в Республике Узбекистан АННОТАЦИЯ Ключевые слова: В статье рассматриваются исторические этапы уголовное право, становления и развития института предварительного предварительное следствия в Республике Узбекистан. Автор проводит следствие, глубокий анализ источников права, начиная с история права, реформы, доисламского периода, охватывающего нормы обычного уголовно-процессуальное права и учение «Авесты», вплоть до современных реформ, законодательство, инициированных после обретения независимости. Особое внутренние дела, внимание уделено законодательным изменениям, следственные органы, сопровождавшимся институциональными Авеста, шариат, преобразованиями в сфере следственных органов, а также правовая система. усилиям по усилению гарантий прав и свобод личности. Раскрыты ключевые этапы эволюции уголовно- процессуального законодательства, начиная с советского периода и заканчивая современными инициативами по модернизации следственного процесса. Работа подкреплена нормативными источниками и документами, регламентирующими деятельность органов предварительного расследования в Узбекистане. SUMMARY This paper explores the historical evolution and legal transformation of the institute of preliminary investigation in the Republic of Uzbekistan. It traces the origins of investigative practices from early customary law and Zoroastrian teachings as reflected in the Avesta, through the integration of Islamic Sharia norms during the periods of Arab influence and local khanates, to the structural and procedural changes implemented under Soviet rule. The study provides a chronological overview of legal reforms from the first Uzbek Criminal Procedure Code of 1926 to significant institutional reorganizations following Uzbekistan’s independence. Particular attention is paid to the legal foundations established for investigative authorities, the growing role of the prosecutor's office, and the introduction of procedural guarantees aimed at protecting individual rights. Post-independence reforms, especially those initiated from 2001 onward, are critically examined in light of efforts to align the criminal justice system with democratic principles and international legal standards. The creation of the Investigation 634 Жамият ва инновациялар – Общество и инновации – Society and innovations Special Issue – 04 (2025) / ISSN 2181-1415 Department under the Ministry of Internal Affairs and the adoption of various presidential decrees and laws underscore a broader commitment to the modernization of law enforcement institutions. The article concludes with reflections on the ongoing legal reforms and their significance for the further development of criminal procedure in Uzbekistan. Муайян ҳуқуқий воқелик ва ҳодисаларнинг моҳиятини чуқур англаш учун аввало унинг келиб чиқиш манбасини ўрганиш талаб этилади. Айнан ушбу қоида бизни терговга қадар текширув институтининг пайдо бўлиши ва тарихий ривожланишини тадқиқот доирасида ўрганишга ундайди. Шунингдек, терговга қадар текширув жараёнининг вужудга келиш омиллари, ривожланиш босқичлари ҳамда амалдаги ҳолатини чуқур таҳлил қилиш ушбу институтни янада такомиллаштириш борасида фикр-мулоҳазалар юритиш учун замин яратади. Қадимда мамлакатимиз ҳудудида жиноят ва жазо тизими эрамизнинг VII–VIII асрига қадар одат ҳуқуқи асосида, шунингдек зардуштийлик динининг муқаддас «Авесто» китобида келтирилган қоидаларга риоя қилинган[1]. Юртимиз ҳудудлари араблар томонидан истилоҳ қилинган вақтдан то чор Россияси босқинига қадар бўлган вақт оралиғида эса, ватанимиз ҳудудида хонликлар ва амирликларда жиноят ва жазо тизими одат нормалари билан бир қаторда, шариат нормалари билан тартибга солинган[2]. Ушбу тарихий даврда олий суд ҳокимияти хон ва амирларнинг назорати остида иш юритган[3] Амир ва хонлар ушбу судга раислик қилувчи қози калонни лавозимг
Доказательный фрагмент
«Калит сўзлар: Ушбу мақолада Ўзбекистон Республикасида дастлабки жиноят ҳуқуқи, тергов институтининг вужудга келиши ва ривожланиш дастлабки тергов, босқичлари таҳлил қилинади.»
Образец извлечения
Демо-превьюКалит сўзлар: Ушбу мақолада Ўзбекистон Республикасида дастлабки жиноят ҳуқуқи, тергов институтининг вужудга келиши ва ривожланиш дастлабки тергов, босқичлари таҳлил қилинади. Полный текст публикации CiteX не хранит — доступ к первоисточнику открывается по DOI согласно лицензии издателя и выбранному плану.
- Цитирований
- 0
- Просмотров
- 0
- Тип
- Журнал
- Страна
- Узбекистан
- Ключевые слова
- criminal law, transformation of criminal procedure legislation, and measures, ислоҳотлар, шариат, уголовно-процессуальное законодательство, preliminary investigation, legal system, дастлабки тергов, правовая система, жиноят ҳуқуқи, ҳуқуқ тарихи, внутренние дела, Авесто, история права, реформы, criminal procedure legislation, internal affairs, жиноят-процессуал қонунчилик, ички ишлар, investigative bodies, reforms, legal history, предварительное следствие, Авеста, следственные органы, ҳуқуқий тизим, Sharia law, тергов органлари, Avesta, уголовное право
Смежные источники
Общество и инновацииKhosiyat MAMATKULOVA2024
Академические исследования в современной наукеKhudaiberdiyeva Arafat Israilovna, Ph.D Professor hudayberdiyevaarofat@gmail.com +12026
Научные статьиI.B.Yangiboyev, E.X.Berdanov +22025