ПРОФИЛАКТИКА ИНСПЕКТОРИНИНГ ЖИНОЯТЧИЛИККА ҚАРШИ КУРАШИШДА ТЕЗКОР ВАКИЛЛАР БИЛАН ҲАМКОРЛИГИНИ ТАКОМИЛЛАШТИРИШ

Аннотация

Мақолада профилактика инспекторининг жиноятчиликка қарши курашишда тезкор органлар, фуқароларнинг ўзини ўзи бошқариш органлари ва жамоатчилик вакиллари билан ҳамкорлигини такомиллаштириш масалалари таҳлил қилинади. Инспекторнинг жиноятларни олдини олиш, аниқлаш ва фош этишдаги роли, ҳамкорлик механизмлари, қонунчилик таҳлили ҳамда рақамлаштириш ва ахборот алмашинуви бўйича илғор тажрибалар ўрганилади. Амалдаги муаммолар ва уларни ҳал этиш бўйича таклифлар илгари сурилади. Калит сўзлар: Профилактика инспектори, жиноятчиликка қарши кураш, тезкор хизмат, ҳамкорлик, ҳуқуқни муҳофаза қилувчи органлар, ахборот алмашинуви, жамоатчилик назорати, профилактик тадбирлар. Аннотация: В статье рассматриваются вопросы совершенствования взаимодействия инспектора профилактики с оперативными службами, органами самоуправления граждан и представителями общественности в борьбе с преступностью. Анализируется роль инспектора в предупреждении, выявлении и раскрытии преступлений, а также механизмы межведомственного сотрудничества. Освещаются нормативно- правовая база, передовой опыт в цифровизации и обмене информацией, предлагаются практические рекомендации по устранению существующих проблем. Ключевые слова: Инспектор профилактики, противодействие преступности, оперативные службы, межведомственное сотрудничество, правоохранительные органы, информационный обмен, профилактика правонарушений, цифровизация. 120 THEORETICAL ASPECTS IN THE FORMATION OF PEDAGOGICAL SCIENCES International scientific-online conference Жамиятда барқарорлик, тинчлик ва осойишталикни қарор топтириш, инсон ҳуқуқ ва эркинликларига сўзсиз риоя этилишини таъминлаш мамлакатни ижтимоий-иқтисодий жиҳатдан янада ривожлантириш, аҳоли фаровонлигини юксалтириш, ҳуқуқий демократик давлат қуриш бўйича амалга оширилаётган кенг кўламли ислоҳотлардан кўзланган мақсадларга эришишнинг муҳим шарти ҳисобланади. Фуқароларнинг ҳуқуқлари, эркинликлари ва қонуний манфаатларини ҳимоя қилиш, жамоат тартибини сақлаш, шахс, жамият ва давлат хавфсизлигини таъминлаш, ҳуқуқбузарликларнинг олдини олиш ва профилактикаси бўйича республикада яхлит ҳуқуқий тизим яратилган бўлиб, унда ички ишлар органлари муҳим ўрин эгаллайди. Жиноятчиликнинг олдини олиш ва унинг салбий оқибатларини камайтириш ҳар қандай ҳуқуқий демократик жамиятнинг устувор мақсадларидан бири ҳисобланади. Бу жараёнда ҳуқуқни муҳофаза қилувчи органлар тизимининг фаол ва самарали фаолияти алоҳида аҳамият касб этади. Хусусан, профилактика инспекторлари жамоат тартибини таъминлаш, ҳуқуқбузарликларни барвақт олдини олиш, фуқаролар билан ишлаш ва жиноятчиликка қарши курашда тизимли фаолият юритувчи асосий бўғин ҳисобланади. Уларнинг маҳаллаларда доимий равишда амалга оширадиган профилактик чора-тадбирлари, аҳоли орасида ҳуқуқий онг ва ҳуқуқий маданиятни юксалтиришга қаратилган чоралари амалда ҳуқуқбузарликларнинг барвақт олдини олишга хизмат қилади. Бугунги кунда жиноятчиликнинг шакл ва усуллари тез суръатларда ўзгариб, ахборот технологиялари орқали амалга оширилаётган ҳуқуқбузарликлар билан ифодаланмоқда. Бундай шароитда профилактика инспекторлари ўз фаолиятини тезкор хизматлар, жумладан, жиноят қидирув, терроризмга қарши кураш, кибержиноятларга қарши кураш бўлимлари билан яқин ҳамкорликда ташкил этиши талаб этилади. Бу ҳамкорлик жиноятларнинг сабаб ва шарт-шароитларини барвақт аниқлаш, таҳлил қилиш ва аниқ профилактик чора-тадбирларни кўришда катта аҳамиятга эга. Ўзбекистон Республикасида Ҳуқуқбузарликлар профилактикаси соҳасида кенг кўламли ислоҳотлар амалга оширилмоқда. Жумладан, "Ҳуқуқбузарликлар профилактикаси тўғрисида", Ички ишлар органлари тўғрисидаги Қонунлар ва Президентимизнинг ички ишлар органлари фаолиятига тегишли Фармонлари, қарорлари ҳамда Вазирлар 121 THEORETICAL ASPECTS IN THE FORMATION OF PEDAGOGICAL SCIENCES International scientific-online conference маҳкамасининг тегишли қарорлари профилактика инспекторларининг ваколат ва мажбуриятларини белгилаб берган. Ўзбекистон Республикаси Президенти Шавкат Мирзиёев терроризмга қарши курашиш бўйича халқаро конференция иштирокчиларига мурожаатида “инсон ҳуқуқ ва эркинликларини ҳимоя қилиш ва илгари суриш, қонун устуворлиги тамойилига сўзсиз риоя этишни терроризм ва экстремизмга қарши курашишнинг фундаментал асоси деб ҳисоблаймиз” деб таъкидлаган эдилар. Ҳозирги кунда ҳам халқаро терроризм ва экстремизм таҳдидлари долзарб муаммо бўлиб қолмоқда ва бу ҳушёрликни кўздан қочирмасликни, ўз вақтида чора кўришни, миллионлаб инсонлар фаровонлиги учун экстремистик ғояларнинг келиб чиқиш манбаларини ўрганишни талаб этади.Мустақил Ўзбекистон терроризмга қарши курашнинг ўзига хос тарихига эга бўлиб, бунда мустақилликка эришгандан сўнг радикал ғояларнинг тарқалиши оғир ижтимоий- иқтисодий вазият, минтақада қўшимча беқарорлик ўчоқларининг пайдо бўлиши, ҳокимиятни дин орқали қонунийлаштириш ва мустаҳкамлашга уринишлар бўлган. Ўзбекистонда охирги 10 йил ичида бирорта ҳам террорчилик ҳаракати содир этилмаган бўлишига қарамасдан, мамлакат фуқаролари иштирок этган Сурия, Ироқ ва Афғонистондаги ж