Научные статьиM.H.Sayidova, S.U.Pulatova2025
ОБЕСПЕЧЕНИЕ ВЫСОКОЙ ТОЧНОСТИ СОПОСТАВЛЕНИЯ БИОЛОГИЧЕСКИХ ПОВТОРЯЮЩИХСЯ ПОСЛЕДОВАТЕЛЬНОСТЕЙ
RIVOJLANISH ISTIQBOLLARI” · ANIQLIKNI TA'MINLASH · Ayubjonova Nozima Rahmatjon qizi. · Dusmatova Gulbahor Abdurashidovna
Универсал международный научный журнал · 2026
Аннотация
T-Coffee (Tree-based Consistency Objective Function for Alignment Evaluation) — это программа для множественного выравнивания последовательностей, использующая прогрессивный подход и целевую функцию, основанную на согласованности с деревом. Она создает библиотеку парных выравниваний, которая направляет выравнивание нескольких последовательностей. Ключевые слова: Байесовский вывод, белок цитохрома, PIR, MSF, FASTA, ClustalW, ClustalX, T-Coffee, выравнивания, PDB, филогенетическое дерево. Annotation:T-Coffee (Tree-based Consistency Objective Function for Alignment Evaluation) is a multiple sequence alignment program that uses a progressive approach with a consistency-based objective function. It constructs a library of pairwise alignments to guide the alignment of multiple sequences. Keywords: Bayesian inference, cytochrome protein, PIR, MSF, FASTA, ClustalW, ClustalX, T-Coffee, alignments, PDB, phylogenetic tree. T-Coffee dasturi (Tree-based Consistency Objective Function for Alignment Evaluation) ko‘p martalik ketma-ketliklarni (MSA) moslashtirish uchun ishlab chiqilgan bioinformatik vositadir. Bu dastur ilmiy tadqiqotlarda keng qo‘llanilib, turli olimlar tomonidan biologik ketma-ketliklarni tahlil qilishda foydalanilgan [2]. Cédric Notredame, Desmond G. Higgins va Jaap Heringa "T-Coffee: A novel method for fast and accurate multiple sequence alignment" mavzusida tadqiqot o’tkazishgan. Ushbu tadqiqotda T-Coffee dasturining asosiy algoritmi taqdim etilgan bo‘lib, ko‘p martalik ketma- ketliklarni moslashtirishda yuqori aniqlikni ta'minlash usullari ko‘rib chiqilgan. Orla O'Sullivan, Desmond Higgins va Cédric Notredame "Multiple alignments of sequences and structures using T- Coffee" mavzusida tadqiqiot olib borishgan. Ushbu ishda T-Coffee dasturining ketma-ketliklar va ularning tuzilmalari asosida moslashtirish imkoniyatlari o‘rganilgan. Iain M. Wallace, Orla O'Sullivan, Desmond G. Higgins va Cédric Notredame "M-Coffee: combining multiple sequence alignment methods with T-Coffee" mavzusida izlanish olib borishgan. Bu tadqiqotda M-Coffee deb nomlangan metod taqdim etilgan bo‘lib, u bir nechta moslashtirish usullarini birlashtirib, yakuniy moslashtirishni yaratadi [1]. T-Coffee.dagi eng so'nggi yaxshilanish shablonga asoslangan bir nechta ketma-ketlikni moslashtirish konsepsiyasining rivojlanishi bo'ldi. Shablonga asoslangan tekislash vositasi sifatida ishga tushirilganda, https://www.ebi.ac.uk/training orqali kiriladi [3]. T-Coffee birlamchi kutubxonani yaratish uchun boshqa protseduradan foydalaniladi: ketma-ketliklarni to'g'ridan-to'g'ri tekislash o'rniga, u har bir kirish ketma-ketligini shablon bilan bog'laydi, so'ngra har bir juft shablonni tegishli tekislagich bilan tekislaydi va natijada olingan hizalamalarni asl ketma- ketliklarga loyihalashtiradi. T-Coffee dasturida quyidagi ketma-ketlikda ish olib boriladi: adu.uz universaljurnal.uz 368 “ZAMONAVIY BIOLOGIYANING DOLZARB MUAMMOLARI VA RIVOJLANISH ISTIQBOLLARI” xalqaro ilmiy-amaliy anjuman materiallari Bunda, https://www.ncbi.nlm.nih.gov/books.da maqsadga muvofiq taxlil qilish mumkin bo‘ladi. Dasturda “Submit” orqali taxlilni boshlanishi hamda ishning yakunlanganligi ko’rinadi. “View results”.da dastur hosil qilib bergan tekislangan nukleotidlar qatori kelib chiqadi. Shu bilan birga, dasturdan foydalanishda “Phylogenetic tree” bo’limida filogenetik daraxt tuzishni amalga oshiriladi. “Aligments” bo’limida esa - dastur hosil qilib bergan hizalamalar ekranda paydo bo’ladi [1]. Demak, T-Coffee (Tree-based Consistency Objective Function for Alignment Evalluation) tekislanishni baholash uchun daraxtga asoslangan izchillik maqsadi, funksiyasi, progressiv yondashuvdan foydalangan holatda bir nechta ketma-ketlikni tekislash dasturidir. Kutubxonada kiritilgan ketma-ketlik o'rtasidagi o'zaro moslashuv moslamalari ma'lumotlarini ko'rib chiqqani uchun, algoritm ClustalW-ga qaraganda aniqroq. Bundan tashqari, u ilgari olingan bir nechta ketma-ketliklarni birlashtirishi mumkin va so’nggi versiyalarda PDB fayllaridan (3D-Coffee) tizimli ma’lumotlardan foydalanishi mumkin. Eng keng tarqalagan kirish formatlarini qo’llab-quvvatlanadi ( FASTA, PIR). Shunday qilib, u ko'proq turli xil ketma-ketlikni tasvirlanish uchun foydali. Foydalanilgan adabiyotlar 1. Глушков А. В., Вишневская А. Г. – “Биоинформатика. Основы и приложения”– М.: Физматлит, 2012. 2. Чубаров. Ю. В.- “Биоинформатика: анализ геномных последовательностей” — М.: МГУ, 2008. 3.https://www.ebi.ac.uk/training adu.uz universaljurnal.uz 369
Доказательный фрагмент
«T-Coffee (Tree-based Consistency Objective Function for Alignment Evaluation) — это программа для множественного выравнивания последовательностей, использующая прогрессивный подход и целевую функцию, основанную на сог…»
Образец извлечения
Демо-превьюT-Coffee (Tree-based Consistency Objective Function for Alignment Evaluation) — это программа для множественного выравнивания последовательностей, использующая прогрессивный подход и целевую функцию, основанную на сог… Полный текст публикации CiteX не хранит — доступ к первоисточнику открывается по DOI согласно лицензии издателя и выбранному плану.
- Цитирований
- 0
- Просмотров
- 0
- Тип
- Журнал
- Страна
- Узбекистан
- Ключевые слова
- Bayesian inference, cytochrome protein, PIR, MSF, FASTA, ClustalW, ClustalX, alignments, phylogenetic tree., цитохромный белок, sitoxrom oqsil, hizalamalar, филогенетическое дерево., filogenetik daraxt., выравнивания, T-Coffee, Байесовский вывод, PDB
Смежные источники
Общество и инновацииKhosiyat MAMATKULOVA2024
Академические исследования в современной наукеKhudaiberdiyeva Arafat Israilovna, Ph.D Professor hudayberdiyevaarofat@gmail.com +12026
Научные статьиI.B.Yangiboyev, E.X.Berdanov +22025