Vanadiyning tirik organizmlardagi ahamiyati va biologik tizimlardagi roli

Аннотация

Bugungi kunda fan va texnologiyalar taraqqiyoti bilan bir qatorda, kam uchraydigan clementlaming, xususan, vanadiyning o‘mi tobora ortib bormoqda. Vanadiyning asosiy qismi (85%) qora metallurgiyada po'lat, cho'yan va qotishmalarning mustahkamligini, issiqqa, yemirilishga va korroziyaga chidamliligini oshirish maqsadida ishlatiladi. Vanadiy birikmalari kimyo sanoatida katalizatorlar sifatida, shuningdck qishloq xo‘jaligi, tibbiyot, to'qimachilikda, lok-bo‘yoq, rezina, sopol, shisha ishlab chiqarishda, foto va kino sanoatida keng qo'llaniladi. Biroq, sanoat ko'lamida vanadiy birikmalarining faol ishlatilishi ushbu elemcntning atrof-muhitda va biologik tizimlarda to‘planib borishiga, natijada esa salbiy ekologik va sogdiq bilan bog'liq muammolarga olib kelish xavfiga sabab bo‘lmoqda. Shu boisdan, vanadiy ionlarini aniqlash, monitoring qilish va xavfsizlik darajasini baholash imkonini bcruvchi ishonchli, tcjamkor, tezkor hamda yuqori aniqlikka ega metodlarni ishlab chiqish bugungi kun ilm-fani va amaliyoti uchun nihoyatda dolzarb masalalardan biridir.