JAHOLATGA QARASHI MA’RIFAT BILAN KURASHMOQ LOZIM

Аннотация

Mazkur ilmiy maqolada Vatan tushunchasining falsafiy, tarixiy va ijtimoiy mohiyati, uni himoya qilish masalasi jamiyat va har bir fuqaroning muqaddas burchi sifatida yoritiladi. Vatanni sevish, uni asrab-avaylash, tinchligini saqlash — milliy g‘urur va fuqarolik mas’uliyatining asosiy ko‘rinishlaridan biri ekanligi ta’kidlanadi. Maqolada shuningdek, yosh avlodda vatanparvarlik tuyg‘usini shakllantirish, harbiy-ma’naviy tarbiyaning o‘rni, mamlakat xavfsizligi va mustaqilligini ta’minlashdagi har bir fuqaroning roli tahlil qilinadi. Tarixiy tajriba, zamonaviy siyosiy jarayonlar hamda O‘zbekiston Respublikasining huquqiy hujjatlari asosida vatanni himoya qilish g‘oyasining dolzarbligi asoslab beriladi. Kalit so‘zlar: Vatan, himoya, burch, vatanparvarlik, fuqarolik mas’uliyati, mustaqillik, xavfsizlik, harbiy tarbiya, yoshlar, milliy g‘urur Har bir inson uchun eng muqaddas tushuncha bu — Vatandir. Inson dunyoga kelib, nafas olib, ulg‘ayib, jamiyatga xizmat qila boshlaganidan boshlab uning ongida o‘z ona yurti haqida chuqur ehtirom va sadoqat tuyg‘usi shakllana boradi. Vatan — bu bizning ona zaminimiz, ota-bobolarimizning mashaqqatli mehnati evaziga qurilgan yurti, milliy qadriyatlarimiz, tili, dini, urf-odatlari mujassam bo‘lgan maskandir. Aynan shu zamin bizga nafaqat hayot, balki orzu, umid, kelajak va o‘zlikni anglash tuyg‘usini bag‘ishlaydi. Shu boisdan ham uni himoya qilish har bir insonning eng oliy, eng sharafli burchidir. O‘zbekiston Respublikasining Konstitutsiyasida ham har bir fuqaroning Vatan oldidagi burchi aniq belgilab qo‘yilgan. Bu nafaqat harbiy xizmatni bajarish, balki yurt tinchligini asrash, jamiyat barqarorligini saqlash, milliy qadriyatlarni qadrlash, ichki va tashqi tahdidlarga qarshi ogohlik bilan qarshi turish deganidir. https://scientific-jl.com/luch/ 4 4 9 Часть-47_ Том-2_ июнь-2025 Vatanni himoya qilish tushunchasi bugungi zamonda keng ko‘lamli ma’noga ega bo‘lib, u nafaqat qurol bilan, balki bilim bilan, yuksak ma’naviyat bilan, ongli fuqarolik pozitsiyasi bilan ham amalga oshiriladi. Tarixga nazar tashlaydigan bo‘lsak, xalqimiz ko‘plab sinovlardan, istilolardan, urush va ziddiyatlardan o‘tgan. Ammo ular hech qachon Vatanini tashlab ketmagan, balki jonidan kechib bo‘lsa ham, yurtini himoya qilgan. Bu qadriyat bugun ham dolzarbligini yo‘qotgan emas. Ayniqsa, bugungi notinch dunyoda, har xil mafkuraviy tahdidlar, axborot urushlari, gibrid xurujlar kuchaygan bir paytda yoshlar ongida vatanparvarlik ruhini mustahkamlash, ularni harbiy, ma’naviy va axloqiy jihatdan yetuk etib tarbiyalash har qachongidan muhimroq bo‘lib bormoqda. Mustaqillikni saqlash, davlat suverenitetini himoya qilish va xalq osoyishtaligini ta’minlash faqat harbiy kuch emas, balki ma’naviy yuksaklik, jamiyat birdamligi va fuqarolarning ongli yondashuviga bog‘liq. Shu boisdan ham maktabdan boshlab har bir yosh fuqaroga Vatan tushunchasining asl mohiyati, uni himoya qilishning mas’uliyati va g‘ururi chuqur singdirilishi lozim. Vatan — bu inson uchun eng aziz, eng muqaddas tushunchadir. Har bir inson o‘z vatani bilan faxrlanadi, u yerdagi tarix, madaniyat, tabiat, xalq, urf-odat va qadriyatlar bilan o‘zini bog‘laydi. Inson o‘z ona yurti uchun mas’uliyat his qiladi, uni ko‘z qorachig‘idek asrashga harakat qiladi. Aynan shu tuyg‘ular Vatan oldidagi burchni anglash va uni himoya qilish mas’uliyatini shakllantiradi. Vatanni himoya qilish esa faqat harbiy xizmat yoki qurol bilan emas, balki bilim, ma’naviyat, halollik, mehnat, vatanparvarlik ruhida yashash orqali ham ifodalanadi. Bugungi kunda jahonda yuz berayotgan siyosiy, mafkuraviy va axborot xurujlari shuni ko‘rsatmoqdaki, har bir davlat o‘zining mustaqilligi, suvereniteti, hududiy yaxlitligi, iqtisodiy va mafkuraviy xavfsizligini himoya qilishi zarur. O‘zbekiston ham bu borada izchil siyosat yuritib, milliy armiyasini mustahkamlash, yoshlarni harbiy-vatanparvarlik ruhida tarbiyalash, ularning https://scientific-jl.com/luch/ 4 5 0 Часть-47_ Том-2_ июнь-2025 ongida Vatan uchun xizmat qilish tuyg‘usini shakllantirish yo‘lida muhim qadamlar qo‘ymoqda. Shu o‘rinda O‘zbekiston Respublikasi Konstitutsiyasining 52-moddasida: “Vatan himoyasi — O‘zbekiston Respublikasining har bir fuqarosining burchidir” — deb aniq belgilab qo‘yilgan. Bu nafaqat harbiy xizmatga borish, balki har bir fuqaroning o‘z kasbida halol ishlashi, jamiyat osoyishtaligini saqlashga hissa qo‘shishi, qonunlarga rioya qilishi, ma’naviy yuksaklik bilan yashashi ham Vatanga sadoqat ifodasidir. Yoshlarni Vatanga sadoqat ruhida tarbiyalashda oilaning, maktabning, ta’lim muassasalari va ommaviy axborot vositalarining roli beqiyosdir. Bola kichikligidan o‘z yurti haqida yaxshi so‘zlar eshitib, milliy qadriyatlarimiz bilan tanishib, tarixiy qahramonlarimiz — Amir Temur, Jaloliddin Manguberdi, Zahiriddin Muhammad Bobur, Otaxon Shonazarov kabi siymolar haqida bilib ulg‘aysa, u albatta o‘z yurti bilan faxrlanadi va uni himoya qilishga tayyor bo‘ladi. Vatanparvarlik — bu shunchaki balandparvoz so‘z emas. Bu — amaliy faol