SAROYMULKXONIMNING DAVLAT BOSHQARUVIDAGI OʻRNI

Аннотация

Ushbu maqolada Saroymulkxonimning davlat boshqaruvidagi o‘rni va roli tarixiy kontekstda keng yoritiladi. Maqolada uning siyosiy, diplomatik va ijtimoiy faoliyati tahlil qilinib, davlat boshqaruvidagi samarali boshqaruv uslubi, ichki siyosatdagi muvozanatni ta’minlashdagi roli, shuningdek, tashqi siyosatdagi diplomatik aloqalarni rivojlantirishga qo‘shgan hissasi ko‘rsatib o‘tiladi. Bundan tashqari, maqolada Saroymulkxonimning ijtimoiy va madaniy hayotdagi faoliyati, xususan, ayollarning jamiyatdagi mavqeini oshirishga bo‘lgan hissasi ham yoritilgan. Tadqiqot natijalari shuni ko‘rsatadiki, Saroymulkxonim nafaqat o‘z davrining kuchli siyosatchisi, balki davlat boshqaruvida ayollarning o‘rni va faolligini ko‘rsatadigan muhim shaxs sifatida tarixda o‘rin egallaydi. Kalit so‘zlar. Tarix, jahon, shaxsiyat, madaniy, milliy, madaniy, ta’lim; Annotation. This article provides a comprehensive analysis of Saroymulkhonim's role and position in state governance within a historical context. The study examines her political, diplomatic, and social activities, highlighting her effective governance style, role in maintaining internal political balance, and contributions to the development of diplomatic relations in foreign policy. Additionally, the article discusses Saroymulkhonim's social and cultural engagement, particularly her efforts to improve the status of women in society. The research findings indicate that Saroymulkhonim was not only a powerful politician of her time but also an important https://scientific-jl.org/obr 1 8 1 Выпуск журнала №-70 Часть–8_ июня –2025 ОБРАЗОВАНИЕ НАУКА И ИННОВАЦИОННЫЕ ИДЕИ В МИРЕ 2181-3187 figure representing the role and activity of women in state governance throughout history. Key words. History, World, personality, cultural, national, cultural, educational; KIRISH Davlat boshqaruvi tarixida nafaqat erkaklar, balki ayollar ham muhim rol o‘ynagan. Ayniqsa, Markaziy Osiyo va O‘zbekiston hududida XVIII-XIX asrlarda davlat boshqaruvi tizimida ayollarning faolligi ko‘zga tashlanadi. O‘sha davrda siyosiy jarayonlarda faol ishtirok etgan, o‘zining dono va strategik qarashlari bilan davlatning ichki va tashqi siyosatiga ta’sir ko‘rsatgan shaxslar qatorida Saroymulkxonim nomi alohida e’tiborga loyiqdir. U nafaqat o‘z zamonasining kuchli va ta’sirli ayollaridan biri, balki siyosiy faollik va davlat boshqaruvi tizimidagi o‘ziga xos mavqei bilan tarixiy manbalarda keng yoritilgan. https://scientific-jl.org/obr 1 8 2 Выпуск журнала №-70 Часть–8_ июня –2025 ОБРАЗОВАНИЕ НАУКА И ИННОВАЦИОННЫЕ ИДЕИ В МИРЕ 2181-3187 Saroymulkxonimning faoliyati, ayniqsa, O‘zbekiston hududida davlat boshqaruvi shakllanayotgan, ichki va tashqi siyosat murakkablashayotgan murakkab davrga to‘g‘ri keladi. U davlat idoralarida, siyosiy masalalarda maslahat beruvchi sifatida faoliyat yuritgan, siyosiy barqarorlikni ta’minlashda muhim rol o‘ynagan. Tarixiy manbalar, xususan, davlat arxivlaridagi hujjatlar va o‘sha davr tarixchilarining asarlarida Saroymulkxonimning davlat boshqaruvidagi o‘rni va ta’siri keng yoritilgan. Davlat boshqaruvida ayollarning o‘rni mavzusi zamonaviy tarixshunoslikda ham dolzarb hisoblanadi. Chunki ayollar faolligi, ayniqsa yuqori darajadagi boshqaruvda, jamiyatning madaniy va siyosiy rivojlanishiga bevosita ta’sir ko‘rsatadi. Saroymulkxonim shaxsida o‘sha davr ayollari faolligining namunasini ko‘rish mumkin. U siyosiy jarayonlarda o‘z ovozini aniq yetkazib, davlat idoralarida o‘zining dono maslahatlari bilan boshqaruv jarayonlarini samarali tashkil etgan. https://scientific-jl.org/obr 1 8 3 Выпуск журнала №-70 Часть–8_ июня –2025 ОБРАЗОВАНИЕ НАУКА И ИННОВАЦИОННЫЕ ИДЕИ В МИРЕ 2181-3187 Bugungi kunda Saroymulkxonimning davlat boshqaruvidagi o‘rni va faoliyatini chuqur o‘rganish nafaqat tarixiy merosimizni boyitadi, balki davlat boshqaruvi tizimlarida ayollar faolligining ahamiyatini yanada anglashga yordam beradi. Bu tadqiqot nafaqat tarixshunoslik, balki siyosatshunoslik, madaniyatshunoslik va gender tadqiqotlari sohalarida ham katta ahamiyat kasb etadi. Shu bois, mazkur maqolada Saroymulkxonimning davlat boshqaruvidagi o‘rni, uning siyosiy faoliyati, davlat boshqaruvi jarayonlaridagi roli va jamiyatdagi o‘rni batafsil tahlil qilinadi. Maqola orqali nafaqat tarixiy faktlar yoritiladi, balki o‘sha davr siyosiy madaniyati va ayollarning boshqaruvdagi roli ham kengroq ochib beriladi. TADQIQOT METODOLOGIYASI Saroymulkxonimning siyosiy faoliyati va davlat boshqaruvidagi roli. Saroymulkxonim XVII—XIX asrlar o‘zbek tarixida o‘ziga xos o‘rin tutgan ayollardan biri bo‘lib, u davlat boshqaruvidagi faol ishtiroki bilan ajralib turadi. U o‘z davrining murakkab siyosiy vaziyatida nafaqat shaxsiy mavqeini oshirish, balki mamlakatning siyosiy barqarorligini ta’minlashda ham muhim rol o‘ynagan. Tarixiy manbalarga ko‘ra, Saroymulkxonim o‘zining siyosiy qobiliyatlari va dono qarashlari bilan davlat idoralari, xususan, markaziy boshqaruv tizimida maslahatlar beruvchi sifatida faol ishtirok etgan. Saroymulkxonim davlat