Научные статьиM.H.Sayidova, S.U.Pulatova2025
O’QIWSHILARDI MILLIY QÁDIRIYATLAR TIYKARINDA TÁRBIYALAWDIŃ FORMA HÁM METODLARI.
Madaminova Muyassarxon · Ájiniyaz atındaǵı NMPI · Tayanısh doctoranturasınıń
Развитие педагогических технологий в современных науках · 2026
Аннотация
В следующей диссертации важна роль музыкального искусства в формировании культуры нашего общества, в его духовной жизни, в воспитании всесторонне развитой, художественно одаренной, здоровой молодежи, достойной нашего времени. В частности, в создании основ зарубежной и узбекской музыкальной культуры мелодии и песни, созданные трудящимися, привлекли сердца людей, служа источником вдохновения для народа на протяжении веков и давая людям духовную пищу. Ключевые слова Культура, методы, воспитание, национальные ценности, музыка, песни. 162 DEVELOPMENT OF PEDAGOGICAL TECHNOLOGIES IN MODERN SCIENCES International scientific-online conference Xalqımız ózleriniń bahasız muzıka dúrdanaların jaratqanı, bul dóretpeler házirgi milliy muzıkamızǵa tiykar menen bir qatarda, mudami gózzallıqqa qumarlıq sezgen insan kewili tórinen orın alıp kelip atır. Insan kewili gózzallıqqa qumarlıq seziw menen bir waqıtta gózzallıq ortalıǵınan ózine aladı hám qáliplesedi. Kórkem óner adamlarǵa tek ǵana ruwxıy azıq berip qalmastan fizikalıq kámillikke jetisiwinde de zárúrli rol oynaydı. Muzıkanıń keń tásirli tárbiyalıq múmkinshiligin orta ásir oyshılları A. N. Farabiy, Abu Ali ibn Sina, Abdurahman Jamiy, Alisher Nawayı hám basqalar joqarı bahalaǵa.[4: 35] Ullı ózbek shayırı hám oyshılı Áliysher Nawayı dóretpelerinde tambur, rubab, girjek, nay, gernay, sırnay sıyaqlı kóplegen ásbaplardıń atları atap etiledi. Bular orta ásirlerde jańalıq ashılǵan. Nawayı ullı shayır, oyshıl alım muzikashı, tariyxshı, pedagogikalıq hám ataqlı mámleket ǵayratkeri bolǵan. Shayır óz dóretpelerinde insannıń gózzallıǵın hám ruwxıy baylıǵın hám dóretiwshilik miynetin zawıǵın arttıradı. Alım óz dóretpelerinde muzıka kórkem óneriniń tárbiyalıq múmkinshiliklerin joqorı bahalaydı. Orta Aziyanıń progressiv oyshılları ásirler dawamında muzıka gózzallıǵın real bar bolǵan kútá úlken tárbiyalıq kúshke iye bolǵan kórkem óner ekenligin túsindirip bergen. Atap aytqanda, ózbek xalıq awızeki dóretiwshiliginiń ertek janrında da muzıkanıń tásirli tárbiyalıq múmkinshiligi keń orın alǵan. Muzıka kisiniń ruhına tez tásir etedi, onıń tárbiyalıq-estetik túsiniginiń qáliplesiwinde zárúrli áhmiyetke iye boladı. Saadiy Sheraziy aytqanınday: “Muzıka insan ruwhınıń joldası”. Sol sebepli oqıwshılarda insan ruwxıy mádeniyatınıń strukturalıq bólegi bolǵan muzıkalıq aqıldı tárbiyalaw muzıka tárbiyasınıń bas máselesi bolıp turadı. Shıǵıstıń kóplegen xalıqları sıyaqlı ózbekler ótmish áwladtıń muzıka kórkem ónerinde professionalizm eramızdıń birinshi ásirlerinde payda boldı hám ásirler dawamında rawajlanıp barıp, atqarıwshılıq mádeniyatında da vokal hám saz janrlarında da joqarı kórkem nátiyjelerge eristi. Biraq professional muzıkashılar biziń asrimizge deyin yaǵnıy XX ásirge deyin ámelde nota jazıwın qóllanbadı. Milliy bilimlendiriw hám tárbiya óz mazmunında adamgershilik, patriotlıq, milliy namıs, etikalıq hám ulıwma insanıylıq pazıyletlerdi sáwlelendiriwi menen jámiyet rawajlanıwında ústin turatuǵın áhmiyetke iye boladı. Házirgi kúnde milliy bilimlendiriw hám tárbiya aldındaǵı eń zárúrli wazıypalardan biri de oqıwshı -jaslarda milliy ań hám milliy mádeniyattı qáliplestiriwden ibarat 163 DEVELOPMENT OF PEDAGOGICAL TECHNOLOGIES IN MODERN SCIENCES International scientific-online conference esaplanadı. Bul bolsa, birinshi náwbette bilimlendiriw hám tárbiya jumıslarında milliy-ruwxıy qádiriyatlardan ónimli, aqılǵa say hám óz ornında paydalanıwdı talap etedi. Pikirimizdi birinshi prezidentimiz I. A. Karimovtıń “Qandayda bir jámiyet ruwxıy qádiriyatlardı rawajlandırmay hám de bekkemlemey turıp óz perspektivasın oyda sawlelendire almaydı. Biz ruwxıy qádiriyatlardı qayta tiklewdi milliy ózlikti ańǵarıwdıń ósiwinen, xalıqtıń ruwxıy suwsınına, onıń túbirlerine qaratıwdan ibarat ajıralmas, tábiyiy process dep esaplaymiz” - degen gápleri de tastıyıqlaydı.[3: 54] Xalıq bilimlendiriwi sistemasındaǵı, muzıka bilimlendiriw-tárbiyasınıń mazmunın qayta qayta tiklew procesinde milliy muzıkamız tariyxın, materiallıq miyraslarımızdı, bay dástúrlerimizdi hár tárepleme úyrenip jas áwladtı ruwxıy, estetik hám tárbiyalıq pazıyletlerin qáliplestiriw wazıypasın muzıka oqıtıwshısı moynına júkleydi. Solay eken, muzıka bilimlendiriw-tárbiyasınıń dárejesin hám natiyjeliligin asırıw hám de maman qánigeler menen tamiyinlew házirgi waqıttıń eń aktual máselelerinen biri bolıp, sonıń menen birge, muzıka oqıtıwshını muzıka kórkem óneriniń teoriyalıq hám ámeliy tarawlarınan bilim hám ilmiy tájriybeler iyelew menen birge miliy maqsetimiz, mádeniyatimız hám ruwxıylıǵımız haqqında da puqta bilimge iye bolıwı menen onı oqıwshılar sanasına sińdiwiwdi talap etedi. Muzıka sabaqlarúnıń maqseti oqıwshılardı kórkem óner álemi sır-sanaatların tanıstırıw arqalı olardı ulıwma insaniy qádiriyatların qáliplestiriw, olardıń dúnyaǵa kóz qarasın, kórkem oylawın, bilim sheńberin, talǵamın qáliplestiriw bolıp tabıladı. Búgingi kúnde muzıka pániniń oqıtılıwı, jaǵdayı, shárt-shárayatları jeterliligi, ádebiyatlar menen támiyinlengenlik dárejesi, jańa peda
Доказательный фрагмент
«В следующей диссертации важна роль музыкального искусства в формировании культуры нашего общества, в его духовной жизни, в воспитании всесторонне развитой, художественно одаренной, здоровой молодежи, достойной нашего…»
Образец извлечения
Демо-превьюВ следующей диссертации важна роль музыкального искусства в формировании культуры нашего общества, в его духовной жизни, в воспитании всесторонне развитой, художественно одаренной, здоровой молодежи, достойной нашего… Полный текст публикации CiteX не хранит — доступ к первоисточнику открывается по DOI согласно лицензии издателя и выбранному плану.
- Цитирований
- 0
- Просмотров
- 0
- Тип
- Журнал
- Страна
- Узбекистан
- Ключевые слова
- Culture, methods, upbringing, national values, music, songs, Madaniyat, tarbiya, musiqa, qo‘shiqlar., metodlar, milliy qadriyatlar
Смежные источники
Общество и инновацииKhosiyat MAMATKULOVA2024
Академические исследования в современной наукеKhudaiberdiyeva Arafat Israilovna, Ph.D Professor hudayberdiyevaarofat@gmail.com +12026
Научные статьиI.B.Yangiboyev, E.X.Berdanov +22025