Роль Узбекистана в борьбе с наркотическими средствами и психотропными веществами

Аннотация

Калит сўзлар: Мақолада дунё ҳамжамиятини ташвишга ва таҳликага наркомания, солаётган гиёҳвандлик воситалари ҳамда психотроп гиёҳвандлик, моддаларининг Ўзбекистон ҳудудига кириб келишига психотроп, қарши курашишнинг қонуний асослари ёритилган. оғуфурушлик, героин, Шунингдек, ушбу моддаларнинг республикамиз ҳудудига опиум, ноқонуний йўллар билан олиб кирилиши, тарқалиши Марказий Осиё, унинг салбий оқибатлари, илмий мисоллар асосида таҳлил 1 PhD, Associate Professor, Kokand University Andijan branch Жамият ва инновациялар – Общество и инновации – Society and innovations Issue – 6 № 3 (2025) / ISSN 2181-1415 Жанубий, этилган. Бундан ташқари мақолада Марказий Осиё Ғарбий Осиё, минтақасида ушбу гиёҳванд моддаларнинг қурбонига глобал, айланиб қолаётган инсонлар, айниқса ёшларнинг аянчли экстремизм, тақдири, унга қарши курашишда маънавиятнинг ўрни очиб терроризм, қурол савдоси, берилган. одам савдоси Роль Узбекистана в борьбе с наркотическими средствами и психотропными веществами АННОТАЦИЯ Ключевые слова: В статье рассматриваются правовые основы наркомания, противодействия ввозу наркотических средств и наркотики, психотропных веществ на территорию Узбекистана, психотропные вещества, которые представляют угрозу и вызывают озабоченность наркотрафик, героин, международного сообщества. На научных примерах опиум, анализируются незаконный оборот и распространение Центральная Азия, этих веществ внутри страны, а также их негативные Южная Азия, последствия. Кроме того, в статье освещается трагическая Западная Азия, судьба людей, особенно молодежи, ставших жертвами этих глобальный, экстремизм, наркотических веществ в Центрально-Азиатском регионе, терроризм, и подчеркивается роль духовности в борьбе с ними. торговля оружием, торговля людьми. Инсониятни турли синов ва таҳликага солаётган ХХI асрнинг иккинчи ўн йиллигида ер сайёрасининг баъзи бир минтақаларидаги давлатларда фан-техника тараққий этиб, жаҳон иқтисодиёти ривожида салмоқли ўрин эгаллаган бўлса, Яқин Шарқ ва Жанубий Осиё минтақасидаги давлатларда диний, миллий, этник зиддиятларнинг авж олиб бораётганлиги ушбу минтақада истиқомат қилаётган бегуноҳ инсонларнинг, айниқса норасида болаларнинг дунёдан барвақт кетишига олиб келмоқда. Шунингдек, ўзаро урушларнинг оғир зарбалари минтақа давлатларидаги мактаб ёшига етган болалар ва ўсмир ёшларни таълим олиш ўрнига ҳаётнинг оғир синовларини бошдан кечиришга мажбур қилмоқда. Ушбу минтақаларда глобал терроризм ва экстремизм, сепаратизм сингари хавфнинг ортиб бориши билан бир қаторда гиёҳванд ва психотроп моддаларнинг тарқалишига ҳам сабаб бўлмоқда. Бинобарин, ушбу ҳудудларда чегара билмас глобал хавфга айланиб бораётган гиёҳвандлик инсониятни эзгуликка эмас, балки жиноят ва ёвузликка етакловчи иллатга айланиб бораётганлиги дунё ҳамжамиятини чуқур ташвишга солди. Ҳозирги кунда аср вабосига айланган мазкур иллат ёшлар ўртасида кун сайин кенг қулоч ёзиб бораётганлиги, айниқса ушбу вабонинг асосий қисми Афғонистон заминида етиштирилиб, Марказий Осиё минтақасида жойлашган мамлакатлар орқали Шарқий ва Ғарбий Европа давлатларига етказиб берилаётганлиги, минтақа давлатларини гиёҳвандлик воситалари ва психотроп моддаларнинг ноқонуний тарқалишини олдини олиш ҳамда ушбу моддаларнинг минтақа давлатларида тарқалишига йўл қўймаслик учун ҳуқуқ тартибот 2 Жамият ва инновациялар – Общество и инновации – Society and innovations Issue – 6 № 3 (2025) / ISSN 2181-1415 идоралари ва тегишли ташкилотлар ўртасидаги ўзаро ҳамкорлик алоқаларини кучайтиришни даврнинг ўзи тақозо этмоқда. Бу борада Ўзбекистон Республикасида ҳам мустақилликнинг дастлабки кунларидан бошлаб гиёҳвандлик воситалари ва психотроп моддаларнинг мамлакат ҳудудига ноқонуний кириб келишини олдини олиш, ушбу воситаларнинг аҳоли орасида, айниқса ёшлар ўртасида тарқалишига йўл қўймаслик мақсадида ушбу аср вабосига қарши курашишнинг қонуний асослари яратилди. Жумладан, 1999 йил 19 августда қабул қилинган 5 боб 43 моддадан иборат бўлган “Гиёҳвандлик воситалари ва психотроп моддалар тўғрисида”ги 813- I-сонли Ўзбекистон Республикаси Қонунининг 34-моддасида гиёҳвандлик воситалари, психотроп моддалар ва прекурсорлар тарғиботининг тақиқланиши ҳамда рекламасининг чекланиши назарда тутилган, гиёҳвандлик воситалари, психотроп моддалар ва прекурсорлар тарғиботи, яъни Гиёҳвандлик воситалари, психотроп моддалар ва прекурсорларни ишлаб чиқиш, тайёрлаш ва улардан фойдаланиш усуллари, услублари тўғрисидаги, уларни олиш жойлари ҳақидаги маълумотларни тарқатишга қаратилган фаолият тақиқланади, деб қўйилган.[1] Юқоридаги моддадан келиб чиқадиган бўлсак, бугунги кунда Ўзбекистон ҳудудида гиёҳвандлик воситалари, психотроп моддалар ва прекурсорларни нафақат тайёрлаш балки ушбу моддаларни тарқатишга ҳам йўл қўйилмаслиги, акс холда ушбу ҳаракатлар амалга оширилган ҳолатда жазо муқаррарлиги назарда тутилган. Шунингдек, 8 бўлим XXIV боб, 302 моддадан иборат бўлган, Ўзбекистон Республикаси жиноят кодексининг XIX бобида “Гиёҳвандлик воситалари ёки психотроп моддалар билан қонунга хилоф равишда муомала қилишдан ибора