К содержанию
РецензированоRU2025

AGIOGRAFIK MATNLARNING KONTEKSTUAL TAHLILI

Egamberganova Dilafruz Baxtiyorovna

Лучшие интеллектуальные исследования · 2025

Аннотация

В последние годы в узбекском литературоведении развиваются принципы обновления формы и содержания. В частности, яркие образцы нашей национальной литературы напрямую и косвенно переводятся на иностранные языки, и наоборот, редкие произведения мировой https://scientific-jl.com/luch/ 2 1 Часть-47_ Том-2_ июнь-2025 литературы переводятся на узбекский язык нашими искусными переводчиками и доводятся до сведения широкой аудитории. В рамках исследования были проанализированы избранные агиоматы из произведений, переведенных с узбекского на французский и с французского на узбекский язык, и дана оценка степени их соответствия оригиналу. Для анализа были использованы произведение Аль-Бухари «Золотая цепь», роман Чолпон «Ночь и день», каталог «Святыни и святые места Узбекистана», произведения французских писателей Эмиля Золя, Проспера Мериме, Стендаля, Бернардена де Сен-Пьера, Амина Маалуфа и варианты их переводов. В основном сопоставительно анализировались степень соответствия перевода оригиналу, то есть соотношение формы и содержания, выражение контекстуального значения, художественно-языковые, национально-культурные особенности. Ключевые слова: аксиология, агиографический термин, научность, феномен, вера, ценность, аксиологическая доминанта, исследование, ксенолалия Annotation:In recent years, principles of renewal of form and content have been developing in Uzbek literary studies. In particular, bright examples of our national literature are directly and indirectly translated into foreign languages, and vice versa, rare works of world literature are translated into Uzbek by our skilled translators and brought to the attention of a wide audience. The study analyzed selected hagiomata from works translated from Uzbek into French and from French into Uzbek, and assessed the degree of their correspondence to the original. The analysis used Al-Bukhari's work "The Golden Chain", Cholpon's novel "Night and Day", and the catalog "Shrines and Holy Places of Uzbekistan"works by French writers Emile Zola, Prosper Mérimée, Stendhal, Bernardin de Saint-Pierre, Amin Maalouf and their translations. The https://scientific-jl.com/luch/ 2 2 Часть-47_ Том-2_ июнь-2025 degree of correspondence between the translation and the original was mainly analyzed comparatively, i.e. the relationship between form and content, the expression of contextual meaning, artistic and linguistic, national and cultural features. Keywords: axiology, hagiographic term, scientific nature, phenomenon, belief, value, axiological dominant, research, xenolalia Cho‘lpon nafaqat she’riyat, balki nasrda ham o‘ziga xos uslubga ega ijodkordir. Cho‘lpon singari o‘zbek adabiyoti namoyondalarining mahorat sirlarini o‘rganish XX asr adabiyotining ijtimoiy-estetik mohiyatini belgilashda muhim o‘rin tutadi. Abdulhamid Sulaymon o‘g‘li Cho‘lponning “Kecha va kunduz” romani qariyb 80 yildan buyon qo‘ldan-qo‘lga o‘tib kelmoqda. Asar ikki qismdan iborat bo‘lib, dastlabki – “Kecha” qismi bizgacha yetib kelgan, “Kunduz” deb atalgan ikkinchi qismi haqida esa ma’lumotlar mavjud emas. Kitobda o‘zbeklarga xos andisha, himmat, iffat va soddalik kabi fazilatlar bilan birga xotinbozlik va mol-mulk orttirish yo‘lidagi illatlar ham o‘z in’ikosini topgan. Bu kabi fazilatlarlar va illatlar qarama-qarshiligi kitobxonni chuqur mushohada yuritishga undaydi. Cho‘lpon dunyosi, uning olami, ijodidagi nafislik va serjilolik har bir kitobxonni o‘ziga jalb etadi. Ayniqsa, bugungi kunda yoshlarning milliy ma’naviyatini shakllantirishda ushbu roman muhim o‘rin tutadi. “Kecha va kunduz” romani fransuz tiliga sharqshunos olim, tarixchi va tarjimon Stefan Dyuduagon tomonidan tarjima qilingan bo‘lib, mazkur asarda milliy-madaniy realiyalar va agiografik terminlarni juda ko‘p uchratishimiz mumkin. Asar o‘zbek tilidan bevosita fransuz tiliga tarjima qilinib, Fransiyada nashr etilgan. Mazkur romanning fransuzcha tarjimasi borasida ilk tadqiqot tarjimashunos olima Raima Shirinova tomonidan yaratilgan. Olima o‘zining badiiy asarlar tarjimasida olam milliy manzarasining https://scientific-jl.com/luch/ 2 3 Часть-47_ Том-2_ июнь-2025 qayta yaratilishi borasida yozgan monografiyasida bir qancha ilmiy tahlillarni keltirib, asar tarjimasi to‘g‘risida asosli munosabat bildirgan1. Aslida san’at asari, xususan, roman va jamiyat hayotining badiiy-uslubiy tahlili bir-biridan ajralmas hodisa bo‘lib, ularni o‘zaro uzviy aloqadorlikda o‘rganish “Kecha va kunduz” ning XX asr o‘zbek romanchiligida tutgan o‘rni va jahon romanchiligiga mushtarak jihatlarini kuzatishga imkon beradi. Biz ham o‘z tadqiqotimizda agiografik terminlar berilishini mazkur asardan tanlab olingan kontekstlar misolida qiyosiy tahlil qildik. Misollarga murojaat qilamiz. Asliyatda: “Otasi bomdoddan kirmagan, onasi sigir sog‘ish bilan ovora, o‘zi kichkina sahnani supurib turgan vaqtida tashqari eshikning besaranjom ochilishi Zebining ko‘nglini seskantirib oldi”2. Tarjima varianti: “Son père n’était pas rentré encore de la prière de l’aube, sa mère était occup

Доказательный фрагмент

«В последние годы в узбекском литературоведении развиваются принципы обновления формы и содержания.»

Образец извлечения

Демо-превью

В последние годы в узбекском литературоведении развиваются принципы обновления формы и содержания. Полный текст публикации CiteX не хранит — доступ к первоисточнику открывается по DOI согласно лицензии издателя и выбранному плану.

DOI не указан
Цитирований
0
Тип
Журнал
Страна
Узбекистан
Ключевые слова
axiology, hagiographic term, scientific nature, phenomenon, Kalit so’zlar: aksikologiya, axiological dominant, agiografik termin, e’tiqod, research, агиографический термин, value, ценность, ksenolaliya, Ключевые слова: аксиология, научность, ксенолалия, вера, tadqiqot, феномен, исследование, qadriyat, аксиологическая доминанта, aksiologik dominant, ilmiylik, fenomen, xenolalia, Keywords: axiology, belief
Спросить CiteX об этой работе

Смежные источники