БИОЛОГИЧЕСКИЕ И ЛЕЧЕБНЫЕ СВОЙСТВА РОМАШКИ АПТЕЧНОЙ

Аннотация

Chamomile (Matricaria chamomilla L.) is a widely used medicinal plant in traditional and modern pharmaceutical practices. This article explores the biological properties of chamomile (botanical description, chemical composition, ecological factors) and its medicinal properties (anti-inflammatory, sedative, antibacterial effects, and others). Based on literature reviews and clinical research data, it was determined that chamomile’s active compounds, such as chamazulene, apigenin, and essential oils, contribute to its therapeutic efficacy. The plant is significant in treating digestive disorders, skin conditions, and stress-related issues. Further research is needed to identify new therapeutic applications of chamomile. Keywords: Chamomile, Matricaria chamomilla, biological properties, medicinal properties, chemical composition, pharmacological effects, anti-inflammatory, sedative, clinical studies, traditional medicine. Language: Uzbek Citation: Mirzayev , S., & Xusanov , S. (2025). BIOLOGICAL AND MEDICINAL PROPERTIES OF CHAMOMILE. Universal International Scientific Journal, 2(6), 3–6. Retrieved from https://universaljurnal.uz/index.php/jurnal/article/view/2877 Copyright © 2025 by author(s) and Scientific Research Publishing Inc. This work is licensed under the Creative Commons Attribution International License (CC BY 4.0). http://creativecommons.org/licenses/by/4.0/ Kirish O‘simliklar dunyosi tabiatning ashyosidan tayyorlanmoqda. Yer yuzida ajralmas qismi hisoblanadi. Yer yuzidagi dorivor oʻsimliklarning 10−12 ming turi hayotning davomiyligini o‘simliklarsiz borligi aniqlangan. 1000 dan ortiq oʻsimlik tasavvur qilib bo‘lmaydi. Insoniyat hayoti turining kimyoviy, farmakologik xossalari o‘simliklar olami bilan uzviy bog‘langan, tekshirilgan. Mutloq ko‘pchilik chunki ular insonni to‘ydirgan, kiyintirgan, mamlakatlarda, shu jumladan, O‘zbekiston davolagan, qurilish, dorivor va texnik xom- Respublikasida farmatsevtika sanoatini ashyo manbai bo‘lib xizmat qilgan. Ma’lumki, jadallik bilan rivojlanishi bunday dunyo miqyosida farmatsevtika korxonalarida korxonalarning dorivor o'simliklar xom- ishlab chiqarilayotgan dori vositalarining ashyosiga bo‘lgan talabini keskin ortishiga taxminan 50% i dorivor o‘simliklar xom- sabab bo‘lmoqda. Shuni ta’kidlash lozimki, 4 Universal International Scientific Journal 2025, 2(6) tabiiy holda o‘suvchi dorivor o‘simliklar cho‘zilgan, ichi bo‘sh, konussimon idish zaxiralarining chegaralanganligi tufayli shaklida bo‘lishidir. Savatchalarning chekka farmatsevtika sanoati korxonalarning dorivor gullari urg‘ochi bo‘lib, oq gullarning o'simliklar xom-ashyosiga bo‘lgan talabini, yaproqlari bilan qoplangan, o‘rtadagi gullari asosan, dorivor o'simliklar o‘stirish orqaligina esa quvurli, ikki jinsli va sariq rangda bo‘ladi. qondirish mumkin. O‘zbekistonda dorivor Moychechak iyun-iyul oylarida gullab, o‘simliklarning 700 dan ortiq turi mavjud. urug‘laydi. Shulardan tabiiy sharoitda o‘sadigan va Moychechak kurtaklari och yashil rangda madaniylashtirilgan 120 ga yaqin o‘simlik bo‘lib, past va ingichka urug‘ o‘simtasining turlaridan ilmiy va xalq tabobatida pastki qismi qismi bilan ajralib turadi, ular foydalaniladi. Hozirgi davrda tibbiyotda sezilmaydigan tarzda ildizga aylanadi. Urug‘ qo‘llanadigan dori-darmonlarning qariyb barglari o‘simtasimon, ovalsimon yoki biroz 40−47% o‘simlik xom ashyolaridan olinadi. ovalsimon shaklda, cho‘qqisi to‘mtoq yoki Dorivor o‘simliklarning quritilgan oʻti, yumaloq bo‘ladi. Voyaga yetgan o‘simlikning kurtagi, ildizi, ildizpoyasi, tuganagi, piyozi, poyasi yalang, bargli va poyasidan shoxlangan po‘stlog‘i, bargi, guli, g‘unchasi, mevasi bo‘lib, o‘simtasimon, cho‘zinchoq, (urug‘i), danagi, sharbat, qiyomi, toshchoyi, pinnatsimon va ikki marta patsimon kesilgan efir moylari va boshqalardan doridarmon yalang‘och yaproqlar bilan qoplangan. tarzida foydalaniladi. D o r i v o r l i k x u s u s i y a t l a r i . M o y c h e c h a k n i n g Biologik xususiyatlari Moychechak dorivorlik xususiyatlari keng qamrovli va (Matricaria) — murakkab-guldoshlar oilasiga ko‘plab tibbiy muolajalarda qo‘llaniladi. mansub bir yillik o’tsimon o’simlik turkumi, Ushbu o‘simlik spazmni yo‘qotishda, gaz va dorivor ekin hisoblanadi. Ushbu turkumga 50 hayz ko‘rish bilan bog‘liq og‘riqlarni dan ortiq tur kiradi. Asosan, Evropada, kamaytirishda samarali hisoblanadi. Janubiy Sibirda, Kavkazda va O‘rta Osiyoda Moychechakda mavjud alfa-bisabolol uchraydi. Ko‘pgina mamlakatlarda, shu moddasining yaralarni tez va samarali jumladan O‘zbekistonning Toshkent va davolash xususiyati borligi aniqlangan. Namangan viloyatlaridagi dorivor ekinlar Shuningdek, moychechakdagi azulen yurak etishtiriladigan xo‘jaliklarda moychechakning urishining normallashtirishga ijobiy ta’sir dorivor turi (chittigul) ekiladi. Dorivor ko‘rsatadi.Moychechakdan tayyorlangan moychechakning bo‘yi taxminan 40 sm dorilar gastrit va yarali kolit kabi oshqozon- atrofida bo‘lib, poyasi bir yoki bir nechta ichak kasalliklarini davolashda k