АМАЛИЙ ДАСТУР ПАКЕТЛАРИНИ ЎРГАТИШДА ИНТЕРФАОЛ МЕТОДЛАРДАН ФОЙДАЛАНИШ

Аннотация

This article provides examples of the use of interactive methods in the teaching of "Feedback", the method "Pen in the middle of the table", and the teaching of "Axioms of feedback" in the teaching of "Blitz-game" and "3x4" technology. First of all, all the interactive methods are studied, the method of "Pen in the middle of the table", the method of "Blitz-game" and "3x4" technology, the technology of transmission, the stages of implementation of this technology and methods of application in lectures and practical training. https://scientific-jl.org/obr 9 3 Выпуск журнала №-70 Часть–9_ июня –2025 ОБРАЗОВАНИЕ НАУКА И ИННОВАЦИОННЫЕ ИДЕИ В МИРЕ 2181-3187 Keywords: "Pen in the middle of the table" method, "Blitz-game" method, "3x4" technologies, feedback axioms, feedback axioms, interactive method, technology. КИРИШ. Мамлакатимиз тараққиётида информатика ва ахборот технологияларининг ўрни беқиёс. Ҳозирги кун талабалари бу соҳада чуқур билимга эга бўлишлари жуда муҳим. Олий таълим тизимида “Информатика ва ахборот технологиялари” йўналишидаги фанларининг ўқитилиши ва ташкил этилиши таълим йўналишига қараб тузилиши мақсадга мувофиқдир. Яқин кунларгача фойдаланувчи ўзининг масаласини компьютерда ечиш учун камида бирор дастурлаш тилини билиши ва мураккаб ҳисоблаш усулларини ўзлаштирган бўлиши керак бўлар эди. Ҳозирда эса типик ҳисоблашларни бажаришга мўлжалланган компьютерли математика тизимлари, яъни амалий дастур пакетлари мавжуд. Шундай амалий дастур пакетлари қаторига Maple, MathCAD, MatLab ва бошқаларни келтириб ўтиш мумкин. Maple тизимидан ўқув масалаларини ечишдан тортиб мураккаб физик объектларни, тизим ва қурилмаларни, ҳатто тасвирий санъат асарларини яратиш билан боғлиқ бир қатор ишларни бажариш ҳамда мураккаб математик ҳисоблашларни амалга ошириш зарур бўлганда унумли фойдаланиш мумкин. “Мулоҳазалар ҳисоби” мавзусини ўқитишда “Ручка стол ўртасида” методидан фойдаланиш технологияси ёрдамида ўқитишни қуйидагича ташкил қилиш мумкин. Бутун гуруҳга топшириқ берилади (масалан, талаба шахсининг ривожланиши ва шаклланишига таъсир этувчи, шахс ривожланиши ва шаклланишининг асосий омиллари бирма – бир кўрсатиб ўтилсин). Ҳар бир талаба битта жавоб вариантини бир варақ қоғозга ёзиб, уни қўшнисига беради, ҳамда ўз ручкасини стол ўртасига суриб қўяди. Бу методни қўллашда гуруҳни бир нечта кичик гуруҳларга ажратиб ишлаш мақсадга мувофиқ бўлади. Кичик гуруҳларга ажратишда танланган “Ручка стол ўртасида” методини қулай ташкил https://scientific-jl.org/obr 9 4 Выпуск журнала №-70 Часть–9_ июня –2025 ОБРАЗОВАНИЕ НАУКА И ИННОВАЦИОННЫЕ ИДЕИ В МИРЕ 2181-3187 қилиш учун қаторлардан фойдаланамиз ва гуруҳлар 1-қатор, 2-қатор, 3- қаторлардан ташкил топган талабалардан иборат гуруҳларга ажратилади. “Ручка стол ўртасида” методи бир қанча афзалликларга эга. Жумладан, - ўқитувчи машғулотга ким тайёр, ким тайёр эмаслигини кўриб туради; - машғулотга тайёрланмаган талаба оғзаки муҳокама пайтида кўриб чиқилаётган мавзу юзасидан анчагина фойдали билимларга эга бўлиши мумкин; - бу гуруҳда олиб бориладиган иш бўлиб талабалар интизомини мустаҳкамлайди ва уларни жипслаштиради, чунки у ўз варианти устида жуда узоқ ўйлаб ўтирадиган талаба бутун гуруҳга ажратилган вақтини сарфлайди, шунингдек талаба машғулотга тайёр бўлмаса, бунда ҳам у гуруҳига панд беради, чунки гуруҳ унинг учун ишлаши керак бўлади. Талабалар ўз жавобларини икки марта: ёзма иш пайтида ва оғзаки муҳокама вақтида таҳлил қилиб боришади, шундай қилиб, таълим жараёнида қўлланиладиган мазкур интерфаол усул талабаларнинг мустақиллиги, ишчанлиги, уюшқоқлиги, хушмуомалалиги, ижодий фазилатларини камол топтирилишига ёрдам беради. “Блиц-ўйин” методини “Мулоҳазалар ҳисоби аксиомалари” мавзусини ўқитишда қўлланилишини таҳлил қиламиз. “Блиц-ўйин” методининг мақсади: талабаларда тезлик, ахборотлар тизимини таҳлил қилиш, режалаштириш, прогнозлаш кўникмаларини шакллантиришдан иборат. Мазкур методни баҳолаш ва мустаҳкамлаш мақсадида қўллаш самарали натижаларни беради. “Информатика ўқитиш методикаси” таълим йўналиши талабалари замонавий амалий дастур пакетларидан фойдаланишни пухта ва чуқур билишлари давр талабидир. Талабаларга амалий дастур пакетлари муҳитида ишлашни ўргатиш талабалар билимини ахборот технологиялари бўйича ошишига олиб келади. Унинг ўқитиш самарадорлигини ошириш ўқув машғулотларини ташкил этиш, ҳамда ўтказишда замонавий педагогик ва ахборот технологияларидан кенг фойдаланиш, ўқитиш мазмунига мос дастурий таъминотини ишлаб чиқиш, уларни ўқув жараёнига жорий этиш асосий вазифалардан ҳисобланади. Ушбу вазифалар долзарблигини эътиборга олган https://scientific-jl.org/obr 9 5 Выпуск журнала №-70 Часть–9_ июня –2025 ОБРАЗОВАНИЕ НАУКА И ИННОВАЦИОННЫЕ ИДЕИ В МИРЕ 2181-3187 ҳолда ушбу фанни ўқитишда интерфаол методлардан фойдаланиш ҳолатини ўрганиш, таҳлил этиш, улардан самарали ниш методикасини, мос услубий тавсияларни ишлаб чиқиш зарур. Тадқиқот ишининг мақсади олий ўқув юрти талабаларига ўқув жараёнида замонавий амалий дастур пакетларини ўргатишда интерфаол методни қўллаш имкониятлар